III SA/Gd 359/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 maja 2024 r. nr OPE.906.2.10.2024.MG1.2 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 17 maja 2024 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 poz. 572, dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kartuzach z dnia 19 grudnia 2023 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego wobec lekarza - A. K. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ pierwszej instancji , w związku ze stwierdzeniem braku wykonania zaległych , obowiązkowych szczepień ochronnych wobec dziecka K. K, wezwał go do dobrowolnego wykonania szczepień, a następnie wystawił upomnienie w dniu 13 listopada 2023 r. Skarżący pismem datowanym na dzień 4 grudnia 2023 r. poinformował organ, że spełnił obowiązek poddania dziecka szczepieniom poprzez stawienie się na kwalifikacyjnych wizytach szczepiennych. Zarzucił jednocześnie, że lekarz nie wykluczył przeciwskazań do szczepienia i nie wydał zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu, wobec czego wniósł o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec tego lekarza. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kartuzach postanowieniem z dnia 19 grudnia 2023 r. wydanym na podstawie art. 61a §1 oraz art. 123 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego wobec wskazanego lekarza wskazując, że do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie należy nadzór nad rzetelnością i poprawnością wykonywania zawodu lekarza, wobec czego brak jest podstawy prawnej do wszczęcia postępowania w żądanym zakresie. Na to postanowienie K. K. wniósł zażalenie. Organ odwoławczy uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, że zastrzeżenia dotyczące sposobu leczenia czy przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego należy kierować do rzecznika odpowiedzialności zawodowej lekarzy Okręgowej Izby Lekarskiej. Ocena merytoryczności i etyki zawodowej nie wchodzi w zakres kompetencji organów inspekcji sanitarnej. Postępowanie lekarskie podczas badania kwalifikacyjnego może oceniać wyłącznie organ nadzoru zawodowego. W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego skarżący K. K. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, to jest uznanie przez organ odwoławczy, że podczas wizyt w dniach 12 stycznia , 8 lutego , 10 maja 2023 r. szczepień nie przeprowadzono z powodu braku zgody rodziców , a w konsekwencji błędnie określono stronę, wobec której organ pierwszej instancji przyjmuje stanowisko wierzyciela, naruszenie art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i nie odniesienie się do zarzutów zażalenia, naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów zażalenia , naruszenie art. 7 , 7a, 81a k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego , jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz braku wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i jej dokonanie w sposób dowolny skutkujący uznaniem, że skarżący odmawia wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia oraz wszczęcie postępowania administracyjnego wobec lekarza w sprawie niewykonywania obowiązków związanych z u.z.z.ch. i objętych nadzorem organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu obszernie przedstawił swoje stanowisko wskazując, że zgodnie z informacją podaną na rządowej stronie internetowej , za szczepienia obowiązkowe u dziecka odpowiadają jego rodzice i lekarz rodzinny, wobec czego organ pierwszej instancji winien zająć stanowisko wobec lekarza jako strony, która nie wypełniła obowiązków określonych ustawą. W ocenie skarżącego organy obu instancji błędnie określają stronę, "wobec której występuje wierzytelność". Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Przedmiotem kontroli jest postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego – co należy zaakcentować - wobec lekarza. Wniosek o wszczęcie takiego postępowania został zawarty w piśmie skarżącego z dnia 4 grudnia 2023 r., skierowanym do organu pierwszej instancji, w którym skarżący poruszył kilka różnego rodzaju kwestii związanych z obowiązkiem poddania swojego dziecka szczepieniom ochronnym. Jak wynika zarówno z tego pisma, jak i ze skargi, skarżący stoi na stanowisku, że wywiązał się z obowiązków związanych z koniecznością poddania dziecka szczepieniom , natomiast to lekarz A. K. nie wywiązała się ze swoich obowiązków, nie wykluczając przeciwskazań do szczepienia i nie wydając zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym. Zdaniem skarżącego to w stosunku do tego właśnie lekarza powinno być prowadzone postępowanie i to ten lekarz powinien być stroną postępowania związanego z obowiązkiem realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych. Zauważyć zatem należy, że dla oceny możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego wobec lekarza , na którym spoczywa obowiązek przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego i wydania zaświadczenia o przeprowadzeniu takiego badania obojętne jest, czy lekarz badanie to faktycznie przeprowadził, jaki przebieg miało to badanie i czy zakończyło się ono wydaniem stosownego zaświadczenia, czy też nie. Rolą organu , do którego złożono wniosek o wszczęcie postępowania jest ocena, czy postępowanie takie w ogóle może się toczyć. Organ pierwszej instancji w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przywołał art. 61a §1 k.p.a. , zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie istotna jest ta część przywołanego przepisu , która dotyczy braku możliwości wszczęcia postępowania. Użyte przez ustawodawcę kategoryczne sformułowanie "nie może być wszczęte" wskazuje, że określone w art. 61a § 1 k.p.a. przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli być oczywiste, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Organy obu instancji prawidłowo uznały, że wobec lekarza , który przeprowadza badania kwalifikacyjne i wydaje zaświadczenie o przeprowadzeniu takiego badania nie jest możliwe prowadzenie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego. Takiej możliwości nie przewidują przepisy prawa. Informacje , na które powoływał się skarżący , podane na rządowej stronie internetowej źródłem prawa nie są , przy czym zaznaczyć trzeba, że Sąd nie może stwierdzić, czy skarżący prawidłowo odczytał te informacje, nie dysponując ich treścią. Wyjaśnić też należy, że organ pierwszej instancji nie jest, wbrew przekonaniu skarżącego, wierzycielem, czyli uprawnionym do żądania wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka wobec lekarza, na którym spoczywają obowiązki przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego i wydania zaświadczenia o przeprowadzeniu takiego badania. Organ pierwszej instancji jest wierzycielem wobec przedstawicieli ustawowych małoletnich, którzy obowiązani są do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Organ ten nie prowadzi też w istocie żadnego postępowania ( administracyjnego, egzekucyjnego) , a jedynie podejmuje określone czynności – np. przesyła pisemne upomnienie zobowiązanemu, wystawia tytuł wykonawczy. Zatem skoro jest oczywiste, że wobec wskazanego lekarza nie może toczyć się postępowanie administracyjne, przedmiotowe postanowienia dotyczące odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego odpowiadają prawu. Zauważyć co prawda należy, że organy obu instancji zbędnie w uzasadnieniu swych rozstrzygnięć wyraziły swoje stanowisko dotyczące oceny postępowania skarżącego i lekarza, w tym przyczyn niezaszczepienia dziecka skarżącego. Dla rozstrzygnięcia, że postępowanie wszczęte być nie może okoliczności te są obojętne. Jednak - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. - sąd uwzględnia skargę uchylając postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonanie tej oceny przez organy obu instancji w żaden sposób nie wpływa na wynik sprawy, którym jest przyjęcie, że postępowanie administracyjne wobec lekarza A. K. toczyć się nie może. Podkreślić też trzeba, że Sąd nie dokonywał oceny zasadności twierdzeń organu i skarżącego w kwestii prawidłowości postępowania skarżącego i lekarza A. K. oraz przyczyn braku zaszczepienia dziecka skarżącego. Wyjaśnić też należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia była jedynie możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego wobec lekarza A. K., wobec czego inne kwestie, poruszone przez skarżącego w piśmie dnia 4 grudnia 2023 r. wykraczały poza granice tej sprawy i organy nie miały obowiązku się do nich odnosić w kwestionowanych postanowieniach. Organy nie mogły też naruszyć wskazanych przez skarżącego przepisów prawa , bowiem nie prowadziły postępowania merytorycznego zasadnie uznając, że postępowanie administracyjne wszczęte być nie może. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.