III FZ 540/24

Dnia 13 grudnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 80/23 w przedmiocie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 listopada 2022 r., nr 2201-IEW.711.3.2022. EP w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie 1. Zarządzeniem z 23.10.2024 r. o sygn. I SA/Gd 80/23 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: rozporządzenie RM), wezwał W. N. (dalej: skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł na postanowienie tego Sądu z 5.06.2024 r. dotyczące wyłączenia sędzi NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej. Zarządzenie zawierało pouczenie o sposobie uiszczenia ww. kwoty, a także wskazywało, że musi to nastąpić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia zażalenia. 2. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, w którym zawarł wniosek o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie przedłożonej sprawy. W uzasadnieniu zażalenia wyjaśnił, że w jego ocenie jego wnioski o wyłączenie sędziów NSA: Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej, Małgorzaty Gorzeń i Elżbiety Rischki nie powinny zostać rozdzielone, a wpis sądowy od zażaleń na postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędzi NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej, sędzi NSA Małgorzaty Gorzeń i sędzi NSA Elżbiety Rischki powinien być jeden. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W przypadku dostrzeżenia braku formalnego przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Wysokość wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy zawarte w rozporządzeniu RM. Artykuł 230 § 1 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Pismami zaś, o których mowa w art. 230 § 1 p.p.s.a., są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Artykuł 230 § 1 p.p.s.a. ustanawia zatem ogólną zasadę, że zażalenia podlegają opłacie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątki. Mianowicie, nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). Nadto wolne od wpisu jest zażalenie, o którym mowa art. 220 § 4 p.p.s.a. Przepis § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia RM zaś stanowi, że w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 złotych. W rozpatrywanej sprawie WSA w Gdańsku trzema odrębnymi postanowieniami z 5.06.2024 r. oddalił wnioski skarżącego o wyłączenie sędzi NSA Joanny Zdzienickiej-Wiśniewskiej, sędzi NSA Małgorzaty Gorzeń i sędzi NSA Elżbiety Rischki. Następnie skarżący pismem z 26.06.2024 r. (k. 255 akt sądowych) wniósł zażalenie na trzy odrębne postanowienia z 5.06.2024 r. w sprawie wyłączenia sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy. Zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie wyłączenia sędziego nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, tj. wyszczególnionych w art. 220 § 4, art. 227 § 2 oraz art. 261 p.p.s.a. i nie jest objęte, tak przedmiotowym, jak i podmiotowym zwolnieniem od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Skoro zaskarżone zostały trzy odrębne postanowienia, to od każdego z zażaleń na każde z postanowień należy uiścić odrębny wpis sądowy od zażalenia, skarżący natomiast nie uiścił wymaganego wpisu od żadnego z zażaleń. W związku z nieuiszczeniem opłaty sądowej od zażaleń, prawidłowym było wezwanie skarżącego na podstawie zarządzeń z 23.10.2024 r. do uzupełnienia braku formalnego każdego z zażaleń odrębnie, zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia RM. Odnosząc się do argumentacji skarżącego przedstawionej w zażaleniu, należy stwierdzić, że na tym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje jedynie kontroli formalnej zaskarżonego zarządzenia, pod względem skutków nieuiszczenia wpisów od zażaleń. Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosi się merytorycznie do oceny prawidłowości postępowania Sądu pierwszej instancji w zakresie wydania odrębnych postanowień dotyczących wyłączenia sędziów, ponieważ byłoby to możliwe dopiero wtedy, gdyby te postanowienia zostały skutecznie zaskarżone w drodze zażaleń, co umożliwiłoby dokonanie ich kontroli. 3.2. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki