III SA/Gd 1154/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia i zwrotu kwoty ostatecznego cła antydumpingowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IAS"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, dalej jako "O.p."), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1382, dalej jako "Prawo celne"), po rozpatrzeniu odwołania "A" Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako "Spółka" lub "Strona") od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej jako "Naczelnik UCS") z dnia 31 grudnia 2019 r. w przedmiocie umorzenia wymaganej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: W okresie od 2 czerwca 2016 r. do 17 lutego 2017 r. Spółka importowała z Chińskiej Republiki Ludowej towar w postaci folii aluminiowej. Przedmiotowy towar zgłaszany był do procedury dopuszczenia do obrotu pod kodem TARIC 7607 11 19 40, ze stawkę celną erga omnes w wysokości 7,5% z obowiązkiem rejestracji przywozu. Zgłoszenia celne podlegały rejestracji na podstawie art.2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 2015/2384 na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej z Chińskiej Republiki Ludowej i poddające ten przywóz rejestracji. W dniu 16 lutego 2017 r. ukazało się rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/271 rozszerzające ostateczne cła antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem Rady WE nr 925/2009, wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej. W zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych, Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego wydał decyzje z dnia 16 sierpnia 2018 r., w których określił dla przedmiotowego towaru kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (Typ A 30) wobec Spółki. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o zmianę decyzji poprzez zwolnienie z ostatecznego cła antydumpingowego na podstawie art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 5 Rozporządzenia 2017/271 lub o uchylenie decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Dodatkowo w toku postępowania odwoławczego Strona zawnioskowała o umorzenie i zwrot uiszczonej należności wynikającej z decyzji organu pierwszej instancji, powołując się na zasadę słuszności określoną w art. 120 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (UKC) (Dz. Urz. UE. L Nr 269 z dnia 10 października 2013 r.) Naczelnik UCS decyzją z dnia 31 grudnia 2019 r. odmówił umorzenia wymaganych kwot ostatecznego cła antydumpingowego (A30) określonego w decyzji z dnia 16 sierpnia 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu wniesionego przez Stronę odwołania, nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, o czym orzekł w zaskarżonej do Sądu decyzji. Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 120 ust. 1 UKC w przypadkach innych niż te, o których mowa wart. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania. W myśl art. 120 ust 2 UKC, występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Przy czym dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych na podstawie art. 120 UKC nie może pełnić roli swoistego "pozainstancyjnego" trybu kontroli prawidłowości decyzji wymierzających należności celne. Można z tego trybu skorzystać dopiero wtedy, gdy nie istnieje spór co do istnienia długu celnego i legalności decyzji go wymierzających. Ogólna klauzula słuszności pozwala uniknąć obciążania należnościami celnymi podmioty, które znalazły się w sytuacji, gdy obciążenie ich należnościami naruszałoby podstawowe zasady sprawiedliwości. Jednakże, sytuacja ta jest szczególna z uwagi na wąski krąg podmiotów i nie dotyczy ogółu przedsiębiorców. A zatem sytuacje typowe pozostają poza jej zakresem. O ile w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie można Stronie przypisać oczywistego zaniedbania lub oszustwa, to w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie można zgodzić się ze stanowiskiem Strony, że znajdowała się ona w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności. Obowiązujące w realiach rozpatrywanej sprawy regulacje prawne dotyczyły w ten sam sposób wszystkich przedsiębiorców, którzy sprowadzali w tym czasie taki sam towar na obszar UE. Dyrektor IAS pokreślił, że importer dokonujący zgłoszenia celnego zwykle przyjmuje na siebie odpowiedzialność zarówno w odniesieniu do zapłaty należności celnych, jak i konsekwencje wprowadzanych w późniejszym czasie przepisów ustanowionych przez organy unijne, co nie stanowi szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie należności celnych. Krajowy organ celny nie może dokonać umorzenia cła antydumpingowego określonego zgodnie z rozporządzeniem unijnym, które jest jednolicie stosowane w całej Unii. Umorzenie należności dokonane przez krajowe organy administracji celnej byłoby sprzeczne z treścią rozporządzenia, a zatem krajowy organ celny, który zdecydowałby się na przyjęcie jakiegokolwiek środka w tym zakresie, w istotny sposób ingerowałby w kompetencje unijne. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że w niniejszej sprawie dług celny nie powstał w szczególnych okolicznościach, co oznacza, że już pierwsza z przesłanek określonych w art. 120 UKC nie została spełniona. Tym samym nie istnieje możliwość umorzenia kwoty należności ostatecznego cła antydumpingowego nałożonego decyzjami Naczelnika Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, w której wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła: naruszenie prawa materialnego, a to art. 120 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej jako: UKC) poprzez odmówienie zwrotu zapłaconego przez Skarżącą cła antydumpingowego nałożonego decyzjami Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 17 grudnia 2018 r.; naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 187 §1 i 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez błędną ocenę w procesie wydawania decyzji istotnych elementów sprawy, w szczególności błędną ocenę twierdzeń przedstawionych przez Skarżącą a wskazujących na wystąpienie w przedmiotowej sprawie wyjątkowych okoliczności, a także, iż dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych, a w konsekwencji nie oparcie decyzji na całokształcie zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że nałożenie na nią obowiązku zapłaty cła antydumpingowego było błędne, albowiem podlega ona zwolnieniu na podstawie art. 1 ust. 4 Rozporządzenia 2017/271. Zdaniem Skarżącej analiza motywów Rozporządzenia 2017/271, potwierdza fakt zaistnienia w przedmiotowej sprawie szczególnych okoliczności. Skoro bowiem dla samej Komisji istotne było rozróżnienie do jakiego użytku przeznaczona będzie folia, a Skarżąca stosowała ją w sposób, w odniesieniu do którego Komisja nie zamierzała nakładać cła antydumpingowego, należy uznać, iż nałożenie cła jest bezzasadne, co samo w sobie stanowi szczególną okoliczność. Jeżeli bowiem stan występujący w naturze różni się od stanu określonego dokumentami, przy jednoczesnym braku zubożenia po stronie Wspólnoty, nie należy do sytuacji podchodzić w sposób schematyczny, by zapewnić ochronę interesów przedsiębiorcy działającego w dobrej wierze. W ocenie Skarżącej sytuacja nałożenia cła antydumpingowego z mocą wsteczną, niezależnie od przepisów obowiązujących w żadnych okolicznościach nie może być uznana za typową, nawet jeżeli jest dozwolona przez prawo. Zdaniem Skarżącej, każdy podmiot, który znalazł się w określonej wyżej sytuacji, znajduje się w sytuacji wyjątkowej, bowiem wyjątkowość ta wynika z niefortunnego układu okoliczności w sprawie. Jak podkreśla Skarżąca, nie obchodziła ona przepisów antydumpingowych, na skutek jej działań nie nastąpiło jakiekolwiek zubożenie po stronie Wspólnoty. Zdaniem Skarżącej, porównanie sytuacji przedsiębiorcy, z innymi, o którym mówi ust. 2 art. 120 UKC, w przedmiotowej sprawie, winno polegać na porównaniu sytuacji podmiotu takiego jak Skarżąca z podmiotem, który bądź: a) sprowadzał folię do użytku domowego obchodząc przepisy antydumpingowe, b) sprowadzał folię do użytku przemysłowego pod kodem TARIC 7607 11 19 60, bowiem to w zestawieniu z tymi przedsiębiorcami ujawnia się wyjątkowość sytuacji Skarżącej, która - na skutek nałożenia cła - ma obowiązek zapłaty za tę samą rolkę importowanej folii znacznie wyższej ceny niż osoba wskazana w lit. b), pomimo iż jej zachowanie nie miało na celu obchodzenia przepisów antydumpingowych, a w konsekwencji, nie uzyskała wyższej marży, jak osoba określona w lit. a). Końcowo skarżąca podkreśliła, że zarówno w okresie przed wprowadzeniem Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r., jak również w trakcie trwania dochodzenia oraz po jego zakończeniu i wejściu w życie Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/271 z dnia 16 lutego 2017 r. nie importowała folii aluminiowej pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej do zastosowań do użytku domowego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zgodnie z brzmieniem art. 120 ust. 1 UKC w przypadkach innych niż te, o których mowa wart. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania. W myśl art. 120 ust 2 UKC, występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Przyjmuje się, że tzw. ogólna klauzula słuszności uregulowana w cytowanym przepisie art. 120 UKC ma na celu zapewnienie elastyczności systemu prawa celnego oraz ma zapobiegać obciążaniu należnościami celnymi podmiotów, które znalazły się w szczególnej sytuacji, w której obciążenie ich nimi naruszałoby podstawowe zasady sprawiedliwości. Zwrot lub umorzenie należności celnych na podstawie art. 120 UKC dotyczy sytuacji wyjątkowej, w której przedsiębiorca może być porównywany do innych przedsiębiorców realizujących tę samą działalność i nie można mu przypisać żadnego oszustwa ani oczywistego zaniedbania. Zatem dłużnik ma prawo do zwrotu lub umorzenia należności celnych przywozowych lub wywozowych, pod warunkiem, że wykaże, że spełnione są łącznie dwa warunki: istnienie szczególnej sytuacji oraz brak oczywistego zaniedbania lub oszustwa z jego strony. Uważa się, że szczególne okoliczności istnieją, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie oraz że w przypadku braku takich okoliczności, nie poniósłby szkody w wyniku pobrania należności celnych. W niniejszej sprawie spór dotyczy tego, czy Strona znajdowała się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności. Strona podnosi, że nie obchodziła ona przepisów antydumpingowych, na skutek jej działań nie nastąpiło jakiekolwiek zubożenie po stronie Wspólnoty. Zdaniem Skarżącej, porównanie sytuacji przedsiębiorcy, z innymi, o którym mówi ust. 2 art. 120 UKC, w przedmiotowej sprawie, winno polegać na porównaniu sytuacji podmiotu takiego jak Skarżąca z podmiotem, który bądź: a) sprowadzał folię do użytku domowego obchodząc przepisy antydumpingowe, b) sprowadzał folię do użytku przemysłowego pod kodem TARIC 7607 11 19 60, bowiem to w zestawieniu z tymi przedsiębiorcami ujawnia się wyjątkowość sytuacji Skarżącej, która - na skutek nałożenia cła - ma obowiązek zapłaty za tę samą rolkę importowanej folii znacznie wyższej ceny niż osoba wskazana w lit. b), pomimo iż jej zachowanie nie miało na celu obchodzenia przepisów antydumpingowych, a w konsekwencji, nie uzyskała wyższej marży, jak osoba określona w lit. a). Organy natomiast prezentują stanowisko odmienne, uznając, że w niniejszej sprawie dług celny nie powstał w szczególnych okolicznościach, co oznacza, że już pierwsza z przesłanek określonych w art. 120 UKC nie została spełniona. W sporze tym rację należy przyznać organom. Bezsporne w sprawie jest, iż Skarżąca zaklasyfikowała importowany towar do kodu TARIC 7607 11 19 40. Klasyfikowana do tego kodu folia aluminiowa podlegała rejestracji w okresie od 2 czerwca 2016 r. do dnia 17 lutego 2017 r. na podstawie art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/865 z dnia 31 maja 2016 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 2015/2384 na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej i poddające ten przywóz rejestracji (Dz.U. L 144 z 1 czerwca 2016 r. str. 35-41). A zatem przywieziony przez Skarżącą przedmiotowy towar klasyfikowany do ww. kodu TARIC, objęty zgłoszeniem celnym podlegał rejestracji. Z uwagi na obchodzenie ceł antydumpingowych nałożonych na przywóz folii aluminiowej, klasyfikowanej do innego kodu TARIC aniżeli powyższy, w dniu 16 lutego 2017 r. Komisja (UE) wydała ww. rozporządzenie wykonawcze nr 2017/271, które rozszerzyło uprzednio nałożone ostateczne cła antydumpingowe, obejmując w art. 1 ust. 1 cłem antydumpingowym w wysokości 30% przywóz do Unii folii aluminiowej pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej objętej obecnie kodami TARIC m.in. o numerach 7607 11 19 30 oraz 7607 11 19 40. Jak słusznie zauważył Dyrektor IAS obowiązujące w realiach rozpoznawanej sprawy regulacje prawne, na podstawie których nałożono na Skarżącą obowiązek zapłaty cła antydumpingowego dotyczyły w ten sam sposób wszystkich przedsiębiorców, którzy importowali w tym samym czasie taki sam towar, klasyfikowany do tego samego kodu TARIC, na obszar UE. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby sytuacja Strony była odmienna od sytuacji innych importerów. Rozporządzenie wykonawcze nr 2017/271, które rozszerzyło uprzednio nałożone ostateczne cła antydumpingowe, obejmując w art. 1 ust. 1 cłem antydumpingowym w wysokości 30% przywóz do Unii folii aluminiowej pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej objętej obecnie kodami TARIC m.in. o numerach 7607 11 19 30 oraz 7607 11 19 40 zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i było jednakowo stosowane we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej, wobec wszystkich importerów, którzy sprowadzali taki towar. Oznacza to, że wszyscy importerzy znajdowali się w takiej samej sytuacji jak Strona. Tym samym nie zaistniały przesłanki dla stwierdzenia wystąpienia szczególnych okoliczności polegających na tym, że Strona znajdowała się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami, prowadzącymi ten sam rodzaj działalności co Strona i importującymi na teren UE ten sam towar, zaklasyfikowany do tego samego kodu TARIC. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem Skarżącej, że do porównania należało przyjąć podmioty, które bądź to sprowadzały folię do użytku domowego obchodząc przepisy antydumpingowe, bądź to sprowadzały folię do użytku przemysłowego pod kodem TARIC 7607 11 19 60. Szczególne okoliczności w rozumieniu art. 120 UKC mają miejsce bowiem wówczas, gdy dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami realizującymi tę samą, a nie inną działalność, a więc w rozpoznawanym przypadku sprowadzającym folię aluminiową klasyfikowaną do kodu TARIC 7607 11 19 40. Podkreślić przy tym trzeba, że zasadność nałożenia na Skarżącą obowiązku zapłaty cła antydumpingowego z tytułu sprowadzenia z Chińskiej Republiki Ludowych towaru w postaci folii aluminiowej, zaklasyfikowanego do kodu TARIC 7607 11 19 40, nie może być badana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 120 UKC. Słusznie bowiem zauważył Dyrektor IAS, że dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych na podstawie UKC nie może pełnić swoistego "pozainstancyjnego" trybu kontroli prawidłowości decyzji wymierzających należności celne. Po dokonaniu kontroli Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją decyzje organu I instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.