II SA/Wa 1524/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz związku schorzeń ze służbą wojskową 1. odrzuca skargę w zakresie związku schorzeń ze służbą wojskową, 2. w pozostałym zakresie uchyla zaskarżone orzeczenie. Zaskarżonym aktem uchylono - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej "K.p.a." - orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Z. (dalej jako "Komisja Rejonowa") z [...] lutego 2023 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej przez chor. rez. D. K., zwanego dalej "Żołnierzem", oraz wydano nowe - określając kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej "Z" wedle grupy IV "zdolny do zawodowej służby wojskowej" (tak pkt 9). W rozpoznaniu (pkt 8) wskazano: "1. Nadciśnienie tętnicze I stopnia - § 39 pkt 1, 2. Zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi oraz dyskopatią na poziomie [...] o relatywnie niewielkim stopni nasilenia bez wyraźnych cech ucisku na struktury nerwowe, wielopoziomowa zmiany dyskopatyczne i zwyrodnieniowe najbardziej nasilone na poziomie [...] z możliwością do obustronnego modelowania korzeni [...] w zwężonych otworach m/k oraz względną stenozą kanału kręgowego na poziomie [...]- § 62 pkt 1, § 34 pkt 6, 3. Łagodne prawostronne skrzywienie odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa - § 34 pkt 1, 4. Naczyniak trzonu kręgu [...] - § 82 pkt 1, 5. Prawostronne przytępienie słuchu ze średnią wartością progu słyszenia dla prawego ucha wynoszącą 41,6 dB przy lewostronnym osłabieniu słuchu ze średnią wartością progu słyszenia dla lewego ucha wynoszącą 35 dB u osoby z obustronnym upośledzeniem słuchu w zakresie tonów wysokich - § 21 pkt 4, § 21 pkt 1, 6. Ubytki uzębienia z utratą 35% zdolności żucia - § 24 pkt 1, 7. Wymaga ekstrakcji 1 zęba - § 24 pkt 5, 8. Nieznaczne upośledzenie rozróżniania barw - § 14 pkt 5, 9. Zawroty głowy w wywiadzie - § 21 pkt 9 (w zast.).", Orzeczono także o związku poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową (w pkt 10). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ – zwany dalej "Centralną Komisją" – przywołał - po zreferowaniu przebiegu sprawy - następujące okoliczności faktyczne i jej prawne uwarunkowania: - wobec zaskarżenia uprzedniego orzeczenia Centralnej Komisji w danym przedmiocie (z [...] maja 2023 r.) Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z [...] grudnia 2023 r. (o sygn. akt II SA/Wa 1597/23) uchylił je w części ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; w pozostałym zakresie skargę odrzucono; w uzasadnieniu wyroku - jako przyczynę uchylenia orzeczenia - wskazano, że organ nie wyjaśnił, dlaczego jednostronne przytępienie słuchu - nawet graniczące z głuchotą przy drugostronnym osłabieniu słuchu - nie powoduje w przypadku Żołnierza niezdolności do służby wojskowej; w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wykazano też dlaczego uznano Żołnierza za zdolnego do zawodowej służby wojskowej na zajmowanym stanowisku pomimo stwierdzonych – w pkt 8 ppkt 1-9 schorzeń - nie wskazując jak wpływają one na możliwość pełnienia służby; zwrócono uwagę na zapisy objaśnień szczegółowych do § 21 pkt 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.), zwanych dalej odpowiednio "rozporządzeniem z 2022 roku" oraz "Załącznikiem"; wskazano tam, że żołnierzy zawodowych - niebędących na stanowiskach, których specyfika wiąże się z nadmiernym oddziaływaniem hałasu oraz nieposiadających dodatkowych schorzeń narządu słuchu po stronie drugiej - można kwalifikować, jako zdolnych do służby; u Żołnierza występuje zaś obustronne schorzenie narządu słuchu; kolejną wymagającego wyjaśnienia kwestią było odniesienie się do wyników badań MRI kręgosłupa szyjnego z [...] sierpnia 2022 r., wskazujących nasilone zmiany zwyrodnieniowe na poziomie [...], na którym może dochodzić do obustronnego modelowania korzeni [...] w zwężonych otworach m/k, a także do dokumentacji medycznej lekarza A. S. (dalej jako "Lekarz"), wskazującego, że pacjent jest pod stałą opieką medyczną a zmiany w kręgosłupie szyjnym wymagają opieki neurochirurgicznej, ortopedycznej, fizjoterapii i leczenia; Żołnierzowi zakazano zaś dźwigania, podnoszenia i schylania się; Sąd zobowiązał organ do jednoznacznych ustaleń, co do stanu zdrowia Żołnierza i dostatecznego uzasadnienia orzeczenia, - mając na względzie powyższe wytyczne, zawarte w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1597/23, nie zaistniały w przedmiotowej sprawie nowe, nieznane dowody, wskazujące zasadność zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia; zgodnie natomiast ze wskazaniami Sądu zobowiązano organ do właściwego uzasadnienia zajętego w przedmiotowej sprawie stanowiska w kwestii zdolności do zawodowej służby wojskowej - w szczególności w zakresie rozpoznania schorzenia narządu słuchu i narządu ruchu – w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, a zwłaszcza rezonansu magnetycznego kręgosłupa szyjnego oraz opinii Lekarza, - organ wychwycił błąd, który naprawiono w niniejszym orzeczeniu; polegał on na zaliczeniu Żołnierza do grupy II osób kwalifikowanych - w uchylonym orzeczeniu Centralnej Komisji; skierowano go na badania jako byłego żołnierza zawodowego; w związku z tym należało go zaliczyć do grupy [...] orzekanych - zgodnie z obowiązującymi przepisami w tamtym czasie oraz obecnie; ustalając rozpoznania schorzeń, ich stopień nasilenia i kwalifikację oraz - co się z tym wiąże - kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej, komisje lekarskie biorą pod uwagę aktualny status osoby kwalifikowanej; jest to istotne, gdy stwierdzone schorzenia zakwalifikowano do paragrafów i punktów skutkujących w grupie [...] kategorią "Z/N"; wobec żołnierzy w służbie czynnej należy uwzględnić stanowiska służbowe, na których pełnią służbę; w takich sytuacjach komisje lekarskie – w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę - ustalają możliwość zmiany stanowiska; zwłaszcza gdy kategoria "Z/N" dotyczy schorzeń, pozostających w związku ze służbą wojskową; osoby takie mogą być skierowane skierowane w celu orzeczenia kategorii "Z/O"; zmiana stanowiska może dotyczyć również żołnierzy, których schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową, ale ich wiedza i doświadczenie może być przydatne na innych stanowiskach służbowych - na których nie występują czynniki szkodliwe, grożące możliwością pogorszenia stanu zdrowia na dotychczas zajmowanych stanowiskach; uznany za zdolnego do kontynuowania służby żołnierz może wystąpić ponadto - poprzez dowódcę - o skierowanie do komisji lekarskiej - w celu udzielenia określonych ulg w służbie; kwalifikacja "Z/N" nie musi więc oznaczać jednoznacznie zdolności lub niezdolności do służby - chyba że stan zdrowia ewidentnie na to wskazuje; w takich sytuacjach organ jest obowiązany wskazać mające wpływ na podjętą decyzję okoliczności, - w danym przypadku kwalifikowany jest byłym żołnierzem zawodowym; nie pełni już funkcji na żadnym stanowisku, zagrażającym pogorszeniem stanu zdrowia w realiach służby wojskowej; w takim przypadku o zastosowaniu jednej z kategorii wobec kwalifikacji "Z/N" decyduje aktualny stan zdrowa - stopień nasilenia schorzenia, - co do narządu słuchu istotne są reguły ustalania u badanej osoby stopienia niedosłuchu; umożliwiającym określenie stopnia niedosłuchu badaniem jest audiogram, na jego podstawie ocenia się krzywą audiometryczną; wedle tego można ustalić następujące stopnie niedosłuchu - zwarte w objaśnieniach szczegółowych dla § 21 pkt 1 - 5 Załącznika: - upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich, gdy ubytek przekracza 40 dB (typu odbiorczego) dla częstotliwości 4000 Hz lub wyższej; - osłabienie słuchu to ubytek dla przewodnictwa powietrznego zawarty między 26 a 40 dB, obliczany jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 500, 1000 i 2000 Hz; - przytępienie słuchu to ubytek przewodnictwa powietrznego, zawarty między 41 a 70 dB ustalony i obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 500, 1000 i 2000 Hz; - przytępienie słuchu graniczące z głuchotą to ubytek przewodnictwa powietrznego wyliczany jako średnia arytmetyczna w zakresie częstotliwości 500, 1000 i 2000 Hz - powyżej 70 dB, - u Żołnierza - na podstawie badań audiometrii tonalnej z [...] maja 2023 r. - krzywa słuchu, mierzona w przedziale 500, 1000 i 2000 Hz dla ucha prawego, wykazała prawostronne przytępienie słuchu ze średnią wartością progu słyszenia wynoszącą 41.6 dB; dla ucha lewego zaś lewostronne osłabienie słuchu - przy średniej progu słyszenia wynoszącej 35 dB, - w zakresie tonów wysokich - w przedziale powyżej 4000 Hz - osiągnięto ponadto dla ucha prawego wynik 65 dB, zaś dla lewego - 50dB; stanowi to o obustronnym upośledzeniu słuchu w zakresie tonów wysokich; w konsultacji laryngologicznej rozpoznano prawostronne przytępienie słuchu przy lewostronnym osłabieniu (typ odbiorczy), szumy uszne, - analizując te dane należy wskazać, że u Żołnierza stwierdzono przytępienie słuchu nieznacznie przekraczające średnią arytmetyczną progu słyszenia ucha prawego - wynoszącą 41,6 dB (przekroczenie o 0,6 dB), przy rozpiętości w tym przedziale od 40 do 70 dB; stanowi to znikomy procent ubytku; w kwestii określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej istotny jest stopień niedosłuchu ucha gorzej słyszącego - wskazującego na jednostronne przytępienie, przy drugostronnym osłabieniu; u Żołnierza nie zachodzą przesłanki do rozpoznania głuchoty lub pogranicza głuchoty, choć kwalifikacja do § 21 pkt 4 Załącznika zawiera w swojej definicji jednostronne przytępienie słuchu - nawet graniczące z głuchotą przy drugostronnym osłabieniu słuchu, skutkujące kategorią "Z/N" w grupie [...]; stwierdzone u Żołnierza przytępienie prawego ucha jest nieznaczne; taki stopień dysfunkcji stanowi właśnie przyczynę uznania go za zdolnego do zawodowej służby wojskowej; nie zachodzą tym samym przesłanki - sugerowane w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1597/23 - dotyczące objaśnień szczegółowych do § 21 pkt 6 Załącznika, co do jednostronnej głuchoty - skutkującej również zaliczeniem do kategorii Z/N; prawodawca przewidział możliwość kwalifikowania, jako zdolnych do służby zawodowych żołnierzy, niebędących na stanowiskach, których specyfika wiąże się z nadmiernym oddziaływaniem hałasu, oraz nieposiadjących dodatkowych schorzeń narządu słuchu po stronie drugiej; po pierwsze Żołnierz nie ma stwierdzonej jednostronnej głuchoty ani jej pogranicza, po - drugie jako żołnierz rezerwy - nie jest narażony na czynniki szkodliwe w warunkach służby wojskowej, - co do kwestii schorzenia narządu ruchu wskazano: w zleconych przez Komisje Rejonową badaniach diagnostycznych opisano w rtg kręgosłupa szyjnego z [...] stycznia 2023 r. obniżenie na poziomach [...] i [...] przestrzeni międzytrzonowych i zmiany zwyrodnieniowo - wytwórcze w stawach unkowertebralnych; w badaniu MRI kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego – z [...] listopada 2022 r. - stwierdzono w opisie "odprostowanie fizjologicznej lordozy, na poziomie [...] oraz [...] zmiany w przebiegu dyskopatii (dehydratacja), z szerokopodstawnym uwypukleniem dokanałowym krążka m/k, modelujące nieznacznie worek oponowy z umiarkowanym zwężaniem zachyłków bocznych kanału kręgowego, dyskogenne przewężenie otworów m/k bez tendencji do tworzenia sekwestru, na poziomie [...] szerokopodstawne uwypuklenie dokanałowe krążka m/k z modelowaniem nieznacznym worka oponowego z umiarkowanym zwężaniem zachyłków bocznych kanału kręgowego, dyskogenne przewężenie otworów m/k, nieco większe po stronie lewej, bez tendencji do tworzenia sekwestru"; w badaniu MRI kręgosłupa szyjnego z [...] sierpnia 2022 r. stwierdzono w opisie "odprostowanie fizjologicznej lordozy, dehydratacja krążków m/k [...] oraz [...] z widocznymi na tych poziomach wypuklinami modelującymi worek oponowy, cechy zwężenia zachyłków bocznych kanału kręgowego, na poziomie [...] osteofity tylno-bocznych krawędzi trzonów kręgów z możliwym modelowaniem struktur nerwowych (zalecana korelacja kliniczna), względna ciasnota kanału kręgowego na poziomie [...]"; nie wykazano tendencji do tworzenia sekwestrów na żadnym poziomie; w trzonie [...] widoczny naczyniak; opis ten jedynie sugeruje możliwość modelowania korzeni nerwowych - z zaleconą korelacją kliniczną; z punktu widzenia medycznego jest oczywiste, że badania diagnostyczne wymagają oceny klinicznej pacjenta, podjęcia stosownej terapii i zaleceń dla pacjenta do dalszego postępowania; w tym zakresie Żołnierz uzyskał od prowadzącego Lekarza zalecenia usprawniania pod nadzorem fizjoterapeuty, stałej opieki neurochirurgicznej oraz ortopedycznej, a także zakaz ciężkiej pracy fizycznej – w tym podnoszenia i dźwigania ciężkich przedmiotów (nie podano dopuszczalnej wagi); Lekarz uznał ponadto badanego za niezdolnego do odbycia służby wojskowej - m. in. ćwiczeń na poligonie, - stało się to przesłanką wezwania Żołnierza i oceny faktycznego jego stanu zdrowia - w zakresie narządu ruchu; w tym celu odbyły się konsultacje: neurologiczna i ortopedyczna; wykonano je [...] maja 2023 r.; poza osłabieniem odruchów w kończynach, nie wykazały one istotnych odchyleń - sprawność ruchowa zachowana w normie wiekowej; konsultanci nie stwierdzili istotnych deficytów w zakresie narządu ruchu - poza ograniczeniem wyprostu w stawie łokciowym lewym bez przyczyn neurologicznych (konsultacja neurologiczna); konsultanci nie stwierdzili ponadto występowania objawów korzeniowych lub ubytkowych, które miałyby wpływ na zmianę ustalonej kategorii - "Z", - organ nie kwestionuje, że Żołnierz wymaga kontroli specjalistycznej i okresowej rehabilitacji; stopień upośledzenia sprawności ustroju nie spełnia jednak znamion dla ustalenia niezdolności do zawodowej służby wojskowej oraz jakiejkolwiek grupy inwalidztwa; przeciwwskazanie do ciężkiej pracy fizycznej i ograniczenie w dźwiganiu ciężarów nie skutkuje uznaniem za niezdolnego do służby wojskowej; omówiono to wcześniej; dla żołnierza zawodowego istnieje możliwość zmiany stanowiska służbowego oraz udzielenia ulg w służbie - w tym zwolnienia z zajęć WF, zajęć poligonowych itp.; co do zatrudnienia poza wojskiem, o dopuszczeniu do pracy na określonym stanowisku decydował będzie lekarz medycyny pracy, - dalej sformułowano stanowisko, co związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową.   W skardze zarzucono wydanie kwestionowanego aktu z naruszeniem: - art. 156 § 2 i 7 K.p.a., poprzez orzekanie na podstawie uchylonego aktu prawnego, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego, - art. 35 § 1-3, poprzez prowadzenie postępowania przewlekle oraz art. 36 § 1 K.p.a., poprzez nieinformowanie o przyczynach zwłoki, - art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej podjętej decyzji - z przytoczeniem przepisów prawa, - art. 80 K.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego; polegało to na przyjęciu, że Żołnierz nie cierpi na: przewlekły, wieloletni zespół bólowy kręgosłupa szyjnego na tle zmian zwyrodnieniowych i wielopoziomową dyskopatię, stenozę względną kanałów [...] i [...]oraz przewlekły zespół bólowy kręgosłupa lędźwiowego na tle zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych nasilonych na poziomie [...] i [...]"; zarazem błędne ustalono, że wskazane schorzenie układu ruchu stanowią dolegliwości u osoby z początkowymi zmianami zwyrodnieniowymi; z dokumentacji dostarczonej przez Żołnierza wynika tymczasem, że rzeczone schorzenia - stwierdzone przez specjalistów [...] sierpnia, [...] września, [...] listopada i [...] grudnia 2022 r. - mają charakter zmian wieloletnich; są one zatem przewlekłe; w obliczu zdiagnozowanych schorzeń Żołnierz nie jest zdolny do służby wojskowej i nie powinien wykonywać pracy fizycznej, polegającej na podnoszeniu i dźwiganiu ciężkich przedmiotów. Inne dostrzeżone wadliwości orzeczenia stanowiły: - brak ustalenia, że: - u Żołnierza występuje dysfunkcja stawu biodrowego -prawego; świadczy o tym dostarczona dokumentacja medyczna; schorzenie to pominięto po raz kolejny, - występujące u Żołnierza wielopoziomowe zmiany dyskopatyczne i zwyrodnieniowe wymagają leczenia operacyjnego; takie zalecenia płyną tymczasem z dostarczonej dokumentacji - karty MR kręgosłupa szyjnego z [...] sierpnia 2022 r.; wpływa to również na brak zdolności do służby wojskowej, - brak zakwalifikowania wykrytych w badaniach z urzędu schorzeń: szumy uszne, ograniczony wyprost łokcia lewego, osłabione odruchy w kończynach, dysfunkcja stawu biodrowego - prawego, - błędne ustalenie, że: - Żołnierz cierpi na łagodne prawostronne skrzywienie odcinka kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego (§ 34 pkt 1 Załącznika); wskazana przypadłość nie wynika tymczasem z przeprowadzonych z urzędu badań albo z dostarczonej przez zainteresowanego dokumentacji medycznej, - prawostronne przytępienie słuchu - ze średnią wartością progu słyszenia dla ucha prawego wynoszące 41,6 db przy lewostronnym osłabieniu słuchu ze średnią wartością progu słyszenia dla lewego ucha wynoszącą 35 db u osoby z obustronnym upośledzeniem słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt. 4 i 1 Załącznika) - nie skutkuje niezdolnością do pełnienia służby wojskowej, - schorzenie wymienione pkt. 8 ppkt 5 orzeczenia - pozostaje bez związku ze służbą wojskową, - Żołnierz cierpi na zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego u osoby z początkowymi zmianami zwyrodnieniowymi oraz dyskopatią na poziomie [...]i stenozą względną kanału kręgowego kręgosłupa C (§ 62 pkt 1, § 34 pkt 5), - Żołnierz cierpi na nadciśnienie tętnicze I. stopnia (§ 39 pkt 1, Załącznika), - błędne przyjęcie, że schorzenia wymienione w orzeczeniu skutkują zdolnością do zawodowej służby wojskowej; ich prawidłowe zakwalifikowanie - zgodnie z Załącznikiem - powinno zaś skutkować orzeczeniem o niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Naruszenia prawa upatrywano w szczególności w orzekaniu i przyjęciu za podstawę prawną, nieobowiązującego rozporządzenia z 2022 roku. Uchylono je rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. poz.466), zwanym dalej "rozporządzeniem z 20024 roku". W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Podniesiono również, że w objaśnieniu szczegółowym dla § 21 Załącznika, na które powołano się w uzasadnieniu orzeczenia, widnieje zapis, wedle którego warunkiem zdolności do służby - wobec schorzeń wymienionych w § 21 pkt 4-5 - jest prawidłowe protezowanie słuchu. Żołnierz nie ma protezowanego słuchu. Potwierdza to konsultacja laryngologiczna - przeprowadzona [...] maja 2023 r. - oraz badanie z [...] maja 2023 r. (w kabinie ciszy). Trwało ono około 30 minut i aparat słuchowy byłby z pewnością zauważony – także podczas konsultacji laryngologicznej. Wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz Żołnierza zwrotu kosztów postępowania w tym zastępstwa adwokackiego oraz o określenie dla organu terminu wykonania wyroku. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej odrzucenie w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową. Podniosła, że - wedle stanowiska judykatury - sprawy te nie należą do kognicji sądów administracyjnych. W części - dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej - wniesiono o oddalenie skargi - podtrzymując dotychczasową argumentację. Nie odniesiono się do zagadnienia prawidłowego protezowania słuchu u Żołnierza. Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności konieczna była ocena dopuszczalności wniesienia skargi - w szczególności wobec wywodów organu w udzielonej na nią odpowiedzi. Trafnie podniósł organ, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie związku schorzeń osoby ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Poinformowano zresztą o tym Żołnierza w pouczeniu, zawartym w końcowej części zaskarżonego aktu. W judykaturze przyjęto, że kwestie te nie należą do właściwości sądów administracyjnych - tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] kwietnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 93/10 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skargę odrzucono jedynie w zakresie, gdzie dotyczyła ona kwestii niebędących we właściwości sądu administracyjnego (tak pkt 1 wyroku). Wobec wniesienia skargi Sąd ocenił legalność skarżonego aktu w części, gdzie pozostaje to w jego kognicji. W zakresie, gdzie skarżonym aktem orzeczono o zdolności do służby wojskowej, skarga zasługuje na uwzględnienie, choć jej zarzuty są trafne jedynie w nieznacznym zakresie. Przedwczesny byłoby odnoszenie się do wywodów Żołnierza w kontekście ewentualnej wadliwej jego kwalifikacji - jako zdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria "Z"). Wydanego w sprawie orzeczenia nie uzasadniono bowiem tak, aby możliwa była w pełni ocena, czy jest ono prawidłowe. Uchybiono tym powinności właściwego uzasadnienia decyzji (tak: art. 107 § 3, w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a.). Nie pozwala także uznać sprawy za stosowanie wyjaśnioną (nie dochowano wymagań, wynikających z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.). Mogło mieć to istotne znaczenie dla wyniku sprawy - dotyczyło wszak kwestii prawidłowej kwalifikacji Żołnierza. Na wstępie trzeba odnotować, że - zarówno orzekający w sprawie organ, jak i kontrolujący zaskarżony akt Sąd - są związani ocenami, wyrażonymi w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1597/23. Wynika to z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). Co trafnie odnotował organ, w orzeczeniu tym zakreślono, jaką wadliwością - w kontekście powinności właściwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia - dotknięte było uprzednie orzeczenie organu odwoławczego. Podkreślono tam wprawdzie powinność stosownego wyjaśnienia, jakimi względem kierował się organ, oceniający Żołnierza za zdolnego do służby wobec zdiagnozowanych schorzeń (w pkt. 9 ppkt 1-9). W innych fragmentach uzasadnienia precyzowano jednak równocześnie, w kwestii oceny, których schorzeń Sąd dopatrzył się nieprawidłowości. Chodzi o w istocie o dolegliwości Żołnierza związane ze słuchem oraz schorzenia kręgosłupa w kontekście wykonywanych zadań. Organ odnotował przy tym, że w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne. W związku z tym uzasadniając orzeczenie skoncentrowano się na zagadnieniu prawidłowej diagnozy oraz kwalifikacji schorzeń w dwu zakresach. W tym kontekście poza granicami sprawy pozostają zarzuty skargi, gdzie wywodzono, jakoby organ pominął bądź wadliwie zdiagnozował szereg innych dolegliwości Żołnierza (np. w kwestii nadciśnienia) - poza będącymi przedmiotem oceny w mniejszej sprawie (wedle wytycznych w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1597/23). Dalej należy wskazać, że chybione są zarzuty skargi, jakoby w sprawie miało znaleźć zastosowanie rozporządzenie z 2024 roku (w szczególności w kontekście zarzutu nieważności) - wobec treści § 14 danego aktu. Przedmiotową sprawę bowiem wszczęto – skierowaniem na badania, datowanym [...] luty 2022 r. – przed wejściem w życie danego aktu ([...] marca 2024 r. - w myśl § 15 wobec dnia publikacji w Dz.U.: [...] marca 2024 r.). W sprawie znajdzie więc zastosowanie rozporządzenie z 2022 roku, z uwzględnieniem Załącznika w brzmieniu, nadanym rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. poz. 2793) - wobec treści § 2 aktu nowelizującego. Centralna Komisja realizowała kompetencje wynikające z art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny (Dz.U. poz. 655, ze zm.). Zadaniem jej było ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie kwalifikacji Żołnierza do jednej z kategorii, wskazanych w art. 190 ust. 10 przywołanej ustawy. W danym przypadku rozpatrywała odwołanie od orzeczenia, w którym stwierdzono, że Żołnierz jest zdolny do zawodowej służby wojskowej (kategoria "Z"). W rozpoznawanej sprawie ma kluczowe znaczenie, że sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny, czy – mający charakter kolegialny - organ prawidłowo zdiagnozował określone schorzenia a następnie przypisał je do kategorii, spośród wymienionych w Załączniku. Nie posiada on bowiem w tamtym zakresie wiedzy specjalistycznej ani też nie może korzystać z opinii specjalistów - tak: ograniczone środki dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wedle art. 106 § 3 ustawy - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W kontekście zarzutów skargi Sąd może oceniać jedynie, czy - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego - przeprowadzoną diagnostykę można uznać za właściwą oraz, czy - przy kwalifikacji - uwzględniono reguły, określone w Załączniku. W danym kontekście trafne są zarzuty skargi jedynie w zakresie, gdzie podniesiono, że - w myśl brzmienia zd. 2 przypisu do § 21 pkt 3-5 Załącznika, a więc, co to schorzenia zdiagnozowanego u Żołnierza w pkt. 9 ppkt 5 (tam wskazano też §. 21 pkt 4 Załącznika) – określono, jako warunek kwalifikacji za zdolnego do pełnienia służby, "prawidłowe protezowanie słuchu". Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów Żołnierza - gdzie wywodził on, że nie jest zdolny do służby wobec upośledzenia słuchu – oraz wobec wytycznych, sformułowanych w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 1597/23, potwierdził występowanie m.in. schorzenia wymienionego w § 21 pkt 4 Załącznika. Nie odniósł się jednak do kwestii spełnienia warunku wymienionego w przypisie. Nie uczynił tego również w odpowiedzi na skargę - wobec sformułowanego w tym zakresie konkretnego zarzutu. W takiej sytuacji Sąd - nie dysponując wiedzą specjalistyczną w danym względzie - nie mógł ocenić, czy zgromadzona dokumentacja pozwala na stwierdzenie, że Żołnierz dysponował "prawidłowym" protezowaniem słuchu na dzień diagnozowania (zaprzecza temu w skardze), bądź kwestia ta – w kontekście realiów danej sprawy - nie ma z określonych względów znaczenia. Niewyjaśnienie przez organ danego zagadnienia - przez brak zajęcia stanowiska, co do spełnienia wymogu prawidłowego protezowania słuchu u Żołnierza - nie pozwala uznać sprawy za właściwie, wnikliwie wyjaśnioną. Chybione są natomiast pozostałe zarzuty skargi. Jak wskazano uprzednio, Sąd nie jest właściwy do oceny, czy przypisane Żołnierzowi nieprawidłowości w stanie zdrowia zdiagnozowano właściwie oraz prawidłowo je zakwalifikowano do kategorii schorzeń, wymienionych w Załączniku - w zakresie, gdzie pozostaje to w związku z wiedzą medyczną, nie zaś odnosi się do reguł określonych normatywnie przez prawodawcę (np. w formie przypisu w Załączniku). Przedmiotem oceny może być wyłącznie kwestia stosownego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ, formując określone oceny i wnioski. Niedostatki w danym zakresie stanowiły przesłankę uchylenia przez Sąd uprzedniego orzeczenia (w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1597/23). Rozpatrując ponownie sprawę organ - poza przywołaną wcześniej kwestią prawidłowego protezowania słuchu u Żołnierza - przywołał stosownie wnikliwie i przekonywująco przesłanki kwalifikacji występujących u Żołnierza ułomności do stosownych kategorii - wymienionych w tabeli Załącznika. Wyjaśniono także, dlaczego przedłożone przez Żołnierza dokumenty nie mogły stanowić podstawy dla odmiennej diagnozy. Wobec uprzedniego zreferowania argumentacji organu, jej ponowne przywoływanie byłoby zbędne. Nie może mieć zaś istotnego znaczenia okoliczność, że - wedle treści skargi - Żołnierz stanowiska organu nie podziela. Nie dysponuję on bowiem stosowną wiedzą medyczną – także w kontekście formułowanych przezeń uwag, że nowe zdiagnozowane nieprawidłowości (jak np.: dysfunkcja stawu biodrowego - prawego, ograniczony wyprost łokcia lewego, szumy w uszach itp.) winny stanowić o odmiennej kwalifikacji stwierdzonych u niego schorzeń. Należy podkreślić, że odmienna ocena sprawności fizycznej czy psychicznej Żołnierza - wobec sformułowanej przez innych lekarzy specjalistów (np. Lekarza) - nie stanowi o wadliwości orzeczenia, wydanego przez wyspecjalizowany organ – komisję lekarską określonego stopnia. Nie jest on także zobowiązany wyjaśniać przyczyn, dla których wystąpiła różnica ocen – np. generalnie, co do zdolności do służby lub kwalifikacji schorzenia. Nie należy bowiem do zadań komisji lekarskich recenzowanie diagnoz i ocen innych lekarzy specjalistów lecz formułowanie własnych, które mogą być odmienne. Tak było w rozpoznawanej sprawie – w kontekście występujących u Żołnierza schorzeń kręgosłupa oraz ich następstw, co do zdatności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podkreślenia wymaga, że stosowną ocenę sformułowano w oparciu o diagnozę lekarza specjalisty, przygotowaną właśnie dla potrzeb komisji. Sąd nie dopatrzył się natomiast przesłanek dla kwestionowania posiadania stosownych kwalifikacji oraz wiedzy przez lekarza, który przeprowadzał badanie Żołnierza. Trafnie odnotował też organ, że - pozostając w rezerwie - Żołnierz nie jest narażony na oddziaływanie czynników szkodliwych (np. hałasu). W razie jego ponownego powołania do służby niezbędna będzie zaś ocena jego do niej przydatności - w kontekście przydzielenia mu nowych zadań. Nie jest zaś to możliwa aktualnie - wobec pozostawania w rezerwie. Sąd więc z urzędu - ani też wobec zarzutów skargi - nie dostrzegł w zaskarżonym akcie innych wad niż brak wyjaśnienia kwestii prawidłowego protezowania słuchu. Ujawniona wadliwość skutkowała jednak koniecznością uchylenia skarżonego aktu. Sąd nie był z kolei właściwy do odnoszenia się wobec zarzutów skargi, dotyczących wadliwej – zdaniem Żołnierza - oceny związku występujących u niego schorzeń ze służbą. W danym zakresie skargę odrzucono. W danym postępowaniu nie mogły także podlegać ocenie zarzuty, dotyczące bezczynności organu bądź przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd mógłby to uczynić jedynie w razie wniesienia w stosownym czasie odrębnej skargi w danym przedmiocie. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania – w tym zastępstwa adwokackiego. W świetle akt sprawy Żołnierz nie ponosił kosztów postępowania (w tym zwolnienie od wpisu) ani nie korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika - nie przedłożono nawet stosownego pełnomocnictwa. Sąd nie określił także terminu wykonania wyroku, gdyż kompetencję tę powiązano generalnie z instytucją skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni natomiast ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.