III OZ 524/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.A. i S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 89/24 w sprawie ze skargi A.A i S.S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 27 sierpnia 2024 r., IV SAB/Po 89/24, odrzucił skargę A.A i S.S. (dalej: "skarżący") na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej, jednocześnie postanawiając o zwrocie skarżącym wpisu od skargi (100 zł). W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 4 czerwca 2024 r. skarżący, reprezentowani przez adw. [...], wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd uznał, że pomimo dwukrotnego wezwania pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego upoważniającego go do działania w imieniu skarżących, nie złożył on prawidłowego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżących przed sądem administracyjnym. Dwukrotnie przedłożone pełnomocnictwo w swojej treści zawierało umocowanie do reprezentowania jedynie w "sprawie administracyjnej". W tym stanie Sąd uznał, że skarżący działają samodzielnie. Zarządzeniem z 31 lipca 2024 r. wezwano skarżących do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, poprzez jej podpisanie, załączając dodatkowo kopię skargi. Jednocześnie wezwano skarżących solidarnie do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwania zostały odebrane przez skarżących osobiście 5 sierpnia 2024 r. (k. 49-50). Skarżący uiścili wpis sądowy w terminie. Zważywszy, że w zakreślonym terminie nie uzupełniono jednak braku formalnego w postaci podpisania skargi, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 27 sierpnia 2024 r., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a."), odrzucił skargę. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie wnioskując o jego uchylenie w całości. Zakwestionowali fakt nieuznania przez Sąd pierwszej instancji udzielonego przez nich pełnomocnictwa adw. [...] i przyjęcie przez Sąd, że działają samodzielnie, co skutkowało wezwaniem do samodzielnego podpisania skargi, czego nie uczynili. W ocenie skarżących działania Sądu zostały oparte na błędnej ocenie stanu faktycznego oraz nieprawidłowej wykładni prawa (art. 36 i art. 39 p.p.s.a), a w konsekwencji odrzuceniu skargi. Nadesłane pełnomocnictwo udzielone "w sprawie" w sposób oczywisty upoważniło do występowania w ich imieniu w trakcie całego postępowania, łącznie z czynnością wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Stosownie zaś do treści art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaskarżonym postanowieniem odrzucono wniesioną w niniejszej sprawie skargę, bowiem pomimo wezwania Sądu z 31 lipca 2024 r., skarżący nie uzupełnili braku formalnego skargi, poprzez jej osobiste podpisanie (art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.). Należy mieć jednak na względzie, że ww. wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego, było wynikiem wcześniejszego uznania przez Sąd, że złożone w sprawie pełnomocnictwo (bez daty) nie upoważniało podpisanego pod skargą adwokata [...] do reprezentowania skarżących przed sądem administracyjnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację mają skarżący wskazując, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odczytał treść dwukrotnie składanego do akt pełnomocnictwa, przez co bezpodstawnie wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych w tym zakresie, a następnie do osobistego podpisania skargi przez skarżących, a gdy tego nie uczynili, zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Stosownie do art. 36 pkt 1-3 p.p.s.a. pełnomocnictwo może być: ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw, do niektórych tylko czynności w postępowaniu. Natomiast w myśl art. 39 pkt 1 p.p.s.a., pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem Sporne pełnomocnictwo zostało udzielone do reprezentowania skarżących "w sprawie administracyjnej ze skargi A.A. i S.S. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem z dnia 10 maja 2024 r.". Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, nie można wywodzić, że nie jest to pełnomocnictwo procesowe, upoważniające do reprezentowania stron przed sądami administracyjnymi. Z treści składanego dwukrotnie w sprawie pełnomocnictwa wynika, że wolą mocodawców było upoważnienie pełnomocnika do występowania w ich imieniu w konkretnej sprawie, tj. "ze skargi na bezczynność" wskazanego w nim organu, w przedmiocie nieudzielenia informacji publicznej, zgodnie z ich wnioskiem z 10 maja 2024 r. w sprawie o udzielenie informacji publicznej. Analogiczny przedmiot skargi został zawarty w jej pierwszym akapicie. Wprawdzie sporne pełnomocnictwo nie zawiera zapisu "przed sądami administracyjnymi", nie mniej jednak nie sposób wywodzić, że dotyczy ono jedynie występowania "w sprawie administracyjnej", bowiem zawarte w nim sformułowania pozwalają na odkodowanie zakresu udzielonego pełnomocnictwa, o którym, co do zasady, decyduje wyłącznie strona. W ocenie NSA zakres pełnomocnictwa jest zatem czytelny i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych, tym bardziej, że jedynie sądy administracyjne mają ustawową delegację do rozpoznawania skarg na bezczynność organów w zakresie dostępu do informacji publicznych. Z podanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pełnomocnik skarżących wykazał swoje umocowanie do działania w imieniu skarżących przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. Oznacza to, że wezwanie pełnomocnika do wylegitymowania się kolejnym pełnomocnictwem, a następnie uznanie, że skarżący działają w sprawie bez pełnomocnika, było nieuprawnionym. W konsekwencji nieuzasadnionym było wzywanie skarżących do osobistego podpisania skargi, skoro dokument ten został opatrzony podpisem ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Sąd pierwszej instancji nie miał zatem podstaw do zastosowania w sprawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (a także w konsekwencji art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), bowiem wniesiona skarga nie była obarczona brakiem formalnym w postaci braku podpisu. W świetle powyższych ustaleń, należy stwierdzić, że zarzuty zażalenia były trafne, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji uchylił na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.