II SA/Sz 823/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzją z dnia 12 sierpnia 2024 r., nr WOA.7721.57.2024.ASt, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a.")) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej jako: "P.b."), po rozpatrzeniu odwołania J. B.-K., dalej zwanej jako "Strona", "Skarżąca", od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Koszalinie z dnia 6 marca 2024 r., znak: PINB.5160.23.2023.JG, nakazującej Stronie wykonanie rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego (dwóch pomieszczeń usługowych, tj. pomieszczenia biurowego i jadalni, dobudowanych od strony elewacji zachodniej i południowej budynku), zrealizowanej na terenie działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w miejscowości M., ul. [...], gmina M., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 49e pkt 3 P.b. nakazał Stronie rozbiórkę rozbudowanej na terenie działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], w miejscowości M., ul. [...], gmina M., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - części budynku mieszkalno-usługowego, tj. pomieszczenia biurowego i pomieszczenia jadalni, dobudowanych od strony elewacji zachodniej i południowej tego budynku. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia 6 marca 2024 r., znak: PINB.5160.23.2023.JG, wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 i 6 ustawy P.b. PINB w Koszalinie nakazał Stronie wykonanie rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego (dwóch pomieszczeń usługowych, tj. pomieszczenia biurowego i jadalni, dobudowanych od strony elewacji zachodniej i południowej budynku), zrealizowanej na terenie działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w miejscowości M., ul. [...], gmina M., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Od decyzji tej odwołała się Strona - właścicielka nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym gruntu [...], położonej przy ul. [...] w M. , zarzucając jej naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz art. 49e, art. 83 w zw. z art. 28 i art. 29 P.b. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i błędne zastosowanie ww. przepisów prawa budowlanego i w związku z tym uznanie, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji istnieje rozbudowana część budynku mieszkalno- usługowego. Zdaniem Strony, aktualnie na nieruchomości przy budynku znajduje się jedynie wiata niepodpiwniczona, parterowa, niezwiązana konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem, wykonana na planie prostokąta przykryta dachem jednospadowym o kącie nachylenia 8°, krytym blachą ocynkowaną, nieobudowana ścianą od strony północno- wschodniej, a od strony północno-zachodniej zdylatowana jest od ściany istniejącego budynku mieszkalnego. Wiata posiada dwie ściany od strony południowo wschodniej i południowo zachodniej, wykonanie której nie wymagało pozwolenia na budowę, a dodatkowo znajduje się odrębny budynek gospodarczy, co do którego Burmistrz [...] prowadzi postępowanie administracyjne znak: PP. 6730.13.2024.1 w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego - legalizacja na terenie działki nr [...]. Strona zarzuciła organowi I instancji, że błędnie uznał, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji nadal istnieje samowola budowlana w postaci rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego. W ocenie Skarżącej, organ powiatowy powinien był umorzyć prowadzone postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Burmistrza [...], prowadzonej pod znakiem [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego - legalizacja na terenie działki nr [...]. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, po rozpatrzeniu ww. odwołania Strony, w uzasadnieniu opisanej wyżej decyzji z dnia 12 sierpnia 2024 r., nr WOA.7721.57.2024.ASt wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 23 maja 2023 r. do PINB w Koszalinie wpłynęło pismo Burmistrza [...] z dnia 18 maja 2023 r., znak: [...], "(...) o podjęcie czynności mających na celu sprawdzenie prawidłowości wykorzystania zabudowy na terenie działki nr [...] obręb M., gmina M. położonej przy ul. [...] w M. W trakcie czynności sprawdzających stwierdzono, że na terenie działki trwają prace budowlane, które mogą naruszać przepisy P.b. Urząd Miejski w M. nie prowadził postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, bądź zmiany istniejącej decyzji na zakres robót budowlanych widocznych na zdjęciu. Do powyższego wniosku dołączono dokumentację fotograficzną przedstawiającą rozbudowę istniejącego budynku w poziomie parteru. Z ww. dokumentacji wynika, że ściany zewnętrzne rozbudowanej części zostały ocieplone styropianem. W ścianach zewnętrznych zostały osadzone okna tarasowo-balkonowe. W rozbudowanej części dach pokryty blachą został ocieplony wełną mineralną. W dniu 13 czerwca 2023 r. organ powiatowy, w obecności pełnomocników Strony przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w M. . W trakcie kontroli ustalono, że Strona dokonała rozbudowy budynku w odległości ok. 40 cm od terenu drogi nr [...] (powiatowej) - dz. nr [...] (od strony zachodniej działki nr [...]) oraz w odległości ok. 1,50 m od działki nr [...] (od strony południowej dz. nr [...]). Rozbudowy dokonano w okresie kwiecień - maj 2023 r., roboty budowlane zostały zakończone bez pozwolenia na budowę. Rozbudowa budynku obejmuje: - od strony zachodniej i południowej dobudowano pomieszczenia o konstrukcji drewnianej, ocieplone wewnątrz wełną mineralną o grubości 20 cm, ściany z płyty OSB, tynk ścienny. Od zewnątrz ściany ocieplone styropianem o grubości 5 cm, położony puc. Dach jednospadowy, pokryty blachą trapezową, orynnowany. Wysokość do okapu wynosi 3,13 m. Od strony zachodniej budynku dokonano rozbudowy o wymiarach: szer. 4,90 m i długości 12,76 m - pow. zab. ok. 62 m2 - jadalnia. Od strony południowej budynku dokonano rozbudowy o wym.: pom. 1 szer. 2,07 m i dł. 4,69 m pomieszczenie biurowe, pom. nr 2 (jadalnia) o wym. szer. 2,07 x 15,78 m i 1,00 x 11,09 m (od str. dz. nr 711/83). W pomieszczeniu nr 1 okno stałe o wym. 3,26 m x 2,31m (h). W pomieszczeniu nr 2 - 2 okna stałe: o wym. 3,39m x 2,31m (h) i 1,43 x 2,31m. Łączna rozbudowa o pow. ok. 116m2. W pomieszczeniu od strony zachodniej okno z drzwiami tarasowymi, okno o wym. 3,68 x 2,07, w tym drzwi o wym. 1,08 x 2,07m. We wszystkich pomieszczeniach na posadzce położono płytki gresowe. W pomieszczeniach jest instalacja elektryczna ". Do sporządzonego protokołu osoby biorące udział w kontroli nie wniosły uwag. Organ I instancji, w celu udokumentowania stanu istniejącego, sporządził szkic sytuacyjny wykonanej rozbudowy oraz dokumentację fotograficzną, które załączył do akt sprawy. Inwestor, w celu rozszerzenia materiału dowodowego do akt sprawy dołączył także dokumentację fotograficzną z kwietnia 2023 r., przedstawiającą roboty budowlane prowadzone przy budynku mieszkalno-usługowym na dz. nr [...] w M. W oparciu o dokonane ustalenia, organ powiatowy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno- usługowego położonego na dz. nr [...] przy ul. [...] w M. a następnie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2023 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 1-4, art. 48a P.b. wstrzymał inwestorowi - J. B.-K., roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie budynku mieszkalno-usługowego, zlokalizowanego na dz. nr [...] przy ul. [...] w M. , bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postanowieniu tym powiatowy organ nadzoru budowlanego poinformował inwestora o możliwości złożenia, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, wniosku o legalizację samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, sposobu jej obliczania, w celu uzyskania decyzji o legalizacji wykonanej rozbudowy. W dniu 9 sierpnia 2023 r. Strona złożyła do organu I instancji wniosek o wszczęcie procedury legalizacyjnej rozbudowy ww. budynku mieszkalno- usługowego. Organ I instancji, mając na względzie złożony wniosek, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 48b ust. 1 i 2 P.b., nałożył na Stronę obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni od daty otrzymania postanowienia: projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego w postaci papierowej - w 3 egzemplarzach albo elektronicznej oraz dwóch egzemplarzy projektu technicznego; zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwałę w sprawie ustalenia lokalizacji; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością cele budowlane. Powyższe postanowienie Strona odebrała w dniu 6 września 2023 r., tym samym termin wyznaczony tym postanowieniem upływał w dniu 6 listopada 2023 r. Strona w wyznaczonym terminie nie przedłożyła wymaganych dokumentów, natomiast pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. (data wpływu do organu) wystąpiła do organu I instancji o przedłużenie terminu na złożenie dokumentów do legalizacji rozbudowy ww. budynku mieszkalno-usługowego. W celu potwierdzenia przez Stronę zasadności przedłużenia terminu do złożenia dokumentów legalizacyjnych, organ I instancji, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r., wezwał Stronę do przedłożenia dowodu potwierdzającego złożenie wniosku do Burmistrza [...] o wydanie zaświadczenia o zgodności rozbudowy ww. budynku mieszkalno- usługowego na dz. nr [...] w M. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwałę w sprawie ustalenia lokalizacji oraz udzielenia informacji na jakim etapie jest obecnie dokumentacja projektowa przedmiotowej rozbudowy. Strona nie przedłożyła żądanych przez organ powiatowy informacji, natomiast pismem z dnia 2 lutego 2024 r. (data wpływu do organu) ponownie wystąpiła do organu powiatowego o zmianę terminu realizacji obowiązków nałożonych postanowieniem tego organu z dnia 18 sierpnia 2023 r., a także o zawieszenie prowadzonego postępowania legalizacyjnego dotyczącego rozbudowy ww. budynku mieszkalno-usługowego. Organ I instancji, po rozpatrzeniu ww. wniosków, w dniu 15 lutego 2024 r. wydał: - postanowienie nr 18/2024, znak: PINB.5160.23.2023.JG, którym odmówił zmiany terminu wykonania obowiązku określonego w postanowieniu nr 67/2023 z dnia 18 sierpnia 2023r., znak: PINB.5160.23.2023.JG; - postanowienie nr 19/2024, znak: PINB.5160.23.2023.JG, którym odmówił zawieszenia postępowania w sprawie legalizacji rozbudowy ww. budynku mieszkalno-usługowego. W trakcie prowadzenia postępowania legalizacyjnego Strona nie przedłożyła dokumentacji legalizacyjnej samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego. W ocenie ZWINB z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie zasady określone w art. 48, 48a, 48b P.b. zostały dochowane. Jak wynika bowiem z akt sprawy Strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów legalizacyjnych nakazanych postanowieniem organu I instancji z dnia 18 sierpnia 2023 r. Zgodnie natomiast z art. 49e pkt 3 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie wydał zaskarżoną decyzję nakazującą Stronie rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalno-usługowego (dwóch pomieszczeń, tj. pomieszczenia biurowego i jadalni, dobudowanych od strony elewacji zachodniej i południowej budynku) położonego na dz. nr [...] przy ul. [...] w M. . Z uwagi jednak na podanie przez organ I instancji w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji nieprawidłowej podstawy prawnej, tj. art. 49e pkt 1 i 6 P.b., zamiast art. 49e pkt 3 tej ustawy, organ odwoławczy rozstrzygnął jak w sentencji. Odnosząc się do argumentów przedstawionych w odwołaniu, organ powiatowy wyjaśnił, że kwestie dotyczące stanu prawnego i stanu faktycznego sprawy zostały przesądzone w ostatecznym postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, którego zasadności Strona nie zakwestionowała. Poza tym, wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2023 r., Strona wystąpiła do organu powiatowego o wszczęcie procedury legalizacyjnej rozbudowy budynku mieszkalno- usługowego na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...] w miejscowości M. 76-032, ul. [...], gm. M.. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że w terminie od dnia 11 do dnia 14 czerwca 2024 r. Strona prowadziła roboty rozbiórkowe, tj. już po wydaniu przez organ powiatowy zaskarżonej decyzji o nakazie rozbiórki z dnia 6 marca 2024 r. W ocenie organu wykonane roboty budowlane w żaden sposób nie zmieniają kwalifikacji wykonanych dotychczas samowolnie robót jako rozbudowy istniejącego budynku mieszkalno-usługowego o dwa dodatkowe pomieszczenia. Demontaż stolarki okiennej typu "witryna" w jednej ścianie dobudowanego pomieszczenia i zastąpienie jej przezroczystą folią, nie spowoduje jego przekształcenia we wiatę. Obie rozbudowane części nadal powiązane są funkcjonalnie z przedmiotowym budynkiem i nadal stanowią jego części składowe, o czym świadczy chociażby zachowana komunikacja wewnętrzna między istniejącym budynkiem, a obiema nowodobudowanymi jego częściami. Oględziny przeprowadzone już po wykonaniu przez inwestorkę "rozbiórkowych robót dostosowanych" wykazały, że stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie w sposób, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. Podobnie zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ odwoławczy uznał niezasadny, ponieważ przedmiotem niniejszego postępowania jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego, a nie budynku gospodarczego, który - jak wnosi Strona - jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez Burmistrza [...] w sprawie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego - legalizacja na terenie działki nr [...]. Na powyższą decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła J. B. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa sądowego. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 15 k.p.a. przez jego niezastosowanie i naruszenie zasady aktualności obligującej organy administracji publicznej do podejmowania rozstrzygnięcia zgodnie z aktualnie istniejącym stanem faktycznym i prawnym, a nie na podstawie stanu historycznego; - art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego i ustalenie, że na dzień wydania decyzji istnieje rozbudowana część budynku mieszkalno-usługowego, podczas gdy aktualnie na nieruchomości przy budynku znajduje się jedynie wiata niepodpiwniczona parterowa, niezwiązana konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem, wykonana na planie prostokąta, przykryta dachem jednospadowym o kącie nachylenia 8° krytym blachą ocynkowaną, nieobudowana ścianą od strony północno wschodniej, a od strony północno-zachodniej zdylatowana jest od ściany istniejącego budynku mieszkalnego; wiata posiada dwie ściany od strony południowo wschodniej i południowo zachodniej; a dodatkowo odrębny budynek gospodarczy, co do którego Burmistrz [...] wydał już decyzję o warunkach zabudowy znak: PP.6730.13.2024.1 w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego - legalizacja na terenie działki nr [...], a organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do przedłożonej przy odwołaniu Ekspertyzy technicznej przedstawiającej aktualny stan ww. obiektu na nieruchomości i zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy znak PP.6730.13.2024.1; dokonania dowolnych ustaleń w zakresie "powiązania funkcjonalnego" z budynkiem oraz "komunikacji wewnętrznej pomiędzy istniejącym budynkiem, a dobudowanymi częściami"; - art. 49 e, art. 83 art. 83 w zw. z art. 28 i art. 29 P.b. przez ich błędne zastosowanie lub błędną wykładnię i uznanie, że istnieje rozbudowana część budynku mieszkalno-usługowego, podczas gdy aktualnie na nieruchomości przy budynku znajduje się jedynie wiata niepodpiwniczona parterowa, niezwiązana konstrukcyjnie z istniejącym budynkiem, wykonana na planie prostokąta przykryta dachem jednospadowym o kącie nachylenia 8° krytym blachą ocynkowaną, nieobudowana ścianą od strony północno wschodniej, a od strony północno zachodniej zdylatowana jest od ściany istniejącego budynku mieszkalnego; wiata posiada dwie ściany od strony południowo wschodniej i południowo zachodniej, wykonanie której to wiaty nie wymagało pozwolenia na budowę, a dodatkowo znajduje się odrębny budynek gospodarczy, co do którego Burmistrz [...] wydał już decyzję o warunkach zabudowy znak PP.6730.13.2024.1 w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego - legalizacja na terenie działki nr [...]; - art. 105 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego; - art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, brak odniesienia się do zarzutów odwołania ze szczególnym uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego, oraz brak objaśnienia ustaleń i ocen w zakresie rzekomego "powiązania funkcjonalnego" z budynkiem oraz "komunikacji wewnętrzna pomiędzy istniejącym budynkiem, a dobudowanymi częściami; - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania pomimo, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego zakończenia postępowania prowadzonego przez Burmistrza [...] postępowania administracyjnego znak: [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego - legalizacja na terenie działki nr [...], które na chwilę obecną jest już ostatecznie zakończone na korzyść strony, tj. Burmistrz [...] wydał już decyzję o warunkach zabudowy w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji budynku gospodarczego. W uzasadnieniu skargi Skarżąca uszczegółowiła argumentację podniesionych zarzutów. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 31 grudnia 2024 r. uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi. Ponadto stwierdzili, że powyższa wiata od strony południowej znajduje się około metra od granicy ich działki nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie sądowej kontroli poddana została decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 12 sierpnia 2024 r., nr [...] uchylająca w całości decyzję organu I instancji i nakazująca Skarżącej rozbiórkę rozbudowanej na terenie działki oznaczonej nr geodezyjnym [...], w miejscowości M., ul. [...], gmina M., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - części budynku mieszkalno-usługowego, tj. pomieszczenia biurowego i pomieszczenia jadalni, dobudowanych od strony elewacji zachodniej i południowej tego budynku. Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie art. 49e pkt 3 P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 P.b.). W postanowieniu tym organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 P.b.). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 P.b.). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2 P.b.). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. Regulacja skutków samowoli budowlanej jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 tej ustawy, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31 P.b. Z samowolą budowlaną mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Z przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że na rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego położonego na dz. nr [...] przy ul. [...] w M. Skarżąca nie uzyskała stosownego pozwolenia na budowę organu administracji architektoniczno-budowlanej w K.. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2023 r. organ powiatowy wstrzymał Skarżącej roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie ww. budynku, informując jednocześnie Skarżącą o możliwości złożenia, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, wniosku o legalizację samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, sposobu jej obliczania, w celu uzyskania decyzji o legalizacji wykonanej rozbudowy. Z uwagi na to, że w dniu 9 sierpnia 2023 r. Skarżąca złożyła wniosek o legalizację ww. budynku PINB postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2023 r., na podstawie art. 48b ust. 1 i 2 P.b. nałożył na Skarżącą obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 6 listopada 2023 r. wymienionych w postanowieniu dokumentów legalizacyjnych. W związku z tym, że Skarżąca w trakcie prowadzenia postępowania legalizacyjnego nie przedłożyła dokumentów legalizacyjnych organ pierwszej instancji wydał w dniu 6 marca 2023 r. decyzję orzekającą rozbiórkę ww. budynku. Dokumenty te nie zostały złożone również do dnia wydania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przenosząc powyższe na grunt sprawy to, bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 15 k.p.a przez organ II instancji . Podkreślenia wymaga, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e P.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Jeżeli zatem inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego m.in. nie skorzystają ze swojego uprawnienia i nie złożą stosownego wniosku o legalizację w ustawowym terminie lub mimo wyznaczenia terminu nie przedłożą dokumentów legalizacyjnych, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji o rozbiórce. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 3 P.b., a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma charakter związany (zob. wyrok WSA w Warszawie z 4 listopada 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1708/22). W konsekwencji, przedmiotem niniejszego postępowania było wyłącznie ustalenie, czy Skarżąca przedłożyła w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego dokumenty legalizacyjne, czy nie. Z akt sprawy wynika, że Skarżąca nie przedłożyła żadnego z ww. dokumentów legalizacyjnych nakazanych postanowieniem organu powiatowego z dnia 18 sierpnia 2023 r. W judykaturze akcentuje się, że złożenie wniosku o legalizację jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Zależne jest wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu. Jeżeli strona, odpowiednio pouczona, z prawa tego nie korzysta, to musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami w postaci nakazu rozbiórki (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r. II SA/Gd 120/23). Wobec nieprzedłożenia przez Skarżącą dokumentów legalizacyjnych orzekające w sprawie organy prawidłowo wydały decyzję o rozbiórce ww. budynku. Zauważyć jednocześnie należy, że Skarżąca pomimo złożenia wniosku o legalizację Skarżąca nie przedłożyła żadnego z dokumentów legalizacyjnych wymienionych w ww. postanowieniu organu powiatowego. Natomiast pismami z dnia 3 stycznia 2024 r. oraz z dnia 2 lutego 2024 r. wystąpiła do organu I instancji o przedłużenie terminu do złożenia ww. dokumentacji, a także o zawieszenie postepowania legalizacyjnego w sprawie. Organ powiatowy postanowieniami z dnia 15 lutego 2024 r. odmówił uwzględnienia ww. wniosków. W świetle powyższego jako niezasadne należy zatem ocenić sformułowane w skardze zarzuty. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona w tej sprawie decyzja nie narusza przepisów P.b. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidło również organ odwoławczy, z uwagi zastosowanie przez organ powiatowy nieprawidłowej podstawy prawnej, tj. art. 49e pkt 1 i 6 P.b. zamiast art. 49e pkt 3 P.b., uchylił decyzję organu powiatowego w całości i na podstawie art. 49e pkt 3 P.b nakazał Skarżącej rozbiórkę rozbudowanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, części ww. budynku mieszkaniowego. W orzecznictwie wskazuje się, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego" składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1020/18). Podzielić należy przy tym pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., I OSK 732/15, zgodnie z którym "związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym." Podsumowując postępowanie, którego przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego- legalizacja na terenie działki nr [...] w ocenie Sądu nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozpatrywanej w sprawie. Skoro w sprawie niniejszej organy prawidłowo ustaliły, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną, która podlega procedurze wynikającej z art. 49e pkt 3 P.b. Brak jest zatem podstaw do umarzania postępowania w sprawie rozbiórki w trybie art. 105 k.p.a. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddano wnikliwej i poprawnej ocenie. Dotychczas zebrany materiał dowodowy został przez organy administracyjne rozpatrzony i oceniony w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. zaskarżone orzeczenie zostało w wystarczający sposób uzasadnione stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona, zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.