VII SAB/Wa 127/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w przedmiocie użytkowania obiektu budowlanego 1. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku skarżącej; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. do wydania aktu w terminie trzydziestu dni od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legionowie na rzecz A. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 11 lipca 2023r. A. S. złożyła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (PINB) w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zakazu użytkowania zakładu stolarskiego przy ul. [...] w L. oraz wykonania decyzji Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z 8 października 2021 r. nr 1252/2021 utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] nakazującą rozbiórkę "obiektu nr 2, 2 i 3" stanowiących część zakładu stolarskiego. Strona wskazała, że ww. wniosek złożyła 6 grudnia 2021 r., a 27 stycznia 2022r. wniosła ponaglenie. Nie otrzymała żadnej informacji w sprawie złożonego wniosku. Zwłoka w udzieleniu odpowiedzi wynosi 1,5 roku. Wobec czego skarga na bezczynność stała się konieczna. Pomimo uprawomocnienia się decyzji zakład stolarski jest nadal prowadzony, a właściciel budynku nie wykonuje decyzji. Następnie opisała stan faktyczny sprawy podkreślając m.in., że plan realizacyjny z 1985 r. i projekt z 1985 r. potwierdzają, że na działce (obecnie nr ew. [...]) nie było zakładu stolarskiego, tylko budynki gospodarcze. Podobnie plan realizacyjny z 1992 r. i projekt z 1992 r. Oznacza to, że decyzji z 8 grudnia 1978 r., nie wykonano tzn. budynek gospodarczy, nie został zmieniony na z-d meblarski, albo przed 1985r. zmieniono sposób użytkowania z zakładu meblarskiego na gospodarczy, względnie decyzja z 8 grudnia 1978 r. nie dotyczyła tego budynku. Jeżeli w budynku przez lata nie prowadzono zakładu meblarskiego i pełnił on funkcje gospodarczego, to decyzja z 8 grudnia 1978 r. nie ma już mocy do kolejnej zmiany sposobu użytkowania. Niedopuszczalne jest, aby organ od 13 lat wiedział, że 75% z-du stolarskiego powstało samowolnie, prowadzona jest nielegalna działalność gospodarcza, sprzeczna z miejscowym planem, budynek nie spełnia przepisów pożarowych i techniczno budowlanych (okna w granicy działki) i powinien być rozebrany - nadal tolerował jego użytkowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i umorzenie postępowania. Podniósł, że 11 lipca 2023 r. skarżąca złożyła skargę na bezczynność PINB dot. zakazu użytkowania ww. zakładu stolarskiego. W dniu 10.04.2009 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie obiektów budowlanych przy ul. [...] w L. W trakcie kontroli 10 marca 2009 r. stwierdzono, że wybudowano warsztat stolarski (nr 1 - szkic). Legalność obiektu była badana przez organy obu instancji. Powstał on jako gospodarczy w oparciu o pozwolenie na budowę z10 sierpnia 1973r. i jest użytkowany na podstawie decyzji z 8 grudnia 1978r. zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania na zakład meblarski. Decyzją nr [...] PINB umorzył postępowanie w sprawie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na zakład stolarski, którą WINB 7 czerwca 2017r. utrzymał w mocy. Dodał, że skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności, a więc nie posiada akt sprawy. Zaznaczył, że podczas kontroli stwierdzono, że obiekt nr 2, według oświadczenia inwestora powstał samowolnie w 1975 r., a nr 3 w 1993r. też samowolnie. PINB decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nakazał rozbiórkę ww. budynków, którą WINB utrzymał w mocy. Decyzję zaskarżyły strony. Akta przekazano do WSA. Organ nie jest w ich posiadaniu. W sprawie tego obiektu na przestrzeni lat PINB prowadził i prowadzi szereg postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami co do legalności, stanu technicznego i wymogów p.poż. Odnośnie bezczynności tj. nie wydania zakazu użytkowania podkreślił, że kierowane są liczne wnioski w sprawie obiektów 1, 2, 3 i nie można ich rozpatrywać łącznie. Legalność obiektu nr 1 wyjaśniono, ale strona nadal kieruje liczne skargi i ponaglenia na to rozstrzygnięcie. Kwestie obiektów nr 2 i 3 też zostały zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem. A. S. na każdym etapie postępowania jest informowana i ma wiedzę o zaskarżeniu decyzji WINB przez inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Celem postępowania sądowego ze skargi na bezczynność czy przewlekłość postępowania jest zobligowanie organu do podjęcia działań wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 (...): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może być złożona w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia (art. 53 § 2 b p.p.s.a.) w przypadkach określonych w art. 37 § 1 k.p.a. W tej sprawie skarżąca wnioskiem złożonym 6 grudnia 2021 r. domagała się od organu powiatowego wydania zakazu użytkowania zakładu stolarskiego przy ul. [...] w L., jak i wykonania decyzji WINB z 8 października 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] nakazującą rozbiórkę obiektów nr 2, 2 i 3 będących częścią zakładu stolarskiego. Wobec braku reakcji organu w dniu 27 stycznia 2022r. złożyła ponaglenie. Podkreślić zatem należy, że w świetle art. 37 § 1 k.p.a. bezczynność zachodzi wtedy, gdy terminy ustawowe i wskazane przez organ na mocy art. 36 § 1 k.p.a. upłynęły, a sprawy nie załatwiono. Natomiast przewlekłość występuje wtedy, gdy terminy ustawowe i określone w art. 36 § 1 k.p.a. jeszcze nie upłynęły, a sprawy nie załatwiono pomimo, że mogła być załatwiona. Z art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. wynika bowiem, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, przy czym sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Terminy załatwiania spraw określa art. 35 k.p.a. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Jak stanowi art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracyjnym również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Postępowanie w tej sprawie zainicjował wniosek skarżącej, który wpłynął do organu 6 grudnia 2021 r. Do wydania niniejszego wyroku wniosku nie rozpoznano w żadnej formie. Nawet jeżeli toczyły się uprzednio postępowania w tym samym zakresie, a więc co do tego konkretnego obiektu i zapadły ostateczne decyzje, to organ winien zakończyć postępowanie w przewidzianej przez prawo formie np. na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., bądź na mocy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z podanych przyczyn Sąd stwierdził, że organ powiatowy dopuścił się bezczynności (pkt 1 wyroku). Z uwagi na upływ ponad 3 lat od złożenia wniosku zwłoka organu ma niewątpliwie charakter rażący, zważywszy na wskazane wyżej terminy ustawowe załatwiania spraw (pkt 2 wyroku). W konsekwencji Sąd zobowiązał organ do wydania aktu w terminie trzydziestu dni od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem (pkt 3 wyroku), a o kosztach postępowania rozstrzygnął na mocy art. 200 i 205 § 2 k.p.a.