I GSK 743/24

Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) sędzia del. NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2024 r. sygn. akt I GSK 743/24 w sprawie ze skargi kasacyjnej Województwa Lubelskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 516/24 w sprawie ze skargi Województwa Lubelskiego na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia postanawia: oddalić wniosek o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2024 r. o sygn. akt I GSK 743/24. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2024 r., o sygn. akt I GSK 743/24, uwzględnił skargę kasacyjną Województwa Lubelskiego na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...], w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia i uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2024 r., o sygn. akt V SA/Wa 516/24 oraz stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując sprawę właściwej instytucji do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 11 października 2024 r. pełnomocnik PARP wniósł o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem organu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zacytowano we wniosku, budzi wątpliwości co do sposobu jego wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Konieczność dokonania wykładni konkretnego orzeczenia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków, jakie orzeczenie to ma wywołać. Wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych, polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., o sygn. akt II GSK 1121/11, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przepis art. 158 p.p.s.a. nie służy więc do przeprowadzania rewizji rozstrzygnięcia i uzasadnienia sformułowanego w sposób jasny i adekwatny do zakresu przeprowadzonej kontroli legalności, z którym nie zgadza się strona postępowania lub organ. Za szczególnie pozbawione podstaw prawnych uważa się domaganie się przez stronę lub organ dokonania wykładni wyroku, stanowiącej w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona, stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu (por. postanowienia NSA z dnia: 7 kwietnia 2022 r., o sygn. akt II OSK 1642/19 i 4 lipca 2022 r., o sygn. akt II OSK 1450/21, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Analiza uzasadnienia wyroku objętego wnioskiem PARP wywiedzionym w oparciu o art. 158 p.p.s.a. prowadzi do konkluzji, że wskazania składu orzekającego co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie są jednoznaczne i nie mogą budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Jednoznacznie na str. 9-10 uzasadnienia wyroku wskazano, że "Skoro nie zostało jednoznacznie wykazane, że na etapie procedury odwoławczej została wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie przedmiotowego projektu w ramach działania Sąd pierwszej instancji nie mógł przejść do drugiego z opisanych na wstępie etapów kontroli. Uwzględniając powyższe, za niewystarczające w niniejszej sprawie uznać należy arbitralne twierdzenie PARP, zawarte w akcie z dnia 9 lutego 2024 r. bez powołania na jakiekolwiek okoliczności sprawy, że "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania została wyczerpana i z tego powodu (...) protest został pozostawiony bez rozpatrzenia". Organ nie przedstawił bowiem danych, które pozwalałyby ocenić, jakie projekty ostatecznie objęto lub wybrano do dofinansowania i na jaką rekomendowaną kwotę. Powyższe dane powinny korelować z informacją na stronie internetowej oraz na portalu, stosownie do art. 77 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, na co słusznie zwrócono uwagę w skardze kasacyjnej. Co więcej obowiązkiem organu było wykazanie, czy względem żadnego z projektów, bądź wnioskodawców, nie zachodzą przesłanki opisane w art. 61 ust. 3 i 4 ustawy wdrożeniowej. Z akt sprawy nie wynika, aby organ dokonał takiej wnikliwiej i rzetelnej analizy na etapie rozpoznawania protestu Województwa, a mimo to stwierdził, że "kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania została wyczerpana". Innymi słowy PARP nie wykazał, że doszło do wyczerpania środków przeznaczonych do dofinansowania Działania 4.1 programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021-2027". W oparciu o powyższy fragment uzasadnienia autor wniosku o wykładnię oczekuje wyjaśnienia, czy NSA "nakazuje, by PARP na etapie ponownego rozpatrywania sprawy odstąpiła od ustalenia, czy na dzień ponownego rozstrzygnięcia w ramach działania nie nastąpiło wyczerpanie środków, w rozumieniu art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej? Czy też w przypadku, gdy na etapie ponownego rozpatrywania sprawy PARP ustali i wykaże wyczerpanie środków w działaniu, w rozumieniu art. 77 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, powinna jednak odstąpić od rozpatrywania protestu, pozostawiając go bez rozpatrzenia?" Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2024 r. nie wymaga wykładni, zawiera bowiem kompletne i jasne wskazania co do dalszego postępowania, a jego uzasadnienie nie budzi wątpliwości określonych w art. 158 p.p.s.a. Z przytoczonego powyżej fragmentu uzasadnienia orzeczenia wynika jednoznacznie, że Sąd odwoławczy sformułował ocenę prawną "na dzień wydania aktu z dnia [...] lutego 2024 r.", a wskazania co do dalszego postępowania na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie organy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wbrew oczekiwaniom pełnomocnika PARP wspomniane wskazania nie mogą apriorycznie rozstrzygać problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę, bądź z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii z nim związanych. Sformułowane we wniosku o wykładnię wyroku alternatywne pytania, zmierzają w istocie do uzyskania wstępnej oceny rozstrzygnięcia, które PARP zamierza podjąć w przyszłości, przy założeniu różnych hipotetycznych stanów faktycznych sprawy. Co więcej w pierwszym pytaniu autor wniosku używa zwrotu "nakazuje", którego Naczelny Sąd Administracyjny nie stosował i który nie mieści się w dyspozycji art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. We wniosku o wykładnię pominięto, że rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu, organ dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie sposobu rozstrzygnięcia, czyli na podstawie ustawy wdrożeniowej, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu. Z uwagi na powyższe uznać należy, że wniosek PARP w istocie zmierza do zmian merytorycznych, polegających na reinterpretacji wskazań co do różnych możliwości dalszego postępowania, czy ich poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy dla przyszłego wyniku sprawy. Powyższą sytuację uznać należy za niedopuszczalną i stanowiącą podstawę do oddalenia wniosku o wykładnię wyroku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., o sygn. akt OZ 1312/04 i z dnia 5 kwietnia 2005 r., o sygn. akt OZ 1226/04 i z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt I FSK 189/09, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jednocześnie należy wyjaśnić, że z uwagi na przypadki losowe orzeczenie w niniejszej sprawie zostało wydane przez skład orzekający, wyznaczony zarządzeniem z dnia 26 września 2024 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.