I GSK 1612/24

POSTANOWINIE Dnia 10 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Fundacji A od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 477/24 w sprawie ze skargi Fundacji A na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie z dnia 21 czerwca 2024 r., nr WUP.XVII.A.5004.26.2024.MDu w przedmiocie odstąpienia od zawarcia umowy o dofinansowanie projektu postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 11 września 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 477/24, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, § 3 ustawy z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U.2024.935, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 63 i nast. ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U.2022.1079, dalej: ustawa) odrzucił skargę Fundacji A na informację Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie z 21 czerwca 2024 r. nr WUP.XVII.A.5004.26.2024.MDu w przedmiocie odstąpienia od podpisania umowy o dofinansowanie. Skargę kasacyjną złożyła Fundacja, a zaskarżając postanowienie w całości wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Postanowieniu - na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 63 - 79 ustawy poprzez ich zastosowanie a w konsekwencji błędne odrzucenie przez WSA skargi złożonej przez skarżącą na czynność Organu stanowiącą informację (pismo) Organu z 21 czerwca 2024 r. w przedmiocie odstąpienia od podpisania umowy o dofinansowanie (dalej: Pismo-Odstąpienie), będące następstwem błędnego uznania przez WSA, że Pismo - Odstąpienie nie stanowi innego niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa, a stanowi (w ocenie WSA) negatywną ocenę projektu w rozumieniu art. 56 ust. 5 ustawy, od której skarżącej przysługują środki odwoławcze przewidziane w art. 63 - 79 ustawy (w konsekwencji uznanie przez WSA złożonej przez skarżącą skargi za niedopuszczalną i jej odrzucenie przez WSA na podstawie zaskarżonego postanowienia - co doprowadziło de facto do uchylenia się przez WSA od kontroli działalności organu pod względem zgodności z prawem zaskarżonej czynności, legalności zaskarżonej czynności i w konsekwencji brak stwierdzenia jej bezskuteczności (w tym stwierdzenia uprawnienia skarżącej do zawarcia umowy o dofinansowanie wynikającego z przepisów prawa; względnie brak uchylenia zaskarżonego aktu organu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania - w przypadku stwierdzenia, że Pismo - Odstąpienie ma charakter aktu z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - podczas gdy Pismo - Odstąpienie: i. nie stanowi negatywnej oceny projektu w rozumieniu art. 56 ust. 5-6 ustawy, bowiem złożony przez skarżącą projekt (wniosek o dofinansowanie) został oceniony przez komisję oceny projektów pozytywnie, zaś Organ w trybie art. 56 ust. 4 ustawy poinformował skarżącą o pozytywnej ocenie Projektu i wyborze projektu do dofinansowania, a zatem skarżącej nie przysługują środki odwoławcze przewidziane w art. 63-79 ustawy, ii. stanowi czynność organu, która na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż w sposób władczy i jednostronny kształtuje sytuację prawną skarżącej i dotyczy jej uprawnień wynikających z przepisów obowiązującego prawa, gdyż w następstwie czynności organu odmawia się skarżącej zawarcia umowy o dofinansowanie (przyznania dofinansowania) pomimo tego że złożony przez skarżącą projekt (wniosek o dofinansowanie) został wybrany do dofinansowania w ramach procedury określonej w ustawie, zaś organ nie wskazał na istnienie uzasadnionych przesłanek uprawniających do odmowy zawarcia umowy, wskazanych w art. 61 ust. 4 i ust. 7 ustawy - a w konsekwencji mogła być zaskarżona przez skarżącą jako czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; - co skutkowało niesłusznym odrzuceniem skargi Skarżącej; b. art. 146 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 4 i ust. 7 pkt 4) ustawy poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nierozpoznanie złożonej przez skarżącą skargi na Pismo-Odstąpienie (będące czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) tj. uchylenie się przez WSA od kontroli działalności organu pod względem zgodności z prawem zaskarżonej czynności, legalności zaskarżonej czynności i w konsekwencji brak dokonania stwierdzenia jej bezskuteczności (w tym stwierdzenia uprawnienia Skarżącej do zawarcia umowy o dofinansowanie wynikającego z przepisów prawa) - względnie brak uchylenia zaskarżonego aktu organu i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (stwierdzając, że Pismo - Odstąpienie ma charakter aktu z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) - co było następstwem błędnego uznania przez WSA, że Pismo-Odstąpienie stanowi negatywną ocenę projektu w rozumieniu art. 56 ust. 5 i 6 ustawy, od której przysługują środki odwoławcze przewidziane w art. 63 i nast. ustawy, a nie czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - co zaś skutkowało nierozpoznaniem przez WSA skargi skarżącej w konsekwencji jej niezasadnego odrzucenia; c. art. 146 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483; dalej: Konstytucja RP) w zw. z art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tj. Dz.U.2024.572; dalej: kpa), poprzez niezastosowanie ww. przepisów, pomimo że skarga skarżącej była zasadna, zaś jej nieuwzględnienie w związku z błędnym przyjęciem przez WSA, że skarżącej przysługiwał inny środek odwoławczy (przewidziany w art. 63 i nast. ustawy) stanowiło jednocześnie: i. naruszenie obowiązku stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, ii. pozbawienie skarżącej: - prawa do sprawiedliwego oraz jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, - prawa do dochodzenia naruszonych, konstytucyjnie zagwarantowanych wolności i praw, tj. dochodzenia na drodze sądowej naruszonych praw skarżącej, a przede wszystkim prawa do kontroli sądowoadministracyjnej czynności, która wprost dotyczy praw i obowiązków skarżącej wynikających z obowiązujących przepisów prawa; Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 61 ust. 4 i ust. 7 pkt 4) ustawy w zw. z art. 56 ust. 5-6 i art. 63 - 79 ustawy w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. - poprzez ich błędną wykładnię (co skutkowało natomiast uznaniem złożonej przez skarżącą skargi za niedopuszczalną, a w konsekwencji jej odrzuceniem przez WSA) polegającą na błędnym uznaniu, że przedłożone skarżącej przez organ Pismo - Odstąpienie nie stanowi innego niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa, a stanowi (w ocenie WSA) negatywną ocenę projektu w rozumieniu art. 56 ust. 5-6 ustawy, od której skarżącej przysługują środki odwoławcze przewidziane w art. 63 - 79 ustawy (protest, a w dalszej kolejności skarga do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie protestu - co zdaniem WSA wyłącza możliwość zaskarżenia Pisma-Odstąpienie jako czynności (aktu) z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) - podczas gdy Pismo - Odstąpienie: a. nie stanowi negatywnej oceny projektu w rozumieniu art. 56 ust. 5 - 6 ustawy, a zatem skarżącej nie przysługują środki odwoławcze przewidziane w art. 63 - 79 ustawy, albowiem negatywną oceną projektu w rozumieniu art. 56 ust. 5 i 6 ustawy jest wyłącznie ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, na skutek której projekt nie może być zakwalifikowany do kolejnego etapu oceny lub wybrany do dofinansowania, co obejmuje także przypadek, w którym projekt nie może być wybrany do dofinansowania z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w danym naborze (innymi słowy ustawodawca sformułował zamknięty katalog sytuacji, które uznaje za negatywną ocenę projektu, obejmujący: sytuację, w której stwierdzono (w toku oceny), że projekt nie spełnia kryteriów wyboru projektu; sytuację, w której projekt nie może być wybrany do dofinansowania ze względu na wyczerpanie kwoty przeznaczonej do dofinansowania projektów w danym naborze), gdzie w realiach niniejszej sprawy: i. złożony przez skarżącą projekt (wniosek o dofinansowanie) został oceniony przez komisie oceny projektów pozytywnie; ii. przedmiotowa ocena projektu (wniosku o dofinansowanie) została zatwierdzona przez organ (organ w trybie art. 56 ust. 4 ustawy poinformował skarżącą o pozytywnej ocenie projektu i wyborze projektu do dofinansowania) - ergo w stanie faktycznym nie mamy do czynienia z negatywną oceną Projektu w rozumieniu art. 56 ust. 5 i 6 ustawy; iii. Organ w trybie art. 57 ust. 2 ustawy opublikował przy tym informację o wynikach oceny projektów w ramach zorganizowanego przez siebie naboru wniosków (httDs://funduszeue.wzp.p!/iista nabory/S-lS-rozwoi-usiuR-spojecznych-w-tymswiadczonvch“W-spoiecznosci-fokainei-tvp“l-2/ - wydruk opublikowanej przez organ informacji o projektach wybranych do dofinansowania w sposób konkurencyjny oraz o projektach, które otrzymały ocenę negatywną w ramach Działania 6.18 programu Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021-2027, w ramach naboru nr FEPZ.06.18-IP.01-002/23 z 23 listopada 2023 r. - dalej: Informacja - stanowi załącznik do niniejszej skargi); iv. Organ nie skierował projektu do ponownej oceny w trybie art. 61 ust. 8 ustawy, a jedynie przesłał do skarżącej Pismo - Odstąpienie (odmawiając zawarcia umowy o dofinansowanie w trybie art. 61 ust. 4 i ust. 7 pkt 4 ustawy) po zatwierdzeniu pozytywnej oceny projektu i jego wyborze do dofinansowania (w tym także po opublikowaniu informacji o wynikach oceny projektów), a przed zawarciem umowy o dofinansowania; b. Pismo - Odstąpienie należy uznać za czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem stanowi informację, o jakiej mowa w art. 61 ust. 7 pkt. 4 ustawy w zw. z art. 61 ust. 4 i tym samym stanowi faktycznie i prawnie indywidualną czynność organu o charakterze władczym, została indywidualnie skierowana do skarżącej, dotyczy jej sytuacji prawnej (praw i obowiązków skarżącej) i w sposób jednoznaczny, władczy i jednostronny kształtuje sytuację prawną skarżącej, gdyż w następstwie czynności organu odmawia się skarżącej zawarcia umowy o dofinansowanie (przyznania dofinansowania), pomimo tego że złożony przez skarżącą projekt (wniosek o dofinansowanie) został pozytywnie oceniony i wybrany przez organ do dofinansowania w ramach procedury określonej w ustawie. Organ nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowi II instancji z urzędu wiadomo, że w sprawie I SA/Sz 542/24 w dniu 11 grudnia 2024 r. zapadł wyrok w którym stwierdzono, że odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie projektu "Mówimy STOP wykluczeniu II - kompleksowe wsparcie osób niesamodzielnych i opiekunów faktycznych na terenie powiatów: drawskiego, łobeskiego, świdwińskiego" zgłoszonego przez Fundację "Partnerstwo dla Rozwoju" w Drawsku Pomorskim narusza prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; jednocześnie przekazano sprawę Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w Szczecinie w celu ponownego rozpatrzenia podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu złożonego przez Fundację. Trafne przeto również i dzisiaj jest aktualne postanowienie WSA w Szczecinie z 11 września 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 477/24 o odrzuceniu skargi. Uzupełnić je jedynie należy o treść art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., z którego treści wynika, że ma zastosowanie zasada ne bis in idem, a cel postępowania został przez skarżącego kasacyjnie osiągnięty (vide uzasadnienie Sądu w sprawie I SA/Sz 542/24). Tak więc – z przyczyn formalnych, o których była wyżej mowa – nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi kasacyjnej (tak w wymiarze procesowym jak i materialnym). Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.