III SA/Kr 1256/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2023 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2022 r., nr SKO.PS/4110/299/2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na rzecz adwokata D. W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Decyzją z 13 czerwca 2022 r., nr SKO.PS/4110/299/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 kwietnia 2022 r., nr [...] o odmowie przyznania M. P. (dalej: "skarżąca") zasiłku stałego. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie prawnym i faktycznym: Organ I instancji decyzją z dnia 4 kwietnia odmówił skarżącej przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że dochód skarżącej, za miesiąc luty 2022 r. wyniósł 881,18 zł. Składa się na niego dodatek mieszkaniowy w wysokości 315,38 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 565,80 zł (tj. 1,64 ha przeliczeniowego x 345 zł). W związku z tym Prezydent Miasta [...] ocenił, że skarżąca nie spełnia niezbędnych wymogów, kwalifikujących do otrzymania zasiłku stałego, bowiem jej dochód jest wyższy niż kryterium dochodowe które wynosi 776 zł. Na skutek odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r. działając na podstawie art. 2, art. 3, art. 8 i art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że skarżąca osiąga dochód w wysokości 881,18 zł, czyli więcej niż kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej (tj. 776 zł). Dochód ten przekracza zatem ustawowe kryterium uprawniające osobę samotnie gospodarującą do otrzymania zasiłku stałego. Decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową i to zarówno co do faktu jego przyznania, jak i co do jego wysokości. Właściwy organ administracji publicznej nie posiada żadnej swobody w zakresie przyznania tego rodzaju świadczenia, gdyż jego uzyskanie uzależnione jest jedynie od spełnienia przez osoby samotnie gospodarujące lub osoby pozostające w rodzinie wszystkich warunków wynikających z art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zakwestionowała zasadność i zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, dalej u.p.s.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. "Przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27marca 2020 r., III SA/Gd 268/20, CBOiS). W przedmiotowej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżąca osiąga dochód w wysokości 881,18 zł, czyli więcej niż kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej (776,00 zł), co jest jednoznaczne z niemożnością przyznania zasiłku stałego. W miesiącu lutym 2022 r. dochód skarżącej wyniósł 881,18 zł, w tym dodatek mieszkaniowy w wysokości 315,38 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 565,80 zł (tj. 1,64 ha przeliczeniowego x 345 zł). Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo obliczyły dochód z gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 345 zł. Jak wynika z pism Urzędu Miejskiego w T. z 29 marca 2021 r. oraz 8 kwietnia 2021 r. (kserokopie tych pism, których oryginały znajdują się w aktach administracyjnych dołączonych do akt [...], dołączono do akt sądowych nin. sprawy) skarżąca figuruje jako samoistny posiadacz gruntów, stanowiących masę spadkową po F. P. oraz jako podatnik podatku rolnego i podatku od nieruchomości - działki nr [...] położonej w K. o powierzchni 1,75 ha (z czego 1,64 ha jest sklasyfikowane jako użytki rolne, co stanowi po przeliczeniu 1,6345 ha przeliczeniowego, a 0,11 ha figuruje jako zakrzaczenia Lz). Od 2000 r. do skarżącej kierowane są decyzje ustalające podatek od ww. gruntów. Jak wynika z pisma Urzędu Miasta [...] wydziału egzekucji administracyjnej i windykacji z dnia 8 marca 2021 r. (pismo znajduje się w aktach administracyjnych dołączonych do akt [...]) skarżąca figuruje w rejestrze podatku rolnego jako spadkobierca w udziale 1/1 ww. gruntów, a także w rejestrze podatku od nieruchomości prowadzonego również przez Burmistrza T., jak spadkobierca w udziale 1/1 o pow. 1100.00 m2, a należne podatki są uiszczane na bieżąco. Wbrew zarzutom skargi ugruntowane jest stanowisko doktryny i orzecznictwa, z którego wynika, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego w innej wysokości niż określona w art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, nawet jeśli faktyczny dochód z tego tytułu nie jest uzyskiwany. Dla ustalenia dochodu na potrzeby postępowania w sprawach świadczeń z pomocy społecznej nie ma znaczenia, jakie rzeczywiste dochody osiągane są z gospodarstwa rolnego ani czy grunt jest w ogóle uprawiany. Decydują tytuł własności lub posiadania gruntu (w nin. sprawie – m.in. z tytułu dziedziczenia) oraz jego zaklasyfikowanie (rodzaj użytków, klasa gleboznawcza). Ustawodawca przyjął fikcję prawną, zgodnie z którą posiadanie gruntu rolnego oznacza jednoczesne uzyskiwanie dochodu. A zatem w celu ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej należy przyjąć, że każdy właściciel/każdy posiadacz samoistny nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 345 zł z hektara przeliczeniowego, niezależnie od tego, w jaki sposób korzysta z tej nieruchomości lub w jaki sposób nią rozporządził (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2020 r., sygn. III SA/Gd 828/19, wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. III SA/Lu 636/18, czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. III SA/Kr 348/20, opubl. W CBOSA). Z pism skarżącej wynika jednoznacznie, że skarżąca jest samoistnym posiadaczem (jedynym) całego gospodarstwa, którego powierzchnia jest wyższa od 1 ha przeliczeniowego. Stwierdzić zatem należy, że organy prawidłowo uwzględniły treść ww. dokumentów z Urzędu Miejskiego w T., przyjmując że skarżąca jest samoistnym posiadaczem (a nie właścicielem). Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 9 u.p.s. nie tylko prawo własności ale także posiadanie gospodarstwa rolnego zobowiązuje organy do obliczenia dochodu zgodnie z ww. przepisem. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo określiły dochód skarżącej i zasadnie odmówiły przyznania jej zasiłku stałego i z tych powodów skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 323.)