II GZ 602/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. M. i M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6414/22 o odrzuceniu skargi A. M. i M. M. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 maja 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6414/22, odrzucił skargę A. M. i M. M. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 28 lutego 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału bądź uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego, do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, trzech odpisów skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 złotych – w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd wyjaśnił, że braki skargi w postaci odpisów zostały nadane w dniu 25 marca 2024 r. Jednocześnie nadesłany został odpis pełnomocnictwa procesowego. Sąd I instancji uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony zgodnie z wymogami określonymi w zarządzeniu z dnia 28 lutego 2024 r., bowiem pełnomocnik skarżących nadesłał dokument pełnomocnictwa szczególnego do "występowania w moim imieniu przed (...) sądami administracyjnymi (...) w sprawach w których w charakterze przeciwnika procesowego występuje G. S.A..". W ocenie Sądu z treści przedłożonego pełnomocnictwa nie wynika umocowanie do reprezentacji skarżących w niniejszej sprawie, bowiem w przypadku pełnomocnictwa szczególnego – a takie przedstawił pełnomocnik – zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy/kategorii spraw, w których ma działać pełnomocnik. W rozpoznawanym przypadku są to sprawy "w których w charakterze przeciwnika procesowego występuje G. S.A.". Sąd zwrócił uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja BFG dotycząca przymusowej restrukturyzacji G. S.A., nienależąca do kategorii spraw wymienionych w pełnomocnictwie z dnia 6 lipca 2022 r. Dodatkowo WSA wskazał na treść notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Sądu z której wynika, że do dnia 13 maja 2024 r. wpis nie został uiszczony. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) w zw. z art. 33 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; powoływanej dalej jako: k.p.a.), poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika uzupełnili brak formalny skargi załączając zgodnie z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwo do działania w ich imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, przy zaniechaniu wezwania skarżących do podpisania skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Jednakże strona postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest obowiązana do zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika. Taki przymus występuje co do zasady dopiero na etapie postępowania kasacyjnego, inicjowanego skargą kasacyjną sporządzaną przez adwokata, radcę prawnego lub inny podmiot wykwalifikowany. W sytuacji działania przed sądem I instancji przez pełnomocnika, obowiązany jest on przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, o czym stanowi art. 37 § 1 p.p.s.a. Jeżeli pełnomocnik nie dołączy takiego dokumentu do wniesionej skargi, przewodniczący wydziału, stosownie do art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., wezwie tego pełnomocnika do uzupełnienia tego braku. Problem prawny dotyczący pełnomocnictwa o zbliżonej treści do złożonego w niniejszym postępowaniu, był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II GZ 537/24. Pogląd i argumentację wyrażone w powołanym postanowieniu, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została złożona przez pełnomocnika profesjonalnego. Ze względu na brak załączonego pełnomocnictwa - Sąd I instancji prawidłowo wezwał tego pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skierowane do pełnomocnika skarżących wezwanie zostało sformułowane w jednoznaczny sposób - wyraźnie zobowiązano pełnomocnika do przedłożenia oryginału lub prawidłowo uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie NSA zwraca uwagę, że profesjonalny pełnomocnik wniósł skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, tym samym pełnomocnictwo do działania powinno wyraźnie wskazywać, że pełnomocnik ma taki zakres działania w imieniu skarżących. Zgodnie z nadesłanym pełnomocnictwem szczególnym, pełnomocnik skarżących został umocowany do "występowania w naszym imieniu przed (...) sądami administracyjnymi (...) w sprawach w których w charakterze przeciwnika procesowego występuje G. S.A., będący następcą prawnym G[1]. S.A." W związku z treścią tak sformułowanego pełnomocnictwa, prawidłowo Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uzupełnili braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, co skutkowało odrzuceniem przez Sąd skargi, która została wniesiona na decyzję BFG. Wypadnie zauważyć, że zagadnienie podniesione w zażaleniu jako zarzut względem zaskarżonego postanowienia, było już przedmiotem uwagi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 459/22, zaprezentowano tezę, wedle której "W świetle art. 37 par. 1 w zw. z art. 46 par. 3 i art. 49 w zw. z art. 58 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), w sprawie, w której skarga została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd pierwszej instancji w przypadku nieusunięcia przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa, nie jest zobowiązany do wzywania skarżącego do podpisania skargi". Stanowisko wyrażone w przywołanym postanowieniu odnoszące się do powtórnego wezwania do uzupełniania braku w postaci pełnomocnictwa, Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają. Zaznaczyć już jedynie marginalnie należy, że powołany przez pełnomocnika skarżących art. 33 § 2 k.p.a. odnosi się do ustanawiania pełnomocnika procesowego w postępowaniu administracyjnym, nie zaś postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podstawę prawną odrzucenia skargi stanowił również art. 220 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Jak wynika to z analizy akt sprawy (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta akt sądowych nr 57), wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 18 marca 2024 r. Wpis nie został jednak uiszczony. Trafne jest zatem stanowisko wyrażone przez WSA, który wobec dokonania weryfikacji rejestru opłat sądowych, stwierdził że do dnia 13 maja 2024 r. stosowana opłata nie została zidentyfikowana. Nie kwestionują tego również skarżący, w treści swojego zażalenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych złożonego środka zaskarżenia zostało sformułowane w sposób prawidłowy oraz zawierało właściwe pouczenie o skutkach jego niewykonania. W przedmiotowej sprawie skarżący reprezentowani byli przez pełnomocnika profesjonalnego w osobie radcy prawnego i to do niego skierowane zostało wezwanie do uzupełnienia braków skargi. Wzorzec staranności zawodowej pełnomocnika zawodowo trudniącego się świadczeniem pomocy prawnej obejmuje jego profesjonalizm w sprawach, których prowadzenia się podejmuje. Z profesjonalizmem zaś należy z pewnością łączyć posiadanie przez zawodowego pełnomocnika wiedzy odnośnie treści przedkładanego pełnomocnictwa. Z tego względu nie można skutecznie stawiać Sądowi I instancji zarzutu, że nie wezwał skarżących, do nadesłania podpisanej przez nich skargi, bowiem nie było ku temu podstaw prawnych wobec prawidłowego sformułowania wezwania z dnia 8 marca 2024 r. (vide: karta akt sądowych nr 55). Zwłaszcza wówczas, jeżeli nie usunięto braku w postaci wpisu sądowego od skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.