VI SA/Wa 1104/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-25
Skład orzekający: Pamela Kuraś - Dębecka, Sławomir Kozik, Dorota Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy transport drogowy osób samochodem osobowym, który wykonuje przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych i nie spełniający dodatkowych wymogów formalnych, narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym w zakresie obowiązku zgłoszenia pojazdu do licencji i wyposażenia kierowcy w wypis z licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że licencja na krajowy transport drogowy osób samochodem osobowym nie uprawnia do wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych i nie spełniającym dodatkowych wymogów formalnych. W związku z tym, przedsiębiorca nie miał obowiązku zgłaszania takiego pojazdu do posiadanej licencji ani wyposażania kierowcy w wypis z tej licencji. Organy błędnie nałożyły kary pieniężne za te rzekome naruszenia.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących licencji na krajowy transport drogowy osób samochodem osobowym oraz za niewyposażenie kierowcy w wypis z tej licencji. Spółka wykonywała przewóz okazjonalny samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych ani formalnych określonych w ustawie o transporcie drogowym. Spółka kwestionowała zasadność nałożonych kar, argumentując m.in. błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej kar pieniężnych za niezgłoszenie zmiany danych i niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji, a w pozostałej części oddalił skargę. Zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2019 r. w zakresie jakim nakłada karę pieniężną w wysokości 800 (osiemset) złotych za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; 2. uchyla decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2019 r. w zakresie w jakim nakłada karę pieniężną w wysokości 800 (osiemset) złotych za niezgłoszenie w terminie zmiany danych dotyczących licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz karę pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 306 (trzysta sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5b ust. 1, art. 8 ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 3 pkt 5, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm., dalej: "u.t.d."), lp. 1.5, 1.12 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: "Strona",, "Spółka", "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2019 r. nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że podczas przeprowadzonej [...] kwietnia 2019 r. w C. przy ul. [...] kontroli drogowej samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] ustalono, że ww. pojazdem kierował D. L. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził dwóch pasażerów z C. [...] do R. przy ul. [...] 11. Usługę przewozu na ww. trasie jeden z pasażerów zamówił przy pomocy aplikacji Uber. Opisaną usługę kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu Spółki. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z [...] kwietnia 2019 r.
GITD wyjaśnił, że pismem z 29 kwietnia 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń określonych w lp. 1.12 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., natomiast pismem z 27 maja 2019 r. ww. organ zawiadomił Stronę o rozszerzeniu prowadzonego postępowania o naruszenie określone w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. W toku postępowania w piśmie z 16 maja 2019 r. Strona reprezentowana przez pełnomocnika przedłożyła umowę na usługi transportowe z [...] kwietnia 2019 r. wraz z fakturą nr [...] i wyjaśniła, że organ kontroli błędnie zastosował art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. i lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy, a powinien zastosować art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d., ponieważ Strona wykonywała krajowy transport drogowy, który nie jest tożsamy z przewozem okazjonalnym.
GITD wyjaśnił, że postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z [...] czerwca 2019 r. nakładającej karę pieniężną w łącznej wysokości 9.300 zł (tj. 800 złotych z tytułu lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d., 500 złotych z tytułu lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. i 8000 złotych z tytułu lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), od której Strona 12 lipca 2019 r., wniosła odwołanie.
Rozpoznając odwołanie GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że 26 kwietnia 2019 r. samochodem osobowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] kierujący D. L. w imieniu Strony wykonywał przewóz okazjonalny. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził dwóch pasażerów z C. [...] do R. przy ul. [...] 11. Usługę przewozu na ww. trasie zamówił S. G. przesłuchany w charakterze świadka. Świadek zeznał, że usługę przewozu zamówił przy pomocy aplikacji Uber, w której używa loginu: S. K. Po złożeniu zamówienia otrzymał informację zawierającą markę i numer rejestracyjny ww. pojazdu. Pasażer wskazał również, że przed rozpoczęciem wykonania zamówionej usługi nie zawierał umowy pisemnej ani z przewoźnikiem ani z kierowcą, a z powodu zatrzymania do kontroli drogowej usługa została wykonana z C. na ul. [...] w C. Okoliczności zamówienia i wykonania skontrolowanego przewozu potwierdził także kierujący przesłuchany w charakterze świadka. Kierujący wskazał również, że w czasie jej wykonywania został zatrzymany do kontroli drogowej. W swoich zeznaniach kierujący wskazał Stronę jako przewoźnika w imieniu którego wykonywał skontrolowany przewóz. Kierujący zeznał również, że w dniu kontroli wykonał 4 usługi przewozu. Wszystkie te przewozy wykonał w imieniu [...], z którą ma zawartą umowę zlecenia na wykonywanie przewozów drogowych oraz na wynajem pojazdu. Za wykonanie przewozów otrzymuje około 60% netto od każdego przejazdu. Kierujący zeznał również, że przewozy wykonuje od lutego 2019 r. Wszystkie przewozy osób są realizowane przy pomocy aplikacji [...]. Opłaty za wykonane usługi są dokonywane przelewem na konto [...] lub gotówką. Wykonanie opisanej usługi potwierdzają także przedłożone przez Stronę umowa na usługi transportowe z [...] kwietnia 2019 r. i faktura nr [...].
GITD stwierdził, że podczas wykonywania tego przewozu kierujący zobowiązany był posiadać wypis z licencji uprawniającej do wykonania tego przewozu. Jednak do kontroli kierujący nie okazał licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób samochodem osobowym. Organ wyjaśnił, że z protokołu kontroli i pisma p.o. Zastępcy Dyrektora Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...] wynika, że Strona w dniu kontroli posiadała uprawnienia do wykonania skontrolowanego przewozu drogowego osób. Była to licencja nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Jednak w wypis z tej licencji Strona nie wyposażyła kierującego wykonującego opisany przewóz.
Uwzględniając powyższe GITD stwierdził, że słusznie organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje również, że w dniu kontroli kierujący Pan D. L. w imieniu strony wykonywał odpłatny transport drogowy osób. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził dwóch pasażerów. Okoliczności zamówienia i wykonania usługi przewozu na ww. trasie potwierdzili w złożonych zeznaniach jeden z przewożonych pasażerów i kierujący. Wymieniony pojazd, którym kierujący w imieniu Strony wykonał opisaną usługę przewozu, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co potwierdza kserokopia dowodu rejestracyjnego tego pojazdu znajdująca się w aktach sprawy oraz protokół kontroli. Zatem skontrolowany pojazd nie spełniał warunku technicznego – konstrukcyjnego przeznaczenia do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto przewóz wykonywany przez Stronę w dniu kontroli nie spełnia! również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed wykonaniem przewozu. Okoliczności te potwierdzili w swoich zeznaniach kierujący i pasażer. Zatem zebrany materiał dowodowy bez żadnych wątpliwości wskazuje, że warunki wykonania skontrolowanego przewozu osób zostały ustalone przy pomocy aplikacji [...]. Natomiast opisany przewóz został wykonany pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.
GITD stwierdził zatem, że organ I instancji słusznie nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt u.t.d. oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Organ wskazał następnie, że Strona posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną [...] czerwca 2018 r. i ważną do 4 lipca 2033 r. Licencja ta została wydana przez Prezydenta Miasta [...]. Okoliczności te potwierdzają pisma p.o. Zastępcy Dyrektora Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] I z [...] czerwca 2019 r. nr [...]. Skontrolowany pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierujący w imieniu Strony wykonywał przewóz osób w dniu kontroli, nie został zgłoszony do wymienionej licencji. Jak wynika z zeznań kierującego w lutym 2019 r. ww. pojazd wynajął Spółce w celu wykonywania przewozów osób realizowanych przy pomocy aplikacji [...]. Zatem w terminie 28 dni od dnia zawarcia tej umowy Strona zobowiązana była zgłosić ten pojazd organowi, który udzielił jej licencji nr [...]. Taki obowiązek nakłada na przedsiębiorcę art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d. Jednak Strona tego pojazdu nie zgłosiła do posiadanej licencji, co potwierdzają ww. pisma p.o. Zastępcy Dyrektora Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...]. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 6 u.t.d., wykonywanie transportu drogowego nie może się odbywać każdym pojazdem posiadanym przez przedsiębiorcę, lecz tylko tym pojazdem, który przedsiębiorca zgłosił do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W przypadku zbycia takiego pojazdu lub nabycia nowego pojazdu przedsiębiorca jest zobowiązany zgłosić organowi, który wydał licencję, fakt zbycia lub nabycia nowego pojazdu. Zatem wykonywanie transportu drogowego nie będzie zgodne z obowiązującymi przepisami, jeżeli będzie wykonywane pojazdami niezgłoszonymi do licencji.
Uwzględniając powyższe, zdaniem GITD, słusznie organ I instancji nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Pismem z 28 maja 2020 r. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] marca 2020 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 K.p.a., polegające na nieuchyleniu decyzji I instancji i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ I instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b) pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż Skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny podczas gdy wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
2) naruszenie art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak, osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania,
3) naruszenie art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d., doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym,
4) ewentualnie naruszenie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji, w której organy obu instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami,
5) ewentualnie naruszenie art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w z w. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją,
6) błędne przyjęcie, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d., może być zastosowany wobec Skarżącej, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
Skarżąca ponadto wniosła na podstawie art 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 . art. 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i ust. 2 Konstytucji, albowiem w ocenie Skarżącej regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy bardzo istotne było przeprowadzenie rozprawy oraz przesłuchanie osoby upoważnionej do reprezentowania Skarżącej. Organ II instancji badając przedmiotową sprawę powinien wziąć pod uwagę, że Prezes Zarządu upoważniony do reprezentowania Skarżącej nie był obecny podczas kontroli, nie miał wpływu na jej przebieg, a co za tym idzie nie mógł zgłosić zastrzeżeń do protokołu kontroli, któremu organy administracji publicznej bezzasadnie przyznały przymiot dokumentu urzędowego naruszając tym samym art. 76 § 1 K.p.a. Odmawiając Skarżącej prawa do złożenia wyjaśnień, nie zawiadamiając go o zakończeniu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej nie tylko dopuściły się naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., ale również naruszania zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 K.p.a.
Zdaniem Skarżącego ponadto, organy błędnie utożsamiają pojęcie "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" z pojęciem "przewozu okazjonalnego samochodem osobowym". Przemawiają za tym następujące argumenty: a) krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym może być wykonywany wyłącznie autem zarejestrowanym w Polsce, co wynika wprost z ustawowej definicji tego pojęcia (art. 4 pkt 1 u.t.d.), podczas gdy brak jest takiego wymogu w odniesieniu do przewozu okazjonalnego. Oznacza to, że przewóz okazjonalny może być wykonywany również samochodem osobowym zarejestrowanym w innym kraju niż Polska, b) zgodnie z ustawową definicją, krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym może być wykonywany jedynie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei przewóz okazjonalny samochodem osobowym może być wykonywany również poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej, c) podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi wymaga, stosownie do art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji. Tymczasem, w przypadku przewozu okazjonalnego wymagane jest uzyskanie zezwolenia na jego wykonywanie, a jeżeli spełnione są warunki określone w ust. 3 oraz ust. 4b pkt 2 art 18, to zezwolenie w ogóle nie jest wymagane, d) podejmowanie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób to działalność gospodarcza, natomiast przewóz okazjonalny nie musi posiadać tej cechy.
Zdaniem Skarżącej, organy obu instancji bezpodstawnie przyjęły, że przedsiębiorcy posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, w tym Skarżąca, muszą spełniać dodatkowe wymogi wynikające z przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego. Ponieważ tacy przedsiębiorcy nigdy nie będą w stanie spełnić kryterium konstrukcyjnego pojazdu uregulowanego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Skutkiem wykładni dokonanej przez organy obu instancji jest więc zarówno wprowadzenie nowego, dodatkowego i niekonstytucyjnego ograniczenia wolności działalności gospodarczej przedsiębiorców, którzy posiadają licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, jak również ich dyskryminacja względem innych grup w porównywalnej sytuacji prawnej i faktycznej. Wykładnia dokonana przez organy narusza Konstytucję i, jako taka, jest wadliwa, skoro takie ograniczenie nie wynika wprost z u.t.d. Niezależnie od tego, wykładnia dokonana przez organy jest błędna również dlatego, że brak jest "ważnego interesu publicznego", który miałby przemawiać za ograniczeniem wolności działalności gospodarczej przedsiębiorców posiadających licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
Zdaniem Skarżącej, wykładnia art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, 4b i 5 u.t.d., dokonana przez organy narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz wypacza zasadę równości i zakaz dyskryminacji. Przejawem tego są rażące różnice w wymogach dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej pomiędzy przedsiębiorcami posiadającymi licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (który konstrukcyjnie przeznaczony jest dla maksymalnie 7 osób łącznie z kierowcą), a przedsiębiorcami posiadającymi podobną licencję tyle, że w zakresie przewozu osób taksówką lub też pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Aby wykonywać działalność objętą licencją tacy przedsiębiorcy muszą spełniać jednocześnie warunki uzyskania licencji określone w art. 5c u.t.d. oraz wymogi dodatkowe określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Sytuacja takich przedsiębiorców byłaby zatem znacznie gorsza niż sytuacja przedsiębiorców posiadających pozostałe licencje wymienione w art. 5b ust. 1 u.t.d. W przypadku przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, przedsiębiorcy ci w ogóle nie podlegają przepisom dotyczącym przewozu okazjonalnego. Jedyną wyraźną różnicą jest ewentualna konieczność zdania egzaminu potwierdzającego znajomość topografii miejscowości oraz przepisów prawa miejscowego w przypadku osób ubiegających się o licencje na przewóz osób taksówką, aczkolwiek wymóg ten zależy od uchwały rady gminy i dotyczy tylko gmin (a w praktyce miast) liczących powyżej 100.000 mieszkańców.
Nie do pogodzenia z konstytucyjnym wymogiem równości i zakazem dyskryminacji jest sytuacja, jak wskazała Skarżąca, w której przedsiębiorcy posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym muszą spełniać dodatkowe wymogi wynikające z przepisów o przewozie okazjonalnym, które to wymogi w istotny sposób wpływają na sposób wykonywania działalności gospodarczej przez tych przedsiębiorców, zaś dwie pozostałe grupy, tj. przedsiębiorcy posiadający licencje na przewóz osób taksówką i pojazdem samochodowym konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób, są zwolnione od konieczności spełnienia tych dodatkowych wymogów.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie w części.
W niniejszej sprawie została na Skarżącą nałożona kara pieniężna za dokonanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu i bez spełnienia przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. samochodem osobowym nie zgłoszonym do licencji nr [...] wydanej Skarżącej przez Prezydenta [...] [...] czerwca 2018 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i bez posiadania przez kierowcę wypisu z powyższej licencji.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo stwierdziły popełnione przez Skarżącą naruszenie polegające na dokonaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu i bez spełnienia przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., nieprawidłowo natomiast uznały, że wykonując tego rodzaju przewóz, Skarżąca powinna zgłosić ten samochód na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., do posiadanej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz, że Skarżąca powinna wyposażyć kierowcę w wypis tej licencji.
Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Sporny w sprawie przewóz nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (przewóz regularny – art. 4 pkt 7 u.t.d.), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (przewóz regularny specjalny – art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym (przewóz wahadłowy – art. 4 pkt 10 u.t.d.).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009". Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 u.t.d., uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką.
W kwestii licencji, ustawodawca dokonał zatem w art. 5b ust. 1 u.t.d., rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3).
Na podstawie art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast w świetle art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, co oznacza, że w sprawie zastosowanie mają powyżej przytoczone przepisy. Z okoliczności stany faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika, że przewóz został wykonany w celach zarobkowych, na zamówienie klienta poprzez aplikację [...] – za przewóz została pobrana opłata w wysokości 10 zł – co wyjaśnił jeden z przewożonych pasażerów w trakcie kontroli oraz kierowca w zeznaniach szczegółowo przytoczonych w części historycznej uzasadnienia i co potwierdza faktura nr [...] z [...] kwietnia 2019 r.
Nie budzą również wątpliwości ustalenia faktyczne wskazujące, że Skarżąca posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydane przez Prezydenta [...] [...] czerwca 2018 r., nie spełniła jednak wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażera nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., nie był bowiem przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w dowodzie rejestracyjny, którego kopia została załączona do akt sprawy. Nie zostały również spełnione przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez Skarżącego wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a u.t.d. Skarżący bowiem nie zawarł z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, a także zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej, jak również gotówką w lokalu przedsiębiorstwa, co również wynika z zeznań jednego z pasażerów oraz kierowcy. Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 u.t.d., przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.
Sąd stwierdza w związku z powyższym, że organy obu instancji słusznie uznały, iż Skarżąca popełniła naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wymienione w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., za które ustawodawca unormował karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Jak wynika z art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Jak wynika z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 8000 zł.
Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie stwierdzonego naruszenia opisanego w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7, art. 76 § 1 art. 77 § 1 art. 80, art. 86 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, stanowi wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Skarżąca była informowana o przebiegu postępowania administracyjnego, w tym o rozszerzeniu zakresu przedmiotu postępowania (pismo z 27 maja 2019 r.) i miała też prawo czynnego uczestnictwa w toczącym się postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie. Skarżąca korzystała z tego uprawnienia nadsyłając do organu I instancji wyjaśnienia oraz dokumenty uzupełniające materiał dowodowy. Dlatego nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia przez organy art. 10 § 1 K.p.a. W sprawie zostały ustalone przez organy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, dlatego nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nieprzesłuchanie przez organy Prezesa Zarządu Spółki, jak również nieprzeprowadzenie rozprawy. Ustalenia te pozwalały na przyjęcie przez organy, że wykonywany przez Skarżącą przewóz był przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, jak również przesłanek z art. 18 ust. 4b u.t.d. W oparciu o te ustalenia organy dokonały prawidłowej subsumpcji prawnej stanu faktycznego do przytoczonych powyżej przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez organy opisanego powyżej naruszenia prawa po stronie Skarżącej, za które została na Skarżącego nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że bezpodstawne jest stanowisko Skarżącego, że organy obu instancji błędnie ustaliły, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.
Dla porządku należy wyjaśnić, że w art. 4 pkt 1 u.t.d., nie zostało zdefiniowane pojęcie "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", lecz pojęcie "krajowego transportu drogowego". Również art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie definiuje pojęcia "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", lecz określa jakimi pojazdami samochodowymi, wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, wymaga uzyskania licencji. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania ust. 2 i ust. 3 art. 18 u.t.d., które dotyczą przewozów okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym. Pojęcie "międzynarodowego transportu drogowego" zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 2 u.t.d., i jak wynika z art. 18 ust. 2 i ust. 3 u.t.d., w jego zakresie mieszczą się również przewozy okazjonalne, w sytuacji gdy są wykonywane w taki sposób, że jazda pojazdu w ramach przewozu okazjonalnego, między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Podobnie przewozy okazjonalne wykonywane w taki sposób, że jazda pojazdu zarejestrowanego w kraju w ramach przewozu okazjonalnego, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mieszczą się w ramach krajowego transportu drogowego. Potwierdza to, treść art. 18 ust. 5 u.t.d., który expressis verbis dotyczy przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym. Pojęcie zatem "przewozu okazjonalnego" oraz "krajowego transportu drogowego", są pojęciami, których zakres znaczeniowy krzyżuje się. Może zatem przewóz okazjonalny mieścić się w zakresie krajowego transportu drogowego i nie oznacza to utożsamiania obu pojęć. Taka sytuacja wynika z relacji art. 4 pkt 1, pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d., zarzut skargi zatem dotyczący naruszenia przepisów w związku z utożsamieniem przez organy pojęć "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" oraz "przewozu okazjonalnego samochodem osobowym", jest niezasadny.
Z tych samych powodów niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie, stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie, dotyczyło przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. W takiej sytuacji przewóz okazjonalny mieszczący się w krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, możliwy jest na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym po spełnieniu wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Skarżący jednak nie spełnił tych wymogów, co zostało już wcześniej omówione. Podkreślenia też wymaga, że na wykonywanie przewozu okazjonalnego w warunkach w jakich dokonała tego Skarżąca w niniejszej sprawie, ustawodawca nie przewidział w ogóle licencji, co zostanie omówione w dalszej części uzasadnienia. Należy w tym miejscu natomiast podkreślić, że przyjęcie stanowiska Skarżącego, z którego wynika, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać warunków z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., całkowicie podważałoby sens wyodrębniania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz licencji na taki przewóz. Licencja taka pozwalałaby bowiem na prowadzenie zarobkowej działalności w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, odpowiadającej przewozom osób taksówką, bez konieczności spełnienia wymogów przewidzianych dla uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
Powyższe prowadzi również do wniosku, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, ewentualnie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami, ewentualnie art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w z w. z art. 4 pkt 11 u.t.d., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. wymóg, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją.
Odnosząc się do powyższych zarzutów, należy podkreślić, że w świetle przytaczanych i omawianych powyżej przepisów u.t.d., oraz przedstawionych już wyjaśnień Sądu, ustawodawca unormował w art. 5b ust. 1 u.t.d., możliwość uzyskania trzech rodzajów licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) licencji na wykonywanie tego przewozu samochodem osobowym, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy spełnieniu wymogów wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., 2) licencji na wykonywanie tego przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym spełniającym kryterium konstrukcyjne określone w art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz 3) licencji na wykonywanie tego przewozu taksówką.
Są to trzy rodzaje licencji na dokonywanie różnego rodzaju krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, różnymi pojazdami samochodowymi. Skarżący nie wyjaśnił, dlaczego Jego zdaniem, wymogi z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., przewidziane dla wykonywania przewozów okazjonalnych w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 u.t.d., są niezgodne z powołanymi przez Skarżącego normami konstytucyjnym, podnosząc jako swój argument, że takich wymogów nie muszą spełniać podmioty wykonujące krajowy transport drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz pojazdem samochodowym spełniającym wymogi konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a u.t.d., na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 2 i pkt 3 u.t.d. Skarżący określa wymogi z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., jako niekonstytucyjne, dodatkowe i arbitralne, których nie muszą spełniać podmioty wykonujące krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 2 i pkt 3 u.t.d. Tymczasem, są to wymogi, czego nie dostrzega Skarżący, różnicujące ten rodzaj przewozów okazjonalnych od przewozów okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i od przewozów osób taksówką. Sąd wyjaśniał już, że brak tych wymogów dla krajowego transport drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 u.t.d., pozbawiałby sensu wyodrębnienie krajowego transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką.
Z tych względów Sąd stwierdza, że wymogi określone w art. 18 ust. 4b u.t.d., nie są sprzeczne z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP.
Oznacza to również, że brak jest podstaw prawnych do zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący błędnego przyjęcia przez organy, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d., może być zastosowany wobec Skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37), a więc zdaniem TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek. Należy podkreślić, że usługi przewozu osób, w tym usługi przewozów okazjonalnych nie są usługami w rozumieniu powyższej dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. Jak wynika z art. 1 pkt 2 tej dyrektywy, "usługa" to każda usługa społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każda usługa normalnie świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług. Jak dalej stanowi przepis dyrektywy "na odległość" oznacza usługę świadczoną bez równoczesnej obecności stron, "drogą elektroniczną" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, "na indywidualne żądanie odbiorcy usług" oznacza, że usługa świadczona jest poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie. Taką samą definicje usługi zawiera obecnie obowiązująca dyrektywy (UE) nr 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz.U.UE.L.2015.241.1), w art. 1 ust. 1 lit b.
Z powyższego wynika, że do usług przewozu osób, w tym usług przewozów okazjonalnych, nie znajdowała zastosowania dyrektywa nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., co oznacza również, że art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d., nie są przepisami technicznymi w rozumieniu tej dyrektywy i nie podlegały notyfikacji Komisji Europejskiej.
W ocenie Sądu jednak organy obu instancji błędnie przyjęły, że w tych okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy Skarżąca popełniła również naruszenia, o których mowa w lp. 1.5. i lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie, które za każdą zmianę jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 800 zł, oraz niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d, w tym przypadku w wypis licencji nr [...], które za każdy dokument jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 500 zł.
Obowiązek dotyczący zgłoszenia zmiany danych, w zakresie istotnym w niniejszej sprawie wynika z treści art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którą przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Obowiązek natomiast wyposażenia kierowcy w wypis z licencji wynika z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., z którego wynika, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty wymienione w tym przepisie, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
W ocenie Sądu, skoro licencja nr [...] wydana Skarżącej przez Prezydenta [...] [...] czerwca 2018 r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, nie uprawniała Skarżącej do dokonania stwierdzonego w niniejszej sprawie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d. i bez spełnienia wymogów z art. 18 ust. 4b u.t.d., Skarżąca nie miała obowiązku zgłaszania samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do powyższej licencji, jak również nie miała obowiązku wyposażenia kierowcy w wypis tej licencji.
Zdaniem Sądu przepisy u.t.d., nie przewidują takiego zezwolenia, czy też licencji, która uprawniałaby Skarżącego do dokonania przewozu okazjonalnego w warunkach jakie miały miejsce w niniejszej sprawie, a więc bez spełnienia wymogów technicznych, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. oraz bez spełniania wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. W okolicznościach faktycznych stwierdzonego w niniejszej sprawie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych, przewidzianych w art. 18 ust. 4a u.t.d., i bez zawarcia umowy przez pasażera i Skarżącą w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, a więc bez spełnienia łącznie wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., żadna z licencji przewidzianych w art. 5b ust. 1 u.t.d., nie uprawniała Skarżącej do dokonania przedmiotowego przewozu okazjonalnego. Posiadana zatem przez Skarżącą licencja nr [...], nie była licencją, na podstawie której Skarżąca mogła dokonać spornego przewozu pasażerów, co oznacza, że bezpodstawne jest stwierdzenie organu o konieczności zgłoszenia przedmiotowego samochodu osobowego do tej licencji oraz wyposażenia kierowcy w wypis tej licencji.
Gdyby Skarżąca, dokonywała przewozu okazjonalnego w warunkach, o których mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., gdzie nie obowiązują wymogi konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a u.t.d. i miałaby zastosowanie posiadana przez Skarżącą licencja nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, zasadnym byłoby stwierdzenie przez organy, że Skarżąca popełniła naruszenia, polegające na niezgłaszaniu samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do powyższej licencji i niewyposażenia kierowcy w wypis tej licencji.
W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdza, że organ I instancji bezpodstawnie nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 800 zł, za niezgłaszaniu samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przewóz pasażerów do posiadanej przez Skarżącą licencji [...] oraz karę pieniężną w wysokości 500 zł, za niewyposażenie kierowcy w wypis tej licencji, a organ II instancji bezpodstawnie to zaakceptował, poprzez co organy obu instancji naruszyły w tym zakresie art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz lp. 1.5. i lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na łączną wysokość nałożonej w niniejszej sprawie na Skarżącą kary pieniężnej.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa o covid"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto stołeczne Warszawa, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym, na podstawie zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym ( § 1 w zw. z § 3 tego rozporządzenia), a także brak technicznych możliwości przeprowadzenia zdalnie rozprawy z udziałem stron – Sąd rozpoznał tę skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o covid.
Zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonej decyzji, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.
W świetle powyższego, Sąd rozstrzygając, na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, tej ustawy, uchylił w części, o której mowa w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję I instancji.
W pkt 3 sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę w pozostałej części.
W pkt 4 sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 206 ww. ustawy, ponieważ uwzględnił skargę w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, postanowił o kosztach postępowania w wysokości 306 zł, stanowiących 14% kwoty 2189 zł, obejmującej wpis w kwocie 372 zł, opłatę 17 zł oraz kwotę 1800 zł, stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło