II GZ 536/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1572/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2024 r. znak [...] w przedmiocie udzielenia w części prawa ochronnego na znak towarowy słowny postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "sąd pierwszej instancji, "WSA") postanowieniem z 6 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1572/24, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w sprawie ze skargi J. S. (dalej: "skarżący") na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2024 r. znak [...] w przedmiocie udzielenia w części prawa ochronnego na znak towarowy słowny. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] maja 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącego (rzecznik patentowy) do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącego, nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi oraz do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwania do uzupełninia powyższych braków zostały doręczone pełnomocnikowi w dniu 10 lipca 2024 r. W dniu 23 lipca 2024 r. zostały usunięte braki formalne skargi, a w dniu 22 lipca 2024 r. brak fiskalny. Jednocześnie w piśmie z [...] lipca 2024 r. pełnomocnik zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. WSA podkreślił, że podana przez pełnomocnika strony przyczyna uchybienia terminowi wskazująca na brak możliwości uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi z uwagi na utrudniony kontakt ze skarżącym w związku z tym, że przebywał on na wcześniej zaplanowanym urlopie, nie stanowi o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Co do zasady przebywanie strony na urlopie wypoczynkowym nie wyłącza obowiązku terminowego uzupełnienia braków skargi. To, że w tym czasie kontakt między pełnomocnikiem a stroną może być utrudniony, nie oznacza, że nie jest on niemożliwy. Pełnomocnik strony nie podał żadnych bliższych danych dotyczących zarówno samego okresu, w którym strona przebywała na urlopie jak i jego miejsca. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, powoływanie się przez pełnomocnika na sezon urlopowy i związane z tym utrudnienia w kontakcie ze skarżącym nie czyni zadość wymogom art. 87 § 2 p.p.s.a. Kontakt pomiędzy stroną a jej pełnomocnikiem powinien być tak zorganizowany by możliwe było dochowanie należytej staranności przy wykonywaniu czynności procesowych, zwłaszcza wtedy gdy w toku zainicjowanego już postępowania sądowego w życiu strony ma dojść do zdarzeń zaplanowanych (np. urlop). Wezwanie do uzupełnienia braków skargi w postaci pełnomocnictwa, numeru PESEL czy wpisu nie powinno stanowić dla pełnomocnika okoliczności nieoczekiwanej. W sprawie skarga do sądu została wniesiona w dniu [...] kwietnia 2024 r. i już wówczas profesjonalny pełnomocnik powinien dysponować pełnomocnictwem do działania w imieniu reprezentowanej strony. Zaś podanie numeru PESEL, za pośrednictwem pełnomocnika, nie wymaga od strony przebywania w miejscu zamieszkania czy bezpośredniego kontaktu ze stroną. Argumentacja ta dotyczy także uiszczenia wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd stanął na stanowisku, że w sprawie brak winy strony nie został uprawdopodobniony. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, by do uchybienia terminu doszło bez winy strony. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia zaznaczył, że przepis artykułu 86 p.p.s.a. nakłada na strony obowiązek uprawdopodobnienia jedynie braku winy w uchybieniu terminu wyznaczonego przez sąd. Brak możliwości skontaktowania się w przeciągu 7 dni ze stroną, która musi mieć możliwość zrealizowania przelewu oraz przesłania co najmniej kopii podpisanego dokumentu w środku okresu wakacyjnego jest okolicznością, którą można przewidzieć zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i która nie wymaga dodatkowych środków dowodowych dla jej wykazania. Sąd w uzasadnieniu wydanego postanowienia nie wskazał również jakiego rodzaju dowodów oczekiwałby dla wykazania, że strona skarżąca nie miała możliwości zrealizowania dwóch czynności do wezwania których zobowiązał ją Sąd. Zdaniem pełnomocnika, uzupełnienie skargi w pierwszym dniu roboczym po upływie weekendu wskazuje jednoznacznie, iż strona dołożyła należytej staranności aby braki uzupełnić w pierwszym możliwym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak jego winy, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Błędy i zaniechania pełnomocnika traktowane są jako zaniedbania samej strony. Z tego względu błędy pełnomocnika są równoznaczne z błędami strony i nie można ich traktować jako działań różnych podmiotów. Tym samym za brak staranności pełnomocnika w prowadzeniu spraw mocodawcy odpowiedzialność ponosi mocodawca. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Pełnomocnik winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Profesjonalny pełnomocnik winien tak zorganizować swoją pracę, by wywiązać się z nałożonych przez jego mocodawców obowiązków, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających skarżącemu pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować skarżącego, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, gdyż to mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, oceniając spełnienie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy uwzględnić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. Zgodzić się zatem należy z Sądem pierwszej instancji, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Wskazanie na brak możliwości uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi ze względu na utrudniony kontakt z powodu przebywania skarżącego na urlopie, nawet bez wskazania konkretnych danych dotyczących jego czasu i miejsca, nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uznaniem, że uchybienie terminu nie było zawinione przez skarżącego. Jak słusznie zauważył WSA, kontakt pomiędzy stroną a jej pełnomocnikiem powinien być tak zorganizowany aby umożliwiał dochowanie należytej staranności przy wykonywaniu czynności procesowych, zwłaszcza w toku toczącego się postępowania sądowego, tym bardziej w przypadku zdarzeń wcześniej zaplanowanych. Dlatego też wezwanie do uzupełnienia braków skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa oraz numeru PESEL, czy uiszczenia wpisu sądowego nie powinno stanowić dla pełnomocnika okoliczności nieoczekiwanej. Argumentację pełnomocnika skarżącego wskazującą na brak możliwości uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi ze względu utrudniony kontakt ze skarżącym przebywającym na urlopie, należy ocenić w kategoriach braku dołożenia należytej staranności w prowadzeniu spraw mocodawcy, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższe, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku strony skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu, jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że przedstawione przez stronę okoliczności nie mogą usprawiedliwić braku jej winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Stanowiska tego nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.