VI SA/Wa 2726/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-03

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Grzegorz Nowecki, Anna Fyda-Kawula

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika lotniczego za przekazanie nieprawdziwej informacji API może zostać nałożona po upływie terminu przedawnienia, uwzględniając okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo, ponieważ termin przedawnienia, mimo upływu pięciu lat od naruszenia, nie upłynął. Okres zawieszenia biegu przedawnienia związany z COVID-19 (71 dni) został uwzględniony, co spowodowało, że ostateczna decyzja została wydana przed upływem przedawnienia. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące braku strony, naruszenia czynnego udziału strony oraz bezprzedmiotowości postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika lotniczego R. DAC na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nakładającą karę pieniężną w wysokości 18.000 zł za przekazanie nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z dnia 22 kwietnia 2019 r. Skarżąca zarzuciła m.in. brak zdolności prawnej podmiotu, któremu przypisano naruszenie, naruszenie zasady czynnego udziału strony oraz przedawnienie kary. Organ administracji utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, uznając, że dane przekazane przez przewoźnika były nieprawdziwe, a kara została nałożona prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant ref. Anna Węgorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi R. DAC z siedzibą w D. ([...]) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego zaskarżoną decyzją z [...] maja 2024 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2110) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku przewoźnika lotniczego [...] DAC z siedzibą w D., Republika Irlandii (Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję tego Organu z [...] marca 2024 r. nr [...] nakładającą na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 18.000 złotych w związku z przekazaniem przez przewoźnika nieprawdziwej informacji API. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wnioskiem z 30 września 2019 r. nr [...] wystąpił do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego o wymierzenie kary pieniężnej Skarżącej w związku z przekazaniem nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu nr [...] z K. do [...] w dniu [...] kwietnia 2019 r., dotyczącą danych osobowych oraz danych dokumentów pasażerów: K. H. - jako numer dokumentu wskazano [...], a powinno być [...]; K. Y. - jako numer dokumentu wskazano [...], a powinno być [...]; K. S. - jako obywatelstwo wskazano obywatelstwo polskie, a powinno być ukraińskie; H. N. - jako imię wskazano H., natomiast jako nazwisko N.. Do wniosku załączono kopię wniosku do przewoźnika o przekazanie danych, kopię dokumentu potwierdzającego otrzymanie wniosku przez przewoźnika, notatkę funkcjonariusza Straży Granicznej odpowiedzialnego za sprawdzenie listy API w dniu [...] kwietnia 2019 r. wraz z zrzutem ekranu obrazującym informację nieprawdziwą przesłaną przez przewoźnika, kopie stron paszportów pasażerów, raport z Archiwum Odpraw i Legitymowań, potwierdzający błąd znajdujący się na listach API oraz wyciąg z oryginalnej listy API. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego ww. decyzją z [...] marca 2024 r. na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 209w ustawy Prawo Lotnicze w zw. z art. 104 k.p.a. nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 18.000 zł w związku z przekazaniem przez przewoźnika nieprawdziwej informacji API dotyczącej ww. lotu. Pismem z 16 kwietnia 2024 r. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego powołał treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że w związku z lotem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] z K. do [...] Skarżąca przekazała ww. nieprawdziwe informacje. Z tego względu zachodziły przesłanki do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za przekazanie nieprawdziwej informacji API. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że wobec zmiany brzmienia art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej na mocy ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1649), od dnia 1 stycznia 2016 r. przepisy rozdziału III Ordynacji podatkowej nie mogą mieć zastosowania w tej sprawie ze względu na wykreślenie z powyższego przepisu odwołania do niepodatkowych należności budżetu państwa. Przepis art. 209w ust. 5 ustawy Prawo lotnicze stał się więc normą pustą - odsyła bowiem do normy, której nie można zastosować. Stosowanie Ordynacji podatkowej do nakładania kar przez Prezesa Urzędu mogłoby się zatem odbywać odpowiednio, ale jedynie w sytuacji, gdyby art. 209w ust. 1 ustawy Prawo lotnicze nie określał formy rozstrzygnięcia jako decyzji administracyjnej, która wymaga stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację przewoźnika, która została zniszczona w związku z upływem okresu jej przechowywania. Nie zachodzą również określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Mając na względzie wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej [...], nie można stwierdzić, że waga naruszenia przepisów jest znikoma. Za to samo zachowanie przewoźnik nie został również ukarany karą pieniężną przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ani nie został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, nie był również prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Aby spełniać swą rolę, informacja API musi być przekazana przed dotarciem lotu do celu, tak aby pozwolić Straży Granicznej na odpowiednią organizację kontroli granicznej. Z tego względu ani usunięcie naruszenia prawa post factum, ani powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o których mowa w art. 189f ust. 2 k.p.a., nie pozwoli na spełnienie celów, dla których została nałożona administracyjna kara pieniężna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości wnosząc o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji, ewentualnie o uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj. art. 61a § 1 w zw. z art. 6, art. 28 i art. 29 oraz art. 61 § 1 k.p.a. poprzez brak wydania przez Organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy podmiot, wobec którego Komendant Placówki Straży Granicznej wniósł wniosek o wymierzenie kary pieniężnej, nie istniał już w dniu złożenia tego wniosku, a zatem zaistniała przesłanka jakichkolwiek innych przyczyn dla których postępowanie nie może być wszczęte, co winno skutkować wydaniem przez Organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania; 2) przepisów postępowania, tj. art. 28, art. 29 i art. 30 § 1 w zw. z art. 105 oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania wobec podmiotu nieposiadającego - zarówno w dniu sporządzenia wniosku o wszczęcie postępowania, jak i w dniu jego wszczęcia - zdolności prawnej (podmiot nieistniejący), tj. wobec R. Ltd, a następnie poprzez brak umorzenia postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość, co skutkowało wydaniem decyzji wobec podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej, a tym samym winno skutkować stwierdzeniem nieważności wydanej decyzji; - w razie zaś braku podzielenia powyższych zarzutów zaskarżonej decyzji zarzuciła również naruszenie: 3) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189g § 1 w zw. z art. 105 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez Skarżącą lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.; 4) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 w zw. z art. 7 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału Skarżącej w każdym stadium postępowania i uniemożliwienia Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, w szczególności mając na uwadze fakt, że: - Organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 29 marca 2024 r., Skarżąca miała możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym dopiero w dniu 18 marca 2024 r. (tj. po upływie 5-dniowego terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, który to upłynął w dniu 12 marca 2024 r.), zaś już w tym samym dniu Organ wydał decyzję w sprawie, tj. na 11 dni przed wyznaczonym terminem załatwienia sprawy, bez zapewnienia Skarżącej prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez Organ terminie; - na etapie drugiej instancji Organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2024 r., podczas gdy już w dniu [...] maja 2024 r. wydał decyzję administracyjną - pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia Skarżącej prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez Organ terminie, czym w sposób rażący pozbawił Skarżącą prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez Organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał Organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 k.p.a. Skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z załączonych do skargi dokumentów, tj.: 1) wydruku z irlandzkiego rejestru przedsiębiorców dla R. D. A. C. wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski w celu wykazania wykreślenia spółki R. LTD i powstania nowego podmiotu R. DAC, odrębności prawnej pomiędzy spółkami R. LTD i R.DAC, braku przymiotu strony dla spółki R. DAC; 2) wydruku z serwisu https://www.companyformations.ie/blog/difference-between-ltd-daccompany-in-ireland/ wraz z tłumaczeniem maszynowym w celu wykazania różnic pomiędzy irlandzkimi spółkami w formie Limited (LTD) a Designated Activity Company (DAC), skierowania wniosku o wszczęcie postępowania przeciwko R. LTD, braku przymiotu dla Spółki R. DAC; 3) wydruku ze strony internetowej Organu https://www.ulc.gov.pl/pl/prawa-pasazera/adresy-przewoznikow w celu wykazania posiadania przez Organ wiedzy o braku istnienia podmiotu wykonującego przewozy lotnicze na terenie Rzeczpospolitej pod nazwą R. Ltd, świadomość Organu o wykonywaniu lotów oznaczonych kodem "FR" oraz "RYR" nadanym przez organizacje lotnicze lATA oraz ICAO przez przewoźnika R. DAC. Prezes ULC w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2024 r. Skarżąca wniosła o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności: w zakresie, w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa. Postanowieniami wydanymi na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze, a także nie uwzględnił wniosku Skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Organ wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia, co znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w przywołanych przepisach. Zgodnie z treścią stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji przepisu art. 209u ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a, przekazał informację nieprawdziwą - podlega karze pieniężnej w wysokości 18.000 zł za każdy lot, w którym przekazał informację nieprawdziwą. Stosownie zaś do treści art. 209u ust. 2 ustawy Prawo lotnicze, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w drodze decyzji administracyjnej (art. 209w ust. 1 ustawy Prawo lotnicze). Przepis art. 202a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze stanowi, że przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 202a powołanej ustawy obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzecząpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzecząpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen. W art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze ustawodawca określił, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje następujące dane: 1) imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu; 2) datę urodzenia; 3) numer i rodzaj dokumentu podróży; 4) obywatelstwo; 5) nazwę przejścia granicznego, w którym nastąpi przekroczenie granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej; 6) numer lotu; 7) datę i czas startu i lądowania statku powietrznego; 8) liczbę pasażerów statku powietrznego; 9) lotnisko wejścia pasażera na pokład statku powietrznego w celu odbycia lotu. Informacja, o której mowa w przywołanych przepisach, jest przekazywana przez przewoźnika lotniczego na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, przy czym komendant ten występuje z wnioskiem, w przypadku gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej (art. 202a ust. 4 ustawy Prawo lotnicze). Przewidziany w ustawie Prawo lotnicze obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony w wyniku implementacji dyrektywy Rady 2004/82/WE 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L.2004.261.24; dalej: dyrektywa 2004/82/WE). Zakres danych o których mowa w ustawie Prawo lotnicze, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych. Wynika to z motywu 1 dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. W myśl art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego, wskazując jednocześnie zakres przekazywanych informacji (art. 3 ust. 2), który jest tożsamy z tym, jaki polski ustawodawca określił w art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze. W dyrektywie zobowiązano też Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków, aby nałożyć sankcje na przewoźników, którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe, a podejmowane środki powinny zapewnić, że nakładane sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne (art. 4 ust. 1). Wobec wskazanych powyżej obowiązków, w ocenie Sądu, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdził, że przewoźnik wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a ustawy Prawo lotnicze, przekazał nieprawdziwą informację API za lot z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] z K. do [...] dotyczącą danych osobowych oraz danych dokumentów pasażerów. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ stwierdził, że powyższe okoliczności zostały w tej sprawie ustalone, na podstawie dokumentów załączonych do wniosku Komendanta Placówki Straży Granicznej [...]. Tak ustalonego stanu faktycznego Skarżąca skutecznie nie zakwestionowała. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w punktach 1 i 2 skargi wskazać należy, że skargę w tej sprawie złożyła R. DAC. Zaskarżona została decyzja adresowana do R. DAC, natomiast zarówno wniosek Komendanta Straży Granicznej, jak i pierwsza decyzja Prezesa ULC, jak wskazała Skarżąca, dotyczyły R. Ltd. Wbrew jednak tym zarzutom, zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, że decyzje wydane w niniejszej sprawie zostały prawidłowo skierowane do właściwego przewoźnika lotniczego. Z przedstawionego przez skarżącą R. DAC wypisu z Irlandzkiego Rejestru Przedsiębiorców wynika, że poprzednia nazwa tej spółki to: R. L. Zatem mowa jest o tym samym podmiocie, którego firma na skutek przekształcenia spółki uległa zmianie. Należy zwrócić uwagę, że tożsamość podmiotową Skarżąca potwierdziła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że nazwa R. Ltd to jej dawna nazwa. Wobec przekształcenia osoby prawnej w inną osobę prawną zachodzi tożsamość podmiotowa strony, z tego względu wskazanie w treści decyzji na R. L., zamiast R. DAC, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji, zwłaszcza że powyższe uchybienie może być konwalidowane przez Prezesa ULC w drodze sprostowania jako oczywistej omyłki pisarskiej (por. wyrok NSA z 18 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 173/20), w którym wskazano, że strona skarżąca w istocie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podważa dotychczasowe, niekwestionowane orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym określenie w decyzji poprzedniej formy prawnej przekształconej spółki (to natomiast miało miejsce w tej sprawie) nie skutkuje nieważnością tej decyzji. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł zatem podstaw, by uznać, że doszło do skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Dodać również należy, że obie spółki bazują na tym samym numerze w irlandzkim rejestrze Spółek (nr 104547). Sąd podziela ponadto stanowisko Organu, że z punktu widzenia działalności przewoźnika lotniczego niezwykle istotnym czynnikiem potwierdzającym ciągłość prowadzonej działalności przez R. Ltd oraz R. DAC jest zachowanie kodu identyfikacyjnego linii lotniczej nadanego przez IATA (International Air Transport Association), czyli Międzynarodowe Stowarzyszenie Transportu Lotniczego. Kod ten w obrocie międzynarodowym służy do oznaczania lotów wykonywanych przez jednego przewoźnika lotniczego. Zarówno do R. Ltd, jak i R. DAC przypisany jest jeden dwuliterowy unikatowy kod - "FR". Działania te wskazują, że R. DAC potwierdza, że w żaden sposób nie zmienia się status prawny spółki a przekształcenie spółki z R. Ltd na R. DAC podlega w świetle irlandzkiego prawa zasadzie pełnej kontynuacji. Stanowisko takie R. DAC przedstawiał również w korespondencji wobec Prezesa Urzędu, jak i nadzoru irlandzkiego. R. DAC, nie podnosił też tych zarzutów w prowadzonych postępowaniach administracyjnych. W konsekwencji dostrzeżona przez Skarżącą praktyka zamiennego stosowania oznaczenia przewoźnika lotniczego jako R. Ltd i R. DAC, w pismach w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie związane z obowiązkiem przekazania informacji API oraz w decyzji administracyjnej chociaż w żaden sposób nie może być uznana za prawidłową, to jednak nie miała istotnego wpływu na podjęte przez Prezesa ULC rozstrzygnięcie. Tym samym nie można z uchybień tych czynić zarzutu uzasadniającego uchylenie albo stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wbrew wywodom skargi, nie doszło również do pomyłki i wątpliwości czy stroną postępowania był brytyjski przewoźnik R. UK Ltd., którego siedzibą jest Wielka Brytania a nie Irlandia. Jednocześnie przewoźnik ten nie jest przewoźnikiem unijnym. Przewoźnik ten używa zupełnie innego oznaczenia kodu lotów IATA tzn. "RK". Jak wyjaśnił Organ okoliczność ta nie jest sporna w sprawie, nigdy nie kierował pism w tej sprawie do R. UK LTD do W. W zakresie z kolei polskiego przewoźnika lotniczego R. S. S.A. przewoźnik ten posługuje się kodem [...] a jego siedzibą jest W. Wniosek o nałożenie kary nigdy nie wskazywał żadnych kodów lotów poza FR. Podkreślić należy, iż odróżnienie danego podmiotu od innego podmiotu to nie tylko nazwa ale też inne cechy determinujące, a w tym przypadku istotne znaczenie mają miejsca siedzib spółek. W zakresie natomiast podnoszonej przez skarżącą kwestii dotyczącej opublikowanej listy adresów przewoźników lotniczych na stronie Prezesa ULC, należy wyjaśnić, że na liście tej występują przewoźnicy o nazwie R. DAC z siedzibą w D. oraz o nazwie R.S. S.A. z siedzibą w W. Z akt sprawy wynika, że na każdym etapie toczącego się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej adres przewoźnika w D. był oznaczany prawidłowo. Nie zachodzi zatem wątpliwość, który z przewoźników operujących na terenie Polski jest stroną postępowania oraz adresatem obowiązku uiszczenia kary pieniężnej za naruszenie związane z wymogiem przekazania informacji API. Stąd też organ wszczynając postępowanie wobec Skarżącej (mimo błędnego wskazania jej firmy w piśmie informującym o wszczęciu postępowania) nie naruszył w istotnym stopniu, art. 61a § 1 k.p.a. w zw. art. 28 i art. 29 oraz art. 61 § 1 k.p.a., ponieważ skarżąca Spółka istniała zarówno w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego, jak też w dniu wydania ostatecznej decyzji administracyjnej, tylko działała w innej niż wskazana przez Organ formie organizacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w tej sprawie dotyczyło obowiązków R. DAC, a zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z tych samych powodów, zdaniem Sądu, Organ nie naruszył art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte wobec właściwego podmiotu i przesłanka ta nie zdezaktualizowała się do końca postępowania. W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 189g § 1 w zw. z art. 105 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wbrew zarzutowi Skarżącej, upływ czasu, który nastąpił między naruszeniem obowiązku przez Skarżącą (22 kwietnia 2019 r.), a nałożeniem na Skarżącą kary za to naruszenie ostateczną decyzją administracyjną (22 maja 2024 r.) nie stanowił przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 189g § 1 k.p.a. administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 powołanego artykułu). W myśl zaś § 3 tego artykułu administracyjna kara pieniężna nie podlega egzekucji, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia, w którym kara powinna być wykonana. Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy nie doszło do określonego w art. 189g § 1 k.p.a. przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Termin przedawnienia nałożenia kary biegł bowiem od dnia naruszenia art. 202a ustawy Prawo lotnicze przez Skarżącą, czyli od 22 kwietnia 2019 r., a zatem – zasadniczo – powinien upłynąć 22 kwietnia 2024 r. Jednakże na bieg terminu przedawnienia nałożenia zaskarżoną decyzją kary pieniężnej miała wpływ sytuacja prawna spowodowana wprowadzeniem w Polsce od dnia 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a później od dnia 20 marca 2020 r. stanu epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia odpowiednio z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - Dz.U. poz. 433 ze zm. i z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz.U. poz. 491 ze zm.). Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (ustawa z dnia 2 marca 2020 r.), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Pojawiające się w praktyce organów administracji publicznej oraz orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności w przedmiocie czasu trwania zawieszenia biegu przedawnienia nakładania kar administracyjnych przez okres 54 lub 71 dni, rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w ugruntowanym już orzecznictwie w sprawach nakładania kar dotyczących naruszenia obowiązku przekazania informacji API. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 568/23, 3 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2387/23, 23 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 1928/23, 21 marca 2024 r., sygn. akt II GSK 2040/21 i 23 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 771/23, wyraził pogląd, że czas trwania zawieszenia biegu terminu przedawnienia w opisanej sytuacji wynosił 71 dni. Pogląd ten Sąd w pełni akceptuje. Uwzględniając powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, pięcioletni termin przedawnienia nałożenia kary pieniężnej w sprawie uległ zawieszeniu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (71 dni), a następnie biegł dalej i upłynął 2 czerwca 2024 r. Ostateczna decyzja w tej sprawie wydana została w dniu 22 maja 2024 r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia. Wymaga podkreślenia, że zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia było jednym ze środków zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, jaką było zagrożenie epidemiczne SARS-CoV-2. Środek ten był stosowany do już istniejącego - bo ogłoszonego wcześniej - stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 771/23). Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez Skarżącą wyroku z 12 grudnia 2023 r., sygn. P 12/22, stwierdził, że art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten miał następujące brzmienie: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe" i nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie w tej sprawie miał natomiast art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, odnoszący się do terminów prawa administracyjnego, za jaki należy uznać termin przedawnienia wynikający z art. 189g § 1 k.p.a. Jak wcześniej wskazano, zgodnie z powołanym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 "w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Już choćby z tego względu bezzasadne byłoby umorzenie postępowania administracyjnego w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo wskazać jednak należy, że w ocenie Trybunału Konstytucyjnego art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 godził w zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa m.in. z tego powodu, że nie został wprowadzony w marcu 2020 r., czyli w początkowym okresie pandemii (który w sposób bezprecedensowy wpłynął na dezorganizację życia publicznego), lecz dopiero po upływie piętnastu miesięcy od wystąpienia epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, o ile w marcu i kwietniu 2020 r. – czyli w początkowym okresie pandemii COVID-19 – faktycznie występowały problemy z efektywnym funkcjonowaniem organów państwa (co stanowi fakt notoryjny), o tyle postępowania karne były zasadniczo kontynuowane przez cały czas jej dotychczasowego trwania. Stąd też wejście w życie tak daleko idącej normy prawnej – piętnaście miesięcy po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii – zawieszającej wprost instytucję przedawnienia w prawie karnym, musi być uznane za nieproporcjonalne i sprzeczne z art. 2 Konstytucji. Tymczasem znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie już w dniu 31 marca 2020 r. i obowiązywał jedynie do 16 maja 2020 r. W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd uznał, że nie zachodzi zasadność zadania z urzędu pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji z wnioskiem o zbadanie czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Należy zwrócić uwagę, że sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy Skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji. A contrario, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji sam brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa (por. m.in. wyrok NSA z 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 287/23). W tak przedstawionej sytuacji uchylenie decyzji, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie będzie miało racjonalnych podstaw i mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca takiej okoliczności nie wykazała. Ponadto zarzuty Skarżącej w tym zakresie odnoszą się wyłącznie do zbyt krótkich terminów wyznaczonych przez Organ na zapoznanie się z materiałem dowodowym, a nie brakiem takiej możliwości, a i w tym przypadku Skarżąca nie wykazała, że okoliczność ta miała wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy na żadnym etapie, w tym również z skardze Skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów świadczących o niezaistnieniu przesłanek stanowiących podstawę jej ukarania. Przepisy ustawy Prawo lotnicze nie regulują materii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie przekazywania informacji o pasażerach (art. 189a § 2 k.p.a.). Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie nieprawidłowych informacji API mogło zatem nastąpić na podstawie art. 189f k.p.a. Sąd podziela jednak ocenę przedstawioną przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, że waga stwierdzonego naruszenia prawa przez Skarżącą nie była znikoma. Trafnie przy tym Organ powołał się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Stwierdzone w tej sprawie naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ przekazanie Służbie Granicznej nieprawdziwej informacji o danych identyfikujących pasażera mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, zostały ustanowione. Przekonująco Organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] zawarte we wniosku z [...] września 2019 r. Ponadto Sądowi z urzędu (w związku z innymi rozpoznanymi już w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie sprawami ze skarg Skarżącej na decyzje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API) wiadoma jest okoliczność, że przekazanie Straży Granicznej nieprawdziwych, czy też niepełnych informacji API było zdarzeniem powtarzalnym, co świadczy o wadliwej organizacji zbierania i przekazywania tych informacji. Kara pieniężna nałożona na Skarżącą na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze została określona kwotowo. Organ nie mógł zatem kształtować jej wysokości z uwzględnieniem dyrektyw określonych w art. 189d k.p.a. Reasumując, zdaniem Sądu wszystkie zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Sąd nie dostrzegł również uchybień Organu, które zobligowany był wziąć pod uwagę z urzędu, a które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Zawarty w skardze wniosek o dopuszczenie dowodów w postępowaniu sądowym nie został przez Sąd uwzględniony. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Z tego punktu widzenia uwzględnienie wniosku dowodowego Skarżącej, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło