II SA/Rz 1242/24
WyrokWSA w Rzeszowie2025-01-09
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił wagę naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, nie uwzględniając wniosku dowodowego dotyczącego daty aktualizacji danych w CEPIK i nie rozważając możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie mającym wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej. Oddalenie wniosku dowodowego dotyczącego daty aktualizacji danych w CEPIK oraz brak oceny rzeczywistego zagrożenia dla chronionego dobra prawnego (aktualność bazy CEPIK) i zachowania strony po powzięciu informacji o naruszeniu, stanowiło naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. K. za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie. Skarżący złożył zawiadomienie z 213-dniowym opóźnieniem. Organ I instancji nałożył karę 650 zł, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i P.r.d., w tym brak oceny wagi naruszenia i skutków dla dóbr chronionych, a także brak uwzględnienia wniosku dowodowego dotyczącego aktualizacji danych w CEPIK.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 597 zł.Pełny tekst orzeczenia
1Sygn. akt II SA/Rz 1242/24 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2024 r. nr SKO.4120/183/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 maja 2024 r. nr KM-R.5410/K/1093/2022KO; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: Kolegium, SKO lub organ odwoławczy) z 18 lipca 2024 r. nr SKO.4120/183/2024, wydana w przedmiocie nałożenia na P. K. (dalej: Skarżący) kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
Decyzja zapadła w toku ponownie prowadzonego postępowania, po uchyleniu wyrokiem WSA w Rzeszowie z 26 września 2023 r. II SA/Rz 500/23, wydanych uprzednio decyzji organów obu instancji, z uwagi na uchybienie przepisom art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. - o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. 2024 r., poz. 340 ze zm. – zwanej dalej ustawą covidową).
W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent lub organ I instancji) stosownie do wytycznych zawartych w wyroku sądu wyznaczył Skarżącemu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w przedmiotowej sprawie, a po rozpatrzeniu wniesionego wniosku, postanowieniem z 20 lutego 2024 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu stwierdzając, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu.
Kolejno, decyzją z 8 maja 2024 r. nr [...] organ I instancji nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 650 zł z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze. zm. - dalej: p.r.d. ), poprzez brak powiadomienia organu, w terminie 30 dni (przedłużonym do 60 dni) o zbyciu pojazdu marki [...] o nr VIN: [...] i nr rejestracyjnym [...].
W uzasadnieniu podkreślił, że Skarżący 3 czerwca 2022 r. złożył zawiadomienie o zbyciu w/w pojazdu, załączając do zawiadomienia fakturę, z której wynikało, że zbycie pojazdu nastąpiło 31 sierpnia 2021 r. Skarżący dokonał zatem zawiadomienia organu z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. – tj. po 213 dniach od upływu tego terminu. Zgodnie z art. 140mb pkt 2 p.r.d. , zaistniały przesłanki zobowiązujące organ administracji do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej.
Prezydent nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U . z 2023 r. poz. 775 ze zm. - dalej: K.p.a.). Stwierdził, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego, zajmującym się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek, a zatem spoczywa na nim obowiązek znajomości przepisów prawa.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 189f § 1 pkt. 1) K.p.a. poprzez brak zweryfikowania czy i w jaki sposób opóźnienie Skarżącego w dopełnieniu obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w ustawowym terminie spowodowało negatywne skutki w obszarze dóbr chronionych;
- art. 140 n ust. 4 p.r.d. poprzez przyjęcie w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa, którego zakres jest znaczny, a także nieuwzględnienia faktu, że Skarżący nie osiągnął żadnej korzyści finansowej;
- art. 32 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie w stosunku do Skarżącego, jako profesjonalnego uczestnika obrotu handlowego wyższych wymogów, aniżeli zwyczajowo przyjmowane w stosunku do innych uczestników obrotu;
- art. 7, art. 8 §1 i art. 77§1 i 80 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, w szczególności w odniesieniu do daty zaktualizowania rejestru Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.
Skarżący wniósł również o poddanie kontroli instancyjnej niezaskarżalnego odrębnym środkiem postanowienia organu I instancji z 8 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy uzupełnienia materiału dowodowego.
Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium, opisaną na wstępie decyzją z dnia 18 lipca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Stwierdziło, że Skarżący zawiadomił o zbyciu pojazdu z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. , a zatem zaistniały podstawy prawne do nałożenia kary pieniężnej. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f ust. 1 K.p.a., stwierdzając że, opóźnienie w złożeniu zawiadomienia o zbyciu pojazdu wynoszące 213 dni nie jest znikomym naruszeniem obowiązujących regulacji prawnych, a Skarżący nie przedstawił dowodów, wskazujących na brak możliwości dokonania zawiadomienia przez cały czas trwania ustawowego terminu. Tym samym decyzję o nałożeniu na Skarżącego kary w wysokości 650 zł uznano za odpowiadającą prawu.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ wskazał, że bez znaczenia dla przedmiotowego obowiązku zbywcy pojazdu pozostają okoliczności dotyczące nabywcy danego pojazdu, łączące się z obowiązkiem dokonania stosownego zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Przedmiotowy obowiązek ciążący na każdej ze stron umowy ma byt samodzielny, ustanowiony odrębnie dla nabywcy i odrębnie dla zbywcy pojazdu. Sprostanie przedmiotowemu obowiązkowi (lub nie) przez nabywcę, jak i termin, w którym to nastąpi, nie wpływa tym samym ani na obowiązek zbywcy, nie niwelując go w jakikolwiek sposób, ani na ocenę naruszenia tego obowiązku przez zbywcę. Okoliczności zatem, dotyczące terminu, w którym wskazany w odwołaniu nabywca przedmiotowego pojazdu marki Nissan sprostał swojemu obowiązkowi i dokonał zawiadomienia o nabyciu tegoż pojazdu, pozostają bez znaczenia dla oceny przez organ wskazanych w art. 140n ust. 4 p.r.d. przesłanek wymiaru kary dotyczących Skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt. 1) K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż została ona wydana z naruszeniem art. 189f § 1 pkt. 1) K.p.a., polegającym na uznaniu, że w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie prawa przez Skarżącego nie miało znikomej wagi, mimo że:
- organ I instancji oceniając wagę naruszenia prawa przez Skarżącego nie uwzględnił czy i w jaki sposób opóźnienie Skarżącego w dopełnieniu obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w terminie, mogło rzeczywiście spowodować naruszenie konkretnych dóbr chronionych przepisami ustawy;
- organ I instancji nie zweryfikował, w jakiej dacie doszło do zaktualizowania danych właściciela pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców [dalej: CEPiK], mimo że to zachowanie referencyjności danych tego rejestru podnoszone było przez organ, jako ratio legis wprowadzenia sankcji za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu;
- postępowanie dowodowe potwierdziło, że Skarżący zaprzestał naruszania prawa, samodzielnie zawiadamiając o zbyciu pojazdu;
2) naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1) K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż została ona wydana z naruszeniem art. 140n ust. 4 p.r.d. oraz art. 189d K.p.a., poprzez przyjęcie że zakres naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie jest znaczy, gdyż uchybienie terminowi wyniosło 213 dni, a nadto dopuścił się go profesjonalny uczestnik obrotu handlowego zajmujący się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek, którego w wyższym stopniu aniżeli nieprofesjonalnego uczestnika obrotu obciążają negatywne konsekwencje uchybienia terminowemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdu,
3) naruszenie art. 136 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, w odniesieniu do daty, w jakiej dane rejestru CEPIK zostały zaktualizowane, na skutek uznania że okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym oceny przesłanek wymiaru kary z art. 140n ust. 4 p.r.d. ;
4) naruszenie art. 189f § 1 pkt. 1) K.p.a., poprzez wzięcie pod uwagę przy ocenie wagi naruszenia prawa jedynie okresu zwłoki w wykonaniu obowiązku oraz uznanie, że o znikomości naruszenia prawa można mówić jedynie przy kilkudniowym uchybieniu terminowi oraz jednoczesnym wystąpieniu dodatkowych okoliczności usprawiedliwiających. Nie zweryfikowano natomiast skutków naruszenia dla dóbr chronionych. W ocenie Skarżącego wyznacznikiem dla dokonania oceny znikomego naruszenia prawa winny być okoliczności uwzględniające: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia;
5) naruszenie art. 189d K.p.a., poprzez brak jego zastosowania w sytuacji gdy regulacje przewidziane dziale IV a K.p.a. , w tym dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidziane w art. 189d K.p.a., należy uwzględniać przy wymierzaniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb pkt. 2) u.p.r.d. ,
6) naruszenie art. 140n ust. 4 p.r.d. poprzez sprowadzenie zakresu naruszenia, wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia;
7) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 K.p.a. i art. 11 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, w następstwie:
a. niewyjaśnienia, czy i jakie dobra prawnie chronione zostały faktycznie naruszone na skutek uchybienia przez Skarżącego terminowi do zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, mimo iż Skarżący podnosił taki zarzut;
b. brak zestawienia opóźnienia Skarżącego w zgłoszeniu zbycia pojazdu z czasem reakcji organu I instancji na przedmiotowe naruszenie, w szczególności nieuwzględnienie okoliczności, że postępowanie w przedmiocie nałożenia na Skarżącego kary przewidzianej w art. 140mb pkt. 2) p.r.d. wszczęte zostało dopiero 26 września 2022 r., a więc po blisko 4 miesiącach od otrzymania przez organ zawiadomienia o zbyciu pojazdu (03 czerwca 2022 r.) i po blisko 13 (trzynastu) miesiącach od zbycia pojazdu (31 sierpnia 2021 r.), co w ocenie Skarżącego powinno prowadzić do rozważenia przez organ sensu zaniechania nakładania kary po tak długim czasie od samodzielnego dokonania zgłoszenia;
c. przyjęcia, że profesjonalnego uczestnika obrotu handlowego zajmującego się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11.Z) w wyższym stopniu aniżeli nieprofesjonalnego uczestnika obrotu obciążają negatywne konsekwencje uchybienia terminowemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdu, mimo że ustawodawca przedmiotowego rozróżnienia nie uczynił, co narusza zasadę równości oraz zasadę sprawiedliwości społecznej;
8) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie ustaleń odnośnie innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n ust. 4 p.r.d. okoliczności przemawiających za dalej idącym miarkowaniem kary,
9) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu,
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy w zakresie mającym wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej nie został ustalony prawidłowo, co mogło wpłynąć na wynik sprawy.
Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z treścią art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394), do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb zmienianej ustawy p.r.d. , wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym.
Na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1579), zmieniającej w art. 4 ustawę - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, ze zm.), zmieniono brzmienie art. 71 ust. 1, dodano po art. 140ma przepis art. 140 mb, zmieniono brzmienie art. 140n ust. 1, ust. 2a, ust. 3a, ust. 6 oraz dodano ust. 7.
Powyższa zmiana przepisów wynikała z zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, dotyczących m. in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji. Art. 4 ww. ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.
Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o:
nabyciu lub zbyciu pojazdu;
zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.
Termin ten wydłużono do 60 dni na mocy art. 31ia pkt 1 ustawy covidowej w okresie od dnia ogłoszenia tej ustawy do 31 grudnia 2020 r.
Karę administracyjną za niewykonanie obowiązku zawiadomienia o zbyciu przewiduje art. 140mb p.r.d. który w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023r. przewidywał że , kto:
będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu
- podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
art. 140n ust. 4 p.r.d nakazuje przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględniać zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6 p.r.d. ).
Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu określa art. 189f § 1 K.p.a. zgodnie z którym, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Sąd podziela stanowisko SKO, że organ I instancji wykonał wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 500/23, wyznaczając stronie 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w sprawie. Strona złożyła stosowny wniosek, jednakże wobec braku uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu, wniosek ten nie został uwzględniony.
Z zaakceptowanych przez SKO ustaleń organu I instancji wynika, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej oparł się na przesłankach wymiaru kary, określonych w art. 140n ust. 4 p.r.d. Z art. 189a § 2 pkt 1 K.p.a. wynika, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów działu IVa K.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. Zatem, skoro art. 140n ust. 4 P.r.d., samodzielnie reguluje przesłanki wymiaru przedmiotowej kary, to w tym zakresie nie znajdą zastosowania przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 189d K.p.a. Powyższa wykładnia nie wyklucza przy tym ewentualnego zastosowania przy nakładaniu i wymierzaniu kary innych regulacji przewidzianych w dziale IVa K.p.a., o ile regulacji takich nie przewidują przepisy odrębne, jak np. instytucji odstąpienia od nałożenia kary.
Organ odwoławczy orzekający w sprawie zaaprobował karę pieniężną w kwocie 650 zł, nałożoną przez organ I instancji (nie tylko w tej jednej sprawie), wskazując w uzasadnieniu, że przy ustaleniu wysokości kary, pod uwagę wzięto zakres naruszenia tj. fakt że odwołujący był w opóźnieniu aż 213 dni, a także uwzględniono powtarzalność naruszeń. Z akt wynika bowiem niewątpliwie, że przedmiotowe naruszenie było kolejnym i jednym z wielu (kilkunastu), których dopuścił się odwołujący w analizowanym okresie. Z uzasadnienia wynika również, że organ I instancji ustalając wysokość kary miał też na uwadze przesłankę korzyści finansowej uzyskanej z tytułu naruszenia ustawy, jednakże pomimo braku takiej korzyści po stronie Skarżącego pozostałe przesłanki przemawiały w wystarczającym stopniu za ustaleniem kary w przyjętej przez organ I instancji wysokości.
Ocena ta mieści się nominalnie w ramach przesłanek z art. 140n ust. 4 p.r.d., Sąd w składzie orzekającym podziela jednakże poglądy wyrażone dotychczas w wyrokach WSA w Rzeszowie w analogicznych sprawach dotyczących Skarżącego – wyroku z dnia 27 listopada 2024 r. II SA/Rz 1297/24 oraz wyroku z dnia 5 grudnia 2024r. II SA/Rz 1263/24 – stwierdzając, że organom zabrakło refleksji czy wobec Skarżącego, który ma kilkanaście analogicznych spraw, który z opóźnieniem, ale z inicjatywy własnej wykonał ciążący na nim obowiązek, konieczne jest - dla osiągniecia celów tejże kary- nałożenie kary w takiej wysokości, jak orzeczona. Zdaniem Sądu okoliczności te mieszczą się w pojęciu "zakresu naruszeń" jako wskazówek dla ewentualnego wymierzenia kary w niższej wysokości.
W ocenie Sądu istotną wskazówką w zakresie wysokości kary jest decyzja ustawodawcy, aby w stanie prawnym po 1 stycznia 2024 r. kara za omawiany delikt była ustalona sztywno w kwocie 250 zł. Mimo iż nowy stan prawny nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, to jednak znaczne obniżenie przez ustawodawcę wymiaru ewentualnej kary z zakresu od 200 do 1000 zł. do nieprzekraczalnego poziomu 250 zł. tj. do poziomu niewiele wykraczającego ponad minimum określone w przepisach dotychczasowych, powinno stanowić rodzaj wskazówki interpretacyjnej przy wymierzaniu tejże kary na podstawie przepisów dotychczasowych. Skoro bowiem wolą ustawodawcy było obniżenie wymiaru przedmiotowej kary - okoliczność ta nie powinna zostawać poza zakresem okoliczności rzutujących na uznanie organu.
Sąd nie neguje przy tym uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia w zakresie wysokości kary pieniężnej w tej sprawie, ale brak uwzględnienia wskazanych wyżej okoliczności przesądza o naruszeniu art. 140 mb pkt 2 p.r.d. , co przełożyło się na wynik sprawy.
Należy ponadto wskazać, że Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego o uzyskanie informacji, co do daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz terminu wprowadzenia do CEPIK danych nowego właściciela pojazdu. W ocenie Sądu powyższy wniosek dowodowy mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczył ustalenia takich okoliczności, które stanowią jedno z kryteriów oceny, co do znikomej wagi naruszenia prawa, jako jednej z przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art 189f § 1 pkt 1 K.p.a.
Odnośnie wpływu wskazanego wniosku dowodowego na wynik sprawy wskazać należy, że zgodnie z art 189f § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
W wyroku z 28 kwietnia 2022 r., II GSK 376/22, (LEX nr 3345748), Naczelny Sąd Administracyjny zaaprobował stanowisko sądu I instancji co do tego, że fakt, iż dany podmiot dokonuje profesjonalnego obrotu jest argumentem niewystarczającym za odmową zastosowania art. 189f § 1 K.p.a. Jak wskazał NSA, przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, to czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone wobec dokonania zgłoszenia przez zbywcę samochodu, co pozwalało już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym nie oznacza to automatycznie odstąpienia od dotychczasowej praktyki oczekiwania wyższego stopnia staranności od podmiotów zajmujących się obrotem samochodami profesjonalnie, ale nie pozwala również na wyciąganie zbyt daleko idących wniosków z samego faktu profesjonalnego prowadzenia owej działalności.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, znikomości wagi naruszenia, o którym traktuje art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. nie można postrzegać jedynie z punktu widzenia samego faktu zaistnienia deliktu administracyjnego (niezawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu), ale skutków jakie owo naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej czy prywatnej. Wskazuje na to wyraźnie dalszy człon art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. uzależniający odstąpienie od potwierdzenia faktu usunięcia naruszenia prawa (a więc jego skutków). Nie każde zatem naruszenie obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. skutkuje automatycznym obowiązkiem wymierzenia przez organ kary administracyjnej (tak wyrok WSA w Kielcach z 18.07.2024 r., I SA/Ke 229/24, LEX nr 3743404).
Zatem informacje, które były przedmiotem wniosku dowodowego Skarżącego nie pozostawały bez związku z wynikiem przedmiotowego postępowania. Skarżący zmierzał do wykazania, że dobro chronione – referencyjność sytemu CEPIK, do której odwołują się organy obu instancji – nie zostało naruszone, gdyż aktualność bazy CEPIK służąca ochronie legalnego obrotu pojazdami (tak słusznie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 27 listopada 2024 r., II SA/Rz 1297/24) została zachowana.
Oddalenie tegoż wniosku dowodowego doprowadziło do naruszenia zasad dotyczących konieczności wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy oceniając czy zachodzą przesłanki do odstąpienia do wymierzenia kary, jak również w jakiej wysokości należy wymierzyć karę pieniężną w ramach dyrektyw kary, wymienionych w art. 140n ust. 4 p.r.d. w zw. z art. 16 ustawy zmieniającej, wzięły pod uwagę wielkość przekroczenia terminu do zawiadomienia oraz powtarzalność naruszeń. Nie oceniły natomiast takich kryteriów, jak rzeczywiste zagrożenie dla dobra prawnie chronionego rozumianego jako zapewnienie aktualności bazy CEPIK, w celu zachowania legalności obrotu pojazdami oraz zachowanie Skarżącego po powzięciu informacji o naruszeniu prawa. W tym kontekście wskazać należy po pierwsze, że informacja o dacie ujawnienia w bazie CEPIK nowego właściciela pojazdu, na skutek zawiadomienia przez nabywcę ma istotne znaczenie dla oceny, czy doszło do rzeczywistego zagrożenia dla dobra prawnie chronionego. Po drugie znaczenie ma okoliczność, że Skarżący zaprzestał naruszania prawa, ponieważ we własnym zakresie przed wszczęciem postępowania administracyjnego zawiadomił o zbyciu pojazdu. Te dwie okoliczności winny zostać przez organy ocenione pod względem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary. Uchybienie to przełożyło się na wadliwe zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w nieustalonym należycie w tej mierze stanie faktycznym sprawy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji zobowiązany będzie do wyeliminowania powstałego naruszenia prawa, uwzględnienia wniosku dowodowego i uzyskania informacji dotyczącej daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz daty ujawnienia nowego właściciela w systemie CEPIK. Następnie przy uwzględnieniu tych informacji oraz wskazanych wyżej kryteriów dokona oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. W zależności od wyników dokonanej oceny, odstąpi od wymierzenia kary bądź wymierzy ją, biorąc pod uwagę wyżej nakreślone wskazówki, uzasadniając szczegółowo przesłanki jakie zważyły o wysokości ewentualnej kary.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 597 zł jako sumę pobranego wpisu od skargi (100 zł), stawki wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) i uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło