I SA/Gd 724/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi I. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 24 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku I.G. na podstawie wystawionego przez wierzyciela – "A" S.A. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 31 stycznia 2020 r., obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres: styczeń 2015 r. - październik 2019 r.. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny, w oparciu o w/w tytuł wykonawczy, dokonał zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 marca 2020 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "B" S.A.. Dłużnik zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie otrzymał w dniu 11 marca 2020 r., natomiast jego wydruk wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia 31 stycznia 2020 r. I.G. doręczono - za pośrednictwem poczty - w dniu 18 marca 2020 r.. Pismem z dnia 19 marca 2020 r. zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 31 stycznia 2020 r. wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego i jego zawieszenie do czasu rozpoznania złożonego środka zaskarżenia. Postanowieniem nr [...] z dnia 2 kwietnia 2020 r. - wydanym na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 5 i art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Naczelnik Urzędu Skarbowego, w związku z wniesionymi zarzutami, zawiesił prowadzone do majątku I.G. - w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy - postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem natomiast nr [...] z dnia 2 kwietnia 2020 r., wydanym na zasadzie art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny -z urzędu - uchylił czynność egzekucyjną w postaci dokonanego zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 marca 2020 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "B" S.A.. Nie zgadzając się z tak wydanym przez organ egzekucyjny rozstrzygnięciem, pismem z dnia 24 kwietnia 2020 r. I.G. złożyła zażalenie. Postanowieniem nr [...] z dnia 24 czerwca 2020 r. - po rozpoznaniu zażalenia - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 2 kwietnia 2020 r., którym uchylono czynność egzekucyjną w postaci zajęcia - zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 marca 2020 r. - wierzytelności z rachunku bankowego w "B" S.A. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Uzasadnieniem dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy była przedmiotowa sytuacja tj. brak legitymacji prawnej do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej z urzędu. Stosownie do treści art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności, nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych. Tak więc rozstrzygnięcie co do uchylenia (bądź odmowy uchylenia) czynności egzekucyjnych ustawodawca pozostawił tzw. uznaniu administracyjnemu, dopuszczając możliwość, a nie obowiązek uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, wyłącznie na wniosek zobowiązanego, uzasadniony ważnym jego interesem. Mając powyższe na uwadze, stwierdzono, iż w związku z brakiem podstaw prawnych do uchylenia czynności egzekucyjnej - w trybie art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - przez organ egzekucyjny z urzędu, należało uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Pismem z dnia 16 lipca 2020 r. I.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie organu nr [...] z dnia 24 czerwca 2020 r.. Zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie; - art. 58 § 1 i 3 w związku z art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie; - art. 15 zzs ust. 1 i 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw poprzez niewłaściwe zastosowanie; - art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie; skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, - zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Odnosząc się do zarzutu skargi, co do dopuszczalności wydania postanowienia Sąd zauważa, że zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach egzekucyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Natomiast zgodnie art. 15zzs ust. 9 w/w ustawy, w okresie, o którym mowa w ust. 1, organ lub podmiot może wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną lub decyzję w sprawach, o których mowa w ust. 3a. Z treści art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Powyższe wskazuje, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady, jako formę rozstrzygnięcia przewidują orzeczenie w formie postanowienia, a nie decyzji. Ustawodawca w art. 15 zzs ust. 9 ustawy o COVID-19 zawarł uprawnienie do wydawania decyzji korzystnych dla stron, w celu ochrony ich interesów. Przepis ten należy odczytywać literalne, a więc w odniesieniu do decyzji, a co za tym idzie nie ma on zastosowania w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Żaden przepis ustawy o COVID-19 nie rozszerza stosowania art. 15 zzs ust. 9 do postanowień. Tym samym, przepis ten nie ma zastosowania do postępowań egzekucyjnych. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 1 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) na mocy art. 46 pkt. 20 uchylony został art. 15zzs ustawy o COVID-19. W tej sytuacji Sąd uznał, że wydanie zaskarżonego postanowienia było dopuszczalne, co więcej postanowienie to odpowiada obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienie to zawiera ponadto wszystkie składniki struktury postanowienia administracyjnego wymienione w art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne. Z akt sprawy wynika, że uzasadnieniem dla podjęcia przez skarżony organ rozstrzygnięcia w postaci uchylenia stanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji był brak legitymacji prawnej do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnej z urzędu. Sąd podziela powyższy pogląd. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności, nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych. Tak więc, rozstrzygnięcie co do uchylenia (bądź odmowy uchylenia) czynności egzekucyjnych ustawodawca pozostawił tzw. uznaniu administracyjnemu, dopuszczając możliwość, a nie obowiązek uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, wyłącznie na wniosek zobowiązanego, uzasadniony ważnym jego interesem. Skoro wskazane przepisy prawa wykluczają działanie przez organ z urzędu (co uczynił organ pierwszej instancji) zaskarżone postanowienie organu odwoławczego jest zgodne z prawem. W swoim rozstrzygnięciu organ oparł się na treści art. 138 § 1 pkt 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego mającego zastosowanie w niniejszym postępowaniu na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w przypadku, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe - stosownie do art. 105 § 1 powołanej ustawy - który stanowi, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję (postanowienie) o umorzeniu postępowania. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa przesłanką umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość tego postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo ocenił, że w tej sprawie taka sytuacji zaistniała. Z tego względu skarga na postanowienie z dnia 24 czerwca 2020 r. na podstawie art. 151 i 119 pkt 3 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.