II SA/Lu 692/24
WyrokWSA w Lublinie2025-01-16
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jacek Czaja, Bartłomiej Pastucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo ocenił kompletność projektu budowlanego i jego zgodność z przepisami technicznymi oraz zasadą ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie analizy przesłaniania i nasłonecznienia, przy wydawaniu pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nieprawidłowo ocenił kompletność projektu budowlanego. Analiza przesłaniania i nasłonecznienia była wadliwa, ponieważ składała się głównie z części graficznej bez wystarczających wyjaśnień opisowych, co uniemożliwiło jednoznaczną ocenę zgodności z przepisami technicznymi i zasadą ochrony interesów osób trzecich. Organ nie uwzględnił również w wystarczającym stopniu potencjalnej zabudowy wszystkich sąsiednich działek oraz sprecyzowanych planów inwestycyjnych skarżących.Stan faktyczny
Skarżący R.S. i A.S. zaskarżyli decyzję Wojewody Lubelskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym niewłaściwą analizę wpływu inwestycji na ich sąsiednie działki pod kątem przesłaniania, nasłonecznienia i możliwości zabudowy. Organy administracji uznały, że projekt budowlany spełnia wymogi, a analiza przesłaniania i nasłonecznienia jest wystarczająca.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Lubelskiego oraz zasądza od Wojewody Lubelskiego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R. S. oraz A. S. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 8 lipca 2024 r. znak: IF-VII.7840.1.6.2024.AA-1 w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Lubelskiego solidarnie na rzecz R. S. oraz A. S. kwotę 1014 (tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 7 lipca 2024 r., znak: IF-VII.7840.1.6.2024.AA-1, po rozpatrzeniu odwołań A. S. i R. S. (dalej także jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta Miasta Lublin z dnia 13 maja 2024 r., znak: [...], zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą L. k. z siedzibą w L. (dalej także jako "inwestor" lub "[...]") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2023 r. [...] wystąpił do Prezydenta Miasta Lublin o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego "B2" z garażami podziemnymi, instalacjami wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjną, wentylacji mechanicznej, c.o. z węzłem cieplnym, elektryczną i teletechniczną, instalacjami zewnętrznymi: kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, oświetlenia terenu, niezbędną infrastrukturą: dojściami, dojazdami, murkami oporowymi, placem zabaw oraz zagospodarowaniem terenu, na części działki nr [...] położonej przy ul. [...] w L.. Do wniosku dołączono projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany w 3 egzemplarzach oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Decyzją z dnia 30 stycznia 2024 r. organ pierwszej instancji zatwierdził projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę.
Na skutek odwołania R. S. Wojewoda Lubelski decyzją z dnia 28 lutego 2024 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy stwierdził, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany jest niekompletny, ponieważ nie zawiera analizy przesłaniania i nasłonecznienia potencjalnego budynku na sąsiedniej działce nr [...] (stanowiącej wraz z działką nr [...] własność skarżących). Wojewoda wskazał na konieczność wezwania inwestora do przedłożenia analizy przesłaniania i nasłonecznienia budynków: projektowanego na działce nr [...] i potencjalnego na
działce nr [...], a także do usunięcia rozbieżności między częścią opisową, a częścią rysunkową projektu zagospodarowania terenu.
Prowadząc ponownie postępowanie Prezydent Miasta Lublin postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2024 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej o:
- analizę wykazującą, że realizacja przedmiotowego budynku nie ograniczy możliwości ewentualnej zabudowy sąsiedniej działki nr [...] budynkami o parametrach dopuszczonych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego symbolem [...], zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miasta Lublin z dnia 3 marca 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]-część III dla obszaru A - rejon ulic: [...], i zagwarantuje spełnienie warunków § 13 i § 60 warunków technicznych dla budynków na tej działce,
- ujednolicenie danych w opisie projektu zagospodarowania terenu (PZT) i na rysunku PZT dotyczących odległości projektowanego budynku od granicy,
- opatrzenie datą i podpisem projektanta zmian i poprawek dokonywanych w projekcie budowlanym, ewentualnie dołączenia aktualnego zaświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz aktualnego zaświadczenia o wpisie do właściwej izby samorządu zawodowego.
Przy piśmie z dnia 17 kwietnia 2024 r. inwestor przedłożył uzupełnioną dokumentację projektową.
Pismem z dnia 1 maja 2024 r. R. S. zakwestionował przedstawioną przez inwestora analizę możliwości zabudowy działki sąsiedniej nr [...]. Zarzucił, że realizacja przedmiotowej inwestycji wykluczy możliwości zabudowy tej działki w sposób symetryczny, tj. o takich samych gabarytach i w takiej samej odległość od wschodniej granicy działki nr [...], w jakiej zaprojektowana został zabudowa na działce nr [...] od zachodniej strony działki nr [...].
Decyzją z dnia 13 maja 2024 r. Prezydent Miasta Lublin, w wyniku ponownej oceny dokumentacji projektowej dokonanej po jej uzupełnieniu przez inwestora, zatwierdził projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził że projekt budowlany sporządzono zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru o symbolu planistycznym [...], w którym znajduje się inwestowana działka. Ponadto projekt zagospodarowania spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym wymogi co do zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku projektowanym i w sąsiednich budynkach oraz zapewnienia czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynku projektowanym. Odnosząc się do możliwości zabudowy sąsiedniej działki organ wyjaśnił, że działka nr [...] znajduje się w obszarze [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkalną mieszaną (jedno i wielorodzinną) oraz pod zabudowę usługową, z dopuszczeniem wysokości do 16 m i do 25 m w przypadku realizacji szpitala jednodniowego. Obecnie działka nr [...] jest niezabudowana, jednak istotna dla sprawy jest możliwość jej zabudowy budynkami o parametrach dopuszczonych planem. Z uwagi na wysokość projektowanego budynku 22,11 m (odpowiednio niższą dla VI i V kondygnacji) i lokalizację w stosunku do granic działki (min. 4,02 m) oraz istniejącą i potencjalną zabudowę na działkach sąsiednich, istotne dla sprawy jest spełnienie przepisów § 13 i § 60 ww. rozporządzenia. W analizie nasłonecznienia i przesłaniania dołączonej do projektu zagospodarowania terenu wykazano, że możliwa jest zabudowa działki nr [...] budynkiem o parametrach dopuszczonych planem dla obszaru [...], w odległości od granicy działki nr [...] takiej samej jak budynek projektowany na inwestowanej działce. Wykazana została również możliwość zabudowy na zasadach równoważnych jak na działce inwestora, z uwzględnieniem różnic wynikających z usytuowania obu działek w różnych obszarach planistycznych.
W odwołaniach od decyzji organu pierwszej instancji skarżący wnieśli o jej uchylenie i orzeczenie o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a w odwołaniu A. S. dodatkowo § 13, § 60 i § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), jak i przepisów postępowania (art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a.). W odwołaniu A. S. dodatkowo zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodu z:
a) dołączonej do odwołania analizy możliwości zabudowy działek nr [...] i nr [...], na okoliczność braku możliwości symetrycznej zabudowy do zabudowy budynku B2 (który otrzymał nieprawomocne pozwolenie na budowę) działek nr [...] i [...],
b) dołączonej do odwołania analizy przesłaniania dla zaproponowanego budynku (w parterze) na działce nr [...], na okoliczność niespełnienia warunku nasłonecznienia na długości ok. 15 m ściany budynku (ściana zewnętrzna budynku koloru czerwonego),
c) dołączonej do odwołania dokumentacji zdjęciowej, na okoliczność lokalizacji budynku magazynowego na działce [...], który jest wybudowany w ostrej granicy działki - pomiędzy działką [...] a działką [...],
d) umieszczonych w treści odwołania trzech wariantów zagospodarowania, na okoliczność zasadności zarzutu braku zachowania symetryczności w zabudowie.
Po rozpatrzeniu odwołań Wojewoda Lubelski wskazaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia 8 lipca 2024 r. (zaskarżoną do Sądu) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 8 lipca 2024 r.
Organ drugiej instancji wskazał, że o możliwości realizacji danej inwestycji w terenie przesądzają przepisy planu miejscowego oraz przepisy warunków technicznych. Inwestowana działka znajduje się w terenie objętym uchwałą nr [...] Rady Miasta L. z dnia 3 marca 2022 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część III dla obszaru A - rejon ulic: C., W., [...] (Dz. Urz. Woj. Lubel. z 2022 r. poz. 1632) Zgodnie z tą uchwałą, działka inwestycyjna położona jest w obszarze o symbolu [...], przeznaczonym pod tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zabudowy usługowej. Inwestycja spełnia wymogi planu miejscowego pod względem przeznaczenia terenu i formy zabudowy.
Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie przesądzające o rozstrzygnięciu jest spełnienie przepisów warunków technicznych w kontekście ustaleń planistycznych dla inwestowanej działki nr [...] znajdującej się w obszarze planistycznym [...] i działki sąsiedniej nr [...] znajdującej się w obszarze planistycznym [...] przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową mieszaną (jedno i wielorodzinną) i zabudowę usługową. Z uwagi na wysokość projektowanego budynku (22,11 m dla części budynku o odpowiednio VII, VI i V kondygnacji) i lokalizację w stosunku do granic działki (min. 4,15 m) oraz istniejącą i potencjalną zabudowę na sąsiednich działkach, istotne jest spełnienie wymagań § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczących przesłaniania i nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach.
Organ odwoławczy wskazał, że w obszarze planistycznym [...], w którym położona jest działka skarżących, dopuszczona jest wysokość zabudowy do 16 m i do 25 m w przypadku realizacji szpitala jednodniowego. Dla obszaru tego określono intensywność zabudowy - nie więcej niż 3,2, oraz minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej, liczonej w stosunku do działki budowlanej - 30%. Sprzeciw skarżących budzi odległość usytuowania projektowanego budynku ścianą z oknami o wysokości 22,11 m od granicy działki, co może ograniczać (ze względu na możliwość przesłaniania i brak nasłonecznienia) zabudowę działki nr [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że działki nr [...] i nr [...] znajdują się w terenach o różnym przeznaczeniu planistycznym i plan określa dla nich odmienne zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu. Mają także inne parametry, co należy uwzględnić.
Ponieważ działka nr [...] jest niezabudowana, obowiązkiem inwestora było dokonanie analizy możliwości zabudowy tej działki i udowodnienie, że projektowany obiekt nie naruszy interesów jej właścicieli, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
Wojewoda wskazał, że na rysunku nr [...] w projekcie budowlanym sporządzono porównanie parametrów miejscowego planu dla działek nr [...] i [...], tj.:
- powierzchnia działki nr [...] - 1771 m2 (w tym powierzchnia ZT - 878,94 m2),
- możliwa powierzchnia działki nr [...] pod zabudowę poza obszarem ZT 892,06 m2,
- powierzchnia jej zabudowy - 672,68 m2 (mpzp wielkość zabudowy w stosunku do powierzchni działki nie więcej niż 50% - 37,98%)
- intensywność zabudowy - 1,62 (dla H-16 m - wariant A; mpzp. - nie więcej niż 3,2) wykorzystano 50,6% maksymalnej intensywności,
- liczba mieszkań - 6 lokali mieszkalnych (mpzp nie więcej niż 6 lokali mieszkalnych na budynek),
- wysokość budynku - 16m / 25m (mpzp maksymalna wysokość zabudowy nie więcej niż 16 m, w przypadku szpitala jednodniowego - 25 m) - wykorzystano maksymalną wysokość zabudowy.
Z kolei budynek objęty zamierzeniem inwestycyjnym posiada następujące parametry:
- powierzchnia terenu inwestycji - 2724,50 m2 ([...] części działki),
- powierzchnia zabudowy - 877,72 m2 (mpzp wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki nie więcej niż 50% - 32,22%),
- intensywność zabudowy 3,32 (mpzp nie więcej niż 7 - wykorzystano 47,4% maks. intensywności),
- liczba mieszkań 76 (mpzp wg planu bez ograniczeń),
- wysokość budynku 22,09 m (mpzp maks. wysokość zabudowy nie więcej niż 35 m - wykorzystano 63,1% maks. wysokości zabudowy).
W ocenie Wojewody, porównując parametry dla poszczególnych rodzajów zabudowy zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz powyższe dane, stwierdzić należy, iż istnieje możliwość zabudowy działek sąsiednich na zasadach równoważnych, jak na działce inwestora. Parametry działek nr [...] i nr [...] w kontekście ustaleń planu, tj. powierzchni zabudowy na obu działkach (projektowanej i ewentualnej) w stosunku do powierzchni działek, wskaźniki intensywności zabudowy na obu działkach i wysokość budynków, pozwalają na uznanie, że wykorzystanie potencjału zagospodarowania obu działek pozostaje na porównywalnym poziomie (PZT/13).
Organ odwoławczy zaznaczył, że w analizie przesłaniania i nasłonecznienia dołączonej do projektu zagospodarowania terenu przedstawiono wariantową koncepcję zagospodarowania działki nr [...], tj. zabudowę do 25 m wysokości i alternatywnie do 16 m wysokości, uwzględniając funkcje dopuszczone planem miejscowym. Przewidziano budynek mieszkalno-usługowy w części o wysokości 16 m (odsunięty od granicy działki o ok. 9,5 m) i w części jednokondygnacyjny oddalony od granicy działki o ponad 4,02 m. Przeprowadzono również dla takiego wariantu analizę nasłonecznienia i wzajemnego przesłaniania budynków zlokalizowanych na sąsiednich działkach. Na rysunku wykazano, że projektowany budynek na działce nr [...] nie spowoduje naruszenia przepisów § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, podobnie jak ewentualny budynek na działce nr [...] nie spowoduje przesłaniania okien w budynku projektowanym.
Zdaniem Wojewody, zarzuty skarżących dotyczące błędów w sporządzonej analizie nasłonecznienia, nie podlegają ocenie organów administracji architektoniczno-budowlanej. Powyższą analizę sporządzili bowiem uprawnieni projektanci, którzy złożyli oświadczenie wymagane art. 34 ust. 3d Prawa budowlanego, o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz osoba sprawdzająca projekt (art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4 Prawa budowlanego). Organ nie ma zaś uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej. Organ odwoławczy zgodził się przy tym ze skarżącymi, iż zgodnie z dołączoną analizą nie w każdym miejscu ściany zachodniej potencjalnego obiektu na działce nr [...] można usytuować okna spełniające warunek zawarty w § 13 warunków technicznych. W ocenie organu odwoławczego, mając jednak na uwadze fakt, że analiza przesłaniania została oparta na hipotetycznej zabudowie nieruchomości skarżących, zaś nieznane są ich zamiary inwestycyjne, uznać należy, że możliwa jest zabudowa zgodna z ustaleniami planu miejscowego.
W ocenie organu odwoławczego nie można uznać, że wybudowanie inwestycji na działce nr [...] sprawi, iż nieruchomość sąsiednia stanie się nieużyteczna z uwagi na brak możliwości jej zabudowy zgodnie z planem. Nie można też uznać, że istnieją przesłanki i podstawa prawna do uchylenia przedmiotowej decyzji w sytuacji, kiedy sąsiednia nieruchomość nie jest zabudowana, a jej właściciele nie mają sprecyzowanych planów inwestycyjnych.
Odpowiadając na zarzuty odwołania dotyczące braku symetryczności zabudowy projektowanej i potencjalnej, Wojewoda przypomniał, że działki nr [...] i nr [...], zgodnie z rysunkiem planu, leżą w terenach o różnym przeznaczeniu. Dlatego też, zdaniem organu, taki zarzut należy uznać za nieuzasadniony. Wojewoda podkreślił, że żaden przepis nie daje możliwości organom administracji architektoniczno-budowlanej nakładania na inwestora obowiązku zachowania formy budynku oczekiwanego przez właściciela sąsiedniej działki. Tylko od inwestora zależy zakres inwestycji i tylko on określa zamiar inwestycyjny we wniosku o pozwolenie na budowę. Natomiast kwestia porozumienia skarżących z inwestorem co do sposobu prowadzenia inwestycji, nie leży w kompetencjach służb architektoniczno-budowlanych i nie podlega ich weryfikacji. Organ podkreślił, że parametry sąsiadujących ze sobą działek nr [...] i nr [...] wymuszają na ich właścicielach wyważenie interesów własnych oraz właścicieli działek sąsiednich. Projektowana inwestycja nie uniemożliwia jednak zagospodarowania działki skarżących zgodnie z zachowaniem ustaleń planu miejscowego obowiązującego na inwestowanym obszarze.
Końcowo organ odwoławczy podniósł, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, o czym stanowi art. 35 ust. 4 tej ustawy. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w razie spełnienia powyższych wymogów, ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem wnioskodawcy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Wojewody Lubelskiego wnieśli A. S. i R. S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. prawa materialnego przez:
1. naruszenie art. 4 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w związku z art. 5, art. 7, art. 21 ust. 1, art. 74 ust. 1, 2 i 4, art. 32 Konstytucji RP, przez ich niezastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieje konieczność uwzględnienia interesu osób trzecich oraz dokonania analizy wpływu zabudowy na tereny niezabudowane działki sąsiednie to jest działki nr [...] i [...] w sytuacji, gdy zamierzenie inwestycyjne narusza zasadę równości inwestorów i ten wpływ powinien być analizowany z uwzględnieniem możliwych sposobów zagospodarowania tych działek ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, na zasadach w zakresie odległości od granicy, zasłaniania, zacieniania i zachowania nasłonecznienia, nie gorszych do zasady przyjęte w projekcie dla budynku B2, jaki ma powstać na działce [...];
2. naruszenia art. 3 pkt 20 w związku z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niedokonanie przez organ drugiej instancji własnych ustaleń dotyczących obszaru oddziaływania obiektu planowanego do wybudowania na działce [...], a w konsekwencji prowadzenie postępowania przez organ architektoniczno-budowlany bez uwzględniania oddziaływania planowanej zabudowy działki [...] na działkę nr [...], która stanowi własność skarżących;
3. naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez nieuwzględnienie wymaganych odległości w propozycji zabudowy części działki [...], o jakich mowa w § 271, i fakt lokalizacji budynku magazynowego na działce [...], który jest wybudowany w ostrej granicy działki pomiędzy działką [...] a działką [...], i przez to niewłaściwe zastosowanie tych regulacji polegające na niedokonaniu sprawdzenia zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej;
4. naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz w zw. z § 13 i § 60 rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż:
- w obu przypadkach środkowa część budynku na działce skarżących, po stronie zachodniej, w sąsiedztwie projektowanego budynku B2 nie ma zapewnionego naturalnego oświetlenia, czym naruszona jest wyżej wskazana regulacja,
- jak i sporządzona przez projektanta inwestora na działce [...] analiza wpływu inwestycji na działce [...] na działkę [...] jest niepełna gdyż:
a) nie zawiera analizy nasłonecznienia jako osobnego opracowania dla dnia równonocy wiosennej oraz równonocy jesiennej – z uwzględnieniem przesunięcia czasu letniego na zimowy,
b) analiza nasłonecznienia nie uwzględnia projektowanych w budynku B2 balkonów,
5. naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 1-3 w zw. z § 57 ust. 1 i w zw. z § 60 ust. 1-2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w sytuacji nieistnienia zabudowy na działkach sąsiednich, nie istnieje obowiązek zbadania wpływu zamierzenia inwestycyjnego na działki sąsiednie tj. działkę nr [...], w kontekście między innymi zaciemnienia i zasłaniania, podczas gdy zasada uwzględnienia interesu osób trzecich nakazuje taką analizę przeprowadzić;
2. przepisów postępowania, poprzez:
1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. oraz w związku z zarzutami merytorycznymi z pkt 1, poprzez:
- zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie własnych ustaleń w zakresie obszaru oddziaływania projektowanego budynku B2 i nieustalenie tego faktu wobec działki nr [...],
- jak i nieskonfrontowanie założeń projektu architektoniczno-budowlanego z argumentacją skarżącej zawartą w odwołaniu,
- oparciu się na ustaleniu, że skoro projektant złożył oświadczenie wymagane z art. 34 ust. 3 d Prawo budowlane (tak strona 10 uzasadnienia decyzji), jak i projekt został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw p.poż (tak strona 14 uzasadnienia decyzji), to organ jest zwolniony z własnego obowiązku sprawdzenia projektu pod względem zgodności projektu z wymogami, o jakich mowa w art. 35 Prawa budowlanego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że projekt budowlany jest zgodny z zasadami zabudowy ustalonymi w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym z § 13 ust. 1-3 w zw. z § 57 ust. 1 i w zw. z § 60 ust. 1-2 oraz § 271, jak i że sporządzona przez projektanta analiza wpływu inwestycji na działkę nr [...] jest prawidłowa i nie ma potrzeby wykonania analizy oddziaływania inwestycji na działkę nr [...];
2. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, niewszechstronnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, przejawiającej się w szczególności:
- dowolnym, sprzecznym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przyjęciem, że realizacja inwestycji w postaci budowy budynku B2 o wysokości ponad 22 m, według podanych w projekcie parametrów, na działce sąsiadującej z działkami skarżących nr [...] i nr [...] nie wpłynie na ograniczenia w zagospodarowaniu tych działek,
- pominięciem wskazywanej w odwołaniu przez skarżącą okoliczności, że działka nr [...] jest zabudowa budynkiem magazynowym, który to stan jest potwierdzony dokumentacją zdjęciową, stąd też koniecznym było zbadanie tego zarzutu;
3. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ drugiej instancji obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezydenta Miasta Lublin z dnia 13 maja 2024 r., poprzez ograniczenie się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, i to kontroli bardzo pobieżnej, z oparciem się na zgodności projektu i analizy z przepisami prawa wobec faktu, że projektant złożył oświadczenie wymagane z art. 34 ust. 3d Prawo budowlane (tak strona 10 uzasadnienia decyzji), jak i projekt został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw p.poż (tak strona 14 uzasadnienia decyzji) w sytuacji, gdy Wojewoda był obowiązany ponownie rozstrzygnąć sprawę, co oznacza ponowne rozpoznanie wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę, łącznie z własnym ustaleniem w zakresie: ustalenia terenu oddziaływania budynku B2; wpływu projektowanej zabudowy na działki sąsiednie i możliwość ich dalszej zabudowy na warunkach nie gorszych, niż warunki zabudowy działki nr [...], między innymi ze względu na odległość od granicy; prawidłowości rozwiązań projektowych pod względem wymogów przepisów technicznych, w tym w zakresie zachowania wymaganych parametrów nasłonecznienia, niezasłaniania, niezacieniania, jak i odległości od granicy dla zachowania zasad ochrony przeciwpożarowej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 13 maja 2024 r. w całości. Ponadto zwrócili się o zasądzenie na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżących, w oparciu o art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, poprzez:
1. wystąpienie do Prezydenta Miasta Lublin Wydział Architektury i Budownictwa, celem dołączenia do akt niniejszego postępowania, akt sprawy prowadzonej pod sygnaturą: [...], gdzie toczy się postępowanie przed Prezydentem Miasta Lublin, dotyczące zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę na działkach skarżących, tj. działkach nr [...] i nr [...] przy ul. [...], celem ustalenia, jaki jest przyjęty przez skarżących zakres zagospodarowania tych działek i wykazania, że przedstawiony przez skarżących sposób zagospodarowania działki [...] jest całkowicie inny niż sposób zagospodarowania przyjęty przez [...] w tej sprawie;
2. wystąpienie do Wojewody Lubelskiego i dołączenie do akt niniejszego postępowania akt z odwołania skarżących od decyzji Prezydenta Miasta Lublin w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestora na działce nr [...] budynku o roboczym numerze B5 (sygn. akt [...]), celem ustalenia, jaki jest przyjęty przez inwestora sposób zagospodarowania działek [...] i [...] i ustalenie, że sposób ten jest inny niż hipotetyczny sposób zagospodarowania przyjęty przez inwestora w sprawie, której dotyczy ta skarga, i inny od sposobu przyjętego przez skarżących;
3. przeprowadzanie dowodu z dołączonych do pisma kart:
a) projektu zagospodarowania terenu działek nr [...] i nr [...] sporządzonego na zlecenie skarżących, na okoliczność wykazania, w jaki sposób skarżący planują zabudowę działek nr [...] i nr [...] i do którego to sposobu powinien zastosować się inwestor dla oceny wpływu jego zabudowy działki nr [...] na działki sąsiednie, jak i różnicy pomiędzy tym sposobem zagospodarowania a przyjętym hipotetycznie przez inwestora;
b) hipotetycznego projektu zagospodarowania terenu działek nr [...] i nr [...] sporządzonego na zlecenie inwestora, na okoliczność przyjętego przez inwestora sposobu zagospodarowania działek nr [...] i nr [...] (karta z akt sprawy [...]) dla analizy wpływu zabudowy działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...].
Pełnomocnik skarżących podniósł, że inwestor, aby wykazać doświetlenie budynku oznaczonego symbolem B5 na działce [...], przyjął do analizy doświetlenia budynku B5 zabudowę działki nr [...] i [...] schodkową, przerywaną, o ile tak można to nazwać, czyli na płycie budynku do kondygnacji 1, na której mają być wybudowane, zdaniem inwestora, 4 małe budynki o 5 kondygnacjach z prześwitami, przez które ma dochodzić słońce, aby doświetlić budynek inwestora. Ponadto, skarżący mają zbudować budynek o 5 kondygnacjach, podczas gdy plan zagospodarowania przestrzennego, przewiduje wyższą zabudowę, tylko po to, aby zapewnić możliwość zabudowy przez inwestora działki nr [...] budynkiem o 11 kondygnacjach.
Na rozprawie sądowej w dniu 16 stycznia 2025 r. pełnomocnik skarżących okazał doręczoną skarżącej A. S. decyzję organu pierwszej instancji z dnia 13 maja 2024 r. wraz z kopertą. Podniósł, że odwołanie od ww. decyzji zostało wniesione przedwcześnie, bowiem ani skarżącej, ani skarżącemu, nie doręczono "oryginalnej" decyzji (doręczono kserokopię decyzji).
Postanowieniem wydanym na rozprawie Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżących zawarte w piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje wówczas, gdy dokonywana przez sąd kontrola jego legalności wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego bądź kwalifikowane naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przypomnieć dla porządku należy, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin zatwierdzającą projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego "B2" z garażami podziemnymi, instalacjami wewnętrznymi: wodno-kanalizacyjną, wentylacji mechanicznej, c.o. z węzłem cieplnym, elektryczną i teletechniczną, instalacjami zewnętrznymi: kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, oświetlenia terenu, niezbędną infrastrukturą: dojściami, dojazdami, murkami oporowymi, placem zabaw oraz zagospodarowaniem terenu, na części działki nr [...] położonej przy ul. [...] w L..
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skarżących podniesionego na rozprawie sądowej, albowiem zarzut ten w istocie zmierza do przypisania zaskarżonej decyzji kwalifikowanej wady rażącego naruszenia prawa, wskazując na jej wydanie na skutek odwołania wniesionego przedwcześnie (a więc nieskutecznie). W ramach tego zarzutu skarżący wskazali, że decyzja Prezydenta Miasta Lublin z dnia 13 maja 2024 r. została im obojgu doręczona w formie nieuwierzytelnionych kopii. Przy czym zaznaczyć trzeba, że na rozprawie okazano wyłącznie egzemplarz decyzji (kopii) doręczony skarżącej A. S., natomiast nie okazano egzemplarza decyzji organu pierwszej instancji doręczonego skarżącemu R. S.. Skoro jednak potwierdzony został fakt doręczenia decyzji w formie kopii skarżącej, Sąd jako wiarygodne ocenia twierdzenia pełnomocnika skarżących, że również R. S. decyzja pierwszoinstancyjna został doręczona w takiej postaci.
Nie budzi wątpliwości, że przez doręczenie stronie decyzji, w rozumieniu art. 109 § 1 k.p.a., należy rozumieć doręczenie oryginału decyzji (tj. egzemplarza podpisanego przez osobę upoważnioną do wydania decyzji), a nie odpisu lub kopii (zwłaszcza nieuwierzytelnionej). Doręczenie skarżącym kopii decyzji organu pierwszej instancji, zamiast jej oryginału, stanowi zatem o uchybieniu powyższego przepisu. W ocenie Sadu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób jednak uznać, że uchybienie to miało negatywny wpływ na uprawnienia procesowe skarżących, a przez to, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto nie daje ono podstaw do zakwalifikowania zaskarżonej decyzji jako rażąco naruszającej prawo. Doręczenie decyzji skarżącym w niewłaściwej formie nie oznacza bowiem że decyzja nie weszła do obrotu prawnego, zwłaszcza, że w niniejszej sprawie jedynie skarżący podnieśli taki zarzut, natomiast prawidłowości doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej nie zakwestionowała żadna z pozostałych stron postępowania, w tym inwestor, którego przedstawiciel i pełnomocnik byli obecni na rozprawie sądowej. Podstaw do zakwestionowania prawidłowości tych doręczeń nie dają przy tym akta sprawy, albowiem zawierają jedynie potwierdzenia odbioru decyzji przez strony, z których nie wynika, w jakiej postaci decyzja została doręczona. Nie sposób zatem przyjąć, że odwołania złożone przez skarżących dotyczyły decyzji, która nie funkcjonowała w obrocie prawnym. Jednocześnie uznać należy, że skoro uchybienie przez organ pierwszej instancji wymogom art. 109 § 1 k.p.a. przy doręczaniu decyzji skarżącym, nie pozbawiło ich możliwości zapoznania się z pełną treścią decyzji i jej skutecznego zaskarżenia w drodze odwołania (złożone przez nich odwołania zostały wszakże merytorycznie rozpatrzone), ani też nie wpłynęło w żaden sposób na inne uprawnienia procesowe skarżących, to w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. nie można uchybienia tego potraktować jako podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżona decyzja podlega natomiast uchyleniu z innych powodów. Zasadne bowiem okazały się zarzuty kwestionujące prawidłowość dokonanej przez organy oceny projektu budowlanego.
Tryb postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę określają przepisy art. 32 - 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej jako "Pr.bud."). W myśl art. 32 ust. 4 pkt 1 i pkt 2 Pr.bud. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ponadto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 33 ust. 2 Pr.bud. do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę należy dołączyć:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci:
a) papierowej - w 3 egzemplarzach albo
b) elektronicznej
- wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów;
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 Pr.bud., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Z kolei art. 35 ust. 4 Pr.bud. stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podkreślić trzeba, że z dyspozycji tego ostatniego przepisu jednoznacznie wynika, iż decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany. W praktyce oznacza to, że właściwy organ nie może udzielić pozwolenia na budowę inwestorowi, który nie spełni wszystkich prawem przewidzianych wymagań, a zarazem nie może odmówić uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy inwestor wszystkie wymagane przepisami przesłanki spełni.
Nie można odmówić racji Wojewodzie Lubelskiemu w zakresie, w jakim wskazuje, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obowiązuje zasada odpowiedzialności za projekt budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Zasada ta nie wyłącza jednak obowiązku dokonania przez organ weryfikacji projektu budowlanego według kryteriów określonych w art. 35 ust. 1 Pr.bud. Postępowanie w tym zakresie jest ściśle sformalizowane i opiera się na analizie przedłożonego przez inwestora projektu budowalnego, który musi spełniać określone wymogi. Właściwy organ w pierwszej kolejności bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jeśli na terenie objętym inwestycją taki plan nie obowiązuje, to z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. dalszej kolejności organ bada zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, kompletności projektu budowlanego oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Za pozostałe kwestie związane z projektem budowlanym odpowiedzialność bierze wprawdzie projektant, jednak również co do tej części projektu budowlanego, za którą odpowiada projektant, organ administracji może zgłosić zastrzeżenia, jeśli projekt zawiera oczywiste wady (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 1947/20).
Sad orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, iż dokonując oceny projektu budowlanego w powyższym zakresie organ winien uwzględnić normę zawartą w art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud., nakazującą zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest więc również zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji może dojść do naruszenia interesów osób trzecich w zakresie ewentualnego naruszenia norm prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej jako "r.w.t."). W sprawach dotyczących pozwolenia na budowę właściwy organ ma więc obowiązek sprawdzenia, czy projekt zagospodarowania terenu przewidzianego pod inwestycję uwzględnia istniejące lub projektowane zagospodarowanie działek znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, tak aby spełniony został wymóg wyważenia interesów wszystkich uprawnionych stron, z zachowaniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (por. wyroki NSA: z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1629/15; z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1681/21). Z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. w zw. z art. 32 Konstytucji RP wynika przy tym, że inwestor korzystający z przysługującego mu prawa zabudowy, powinien mieć na względzie analogiczne uprawnienia innych podmiotów, co oznacza, że w przypadku rzeczywistego istnienia uzasadnionych interesów osób trzecich inwestor zobowiązany jest uwzględnić je na etapie projektowania, w celu zrównoważenia jego własnych zamierzeń z interesami sąsiada. Na skutek uwzględnienia tych interesów powinno dojść do tzw. "kompromisu inwestycyjnego" polegającego na swego rodzaju zrównoważeniu ograniczeń w maksymalnej możliwości zainwestowania na działkach sąsiednich (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 2523/23; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 541/24).
W niniejszej sprawie kontrola projektu budowlanego, o której mowa wyżej, nie została prawidłowo przeprowadzona. Nie można bowiem zaakceptować stanowiska organów uznającego przedstawioną przez inwestora dokumentację projektową za kompletną. W konsekwencji nie można też zaaprobować twierdzenia. że w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji nie dojdzie do naruszenia interesów osób trzecich (skarżących).
Przypomnieć należy, że objęty wnioskiem inwestora budynek mieszkalny wielorodzinny ma posiadać wysokość 22,11 m i został zaprojektowany na działce nr [...] w odległości 4,15 m od granicy z działką sąsiednią. Gabaryty projektowanego obiektu i jego planowane usytuowanie powodują, że w niniejszej sprawie ocena projektu budowlanego pod kątem spełnienia warunków z § 13, § 57 i § 60 r.w.t. oraz zasady określonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud., ma szczególnie istotne znaczenie. Weryfikacja inwestycji pod kątem tych kryteriów wymagała więc sporządzenia stosownej analizy przesłaniania i nasłoneczniania dotyczącej projektowanego budynku oraz nieruchomości sąsiednich, uwzględniającej nie tylko już istniejące budynki, lecz poddającej weryfikacji również wpływ przedmiotowej inwestycji na możliwość zabudowy działek sąsiednich według parametrów dopuszczonych planem miejscowym, celem dokonania oceny, czy uprawnienia właścicieli działek sąsiednich (w tym skarżących) pozostaną równoważne z uprawnieniami inwestora (oczywiście przy uwzględnieniu różnego przeznaczenia poszczególnych nieruchomości w planie miejscowym). Przypomnieć należy, że na konieczność uzupełniania projektu budowlanego o taką analizę Wojewoda Lubelski zwrócił uwagę w decyzji kasatoryjnej z dnia 28 lutego 2024 r. Nie jest kwestionowane, że w toku ponownie prowadzonego postępowania przed organem pierwszej instancji analiza dotycząca spełnienia powyższych wymogów została przez inwestora przedłożona. Wbrew jednak stanowisku organów, analiza ta nie może być uznana za wystarczającą dla dokonania powyższej oceny.
Zastrzeżenia Sądu odnośnie do przedmiotowej analizy wynikają z faktu, iż opracowanie to składa się wyłącznie z części graficznej, w istocie pozbawionej wyjaśnień opisowych. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie jest to istotny mankament projektu. Na podstawie samej analizy graficznej, bez towarzyszącego jej opisu nie sposób bowiem jednoznacznie przesądzić, czy analiza została prawidłowo przeprowadzona przez projektanta. Nie wiadomo, w jaki sposób projektant przyjął ustalenia niezbędne do zbadania zgodności rozwiązań projektowych z § 13 i § 60 r.w.t., a w konsekwencji na jakiej podstawie stwierdził, że wymogi wynikające z tych przepisów zostały zachowane, a także, że spełniona została zasada poszanowania interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu. Bez wyjaśnień projektanta wątpliwości tych nie da się rozstrzygnąć. Wojewoda powinien był wezwać projektanta do złożenia dodatkowej dokumentacji (np. wyjaśnień w formie opisowej), pozwalającej na jednoznaczne stwierdzenie, że założenia przyjęte do analizy i jej konkluzje są prawidłowe. Tymczasem Wojewoda, mimo kategorycznie sformułowanych zastrzeżeń co do powyższych wymogów podniesionych w odwołaniach skarżących od decyzji organu pierwszej instancji i popartych dowodami w postaci m.in. kontranalizy nasłoneczniania oraz zacieniania sporządzonej na zlecenie skarżących, nie odniósł się do tych zastrzeżeń, nie ocenił przedstawionych przez skarżących dowodów i bezkrytycznie przyjął za wiarygodne ustalenia zawarte w analizie graficznej przedstawionej przez inwestora, co nie spełnia wymogów uzasadnienia określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Trafnie ponadto zarzucili skarżący, że przedstawiona przez inwestora analiza – niezależnie od jej braków wskazanych wyżej – skupia się na zachowaniu wymogów przesłaniania i zacieniania jedynie w odniesieniu do potencjalnej zabudowy na działce nr [...], natomiast pomija potencjalną zabudowę na drugiej działce należącej do skarżących, tj. działce nr [...], pomimo, że nieruchomość ta również – jak wynika z projektu (rys. [...]) – znajduje się częściowo w obszarze oddziaływania projektowanego budynku z uwagi na zacienianie.
W sprawie zabrakło zatem prawidłowej weryfikacji projektu budowlanego w aspekcie analizy przesłaniania i zacieniania, w kontekście wymogów techniczno-budowlanych wynikających z § 13, § 57 i § 60 r.w.t. oraz normy art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud. Podkreślić w tym miejscu raz jeszcze należy, że obowiązkiem organu jest nie tylko zbadanie, czy w przygotowaniu projektu brały udział uprawnione osoby, lecz również weryfikacja tego, czy dołączone do projektu rysunki i analizy są wystarczające do dokonania oceny, czy projektowana inwestycja jest zgodna z powyższymi wymogami. Skoro analiza przedstawiona przez inwestora nie poddaje się takiej weryfikacji, ocenę Wojewody Lubelskiego, wedle której projektowana inwestycja nie narusza powyższych norm, uznać należy za przedwczesną.
W konsekwencji stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja istotnie narusza przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem została podjęta w wyniku wadliwej oceny materiału dowodowego i bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jednocześnie doszło do naruszenia art. 35 ust. 1 Pr.bud. poprzez wadliwą ocenę kompletności projektu budowlanego i jego zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz normą z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr.bud.
Powyższe wady samoistnie przesądzają o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zbędnym, w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzenie przez Sąd na obecnym etapie sprawy uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wskazanym w piśmie procesowym skarżących z dnia 12 grudnia 2024 r., mającego na celu wykazanie, iż skarżący - wbrew stanowisku organów - posiadają sprecyzowane plany inwestycyjne dotyczące ich nieruchomości i zainicjowali już postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę dla konkretnej inwestycji, dla której przeszkodą będzie realizacja spornego budynku nadziałce nr [...]. Podkreślić jednak należy, że konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu wytkniętych, a pominiętych przez organ odwoławczy, wad projektu budowalnego, powoduje, iż organ odwoławczy będzie w tej sprawie procedował ponownie. W toku ponownego postępowania obowiązkiem Wojewody będzie natomiast - poza wezwaniem inwestora do uzupełniania projektu budowlanego o część opisową analizy nasłonecznienia i przesłaniania - dokonanie oceny zarówno pominiętych dotychczas dowodów (dołączonych do odwołania A. S.), jak i nowych dowodów dotyczących planów inwestycyjnych skarżących zmaterializowanych w formie projektu budowlanego dołączonego do złożonego już wniosku o pozwolenie na budowę. Uwzględnienie w ponownie prowadzonym postępowaniu dokumentacji dotyczącej inwestycji zaplanowanej przez skarżących na ich nieruchomości, uznać należy za niezbędne, skoro już z dotychczas sporządzonej analizy przesłaniania i nasłonecznienia oraz analizy zasięgu oddziaływania spornego obiektu wynika, że o ile projektowany przez [...] budynek nie ogranicza możliwości zabudowy nieruchomości skarżących według parametrów ustalonych w planie miejscowym dla obszaru [...], o tyle jednak determinuje istotne ograniczenia co do kształtu (bryły) tej zabudowy. Wojewoda wprawdzie dostrzegł taki wpływ projektowanej inwestycji na możliwość zabudowy nieruchomości skarżących, jednak stwierdził, że okoliczność ta nie może świadczyć o naruszeniu uzasadnionych interesów skarżących, skoro pomimo tych ograniczeń możliwa pozostanie realizacja na ich działce budynku w maksymalnych parametrach dopuszczonych planem, zaś skarżący nie posiadają sprecyzowanych planów inwestycyjnych. Ten argument traci aktualność w sytuacji, gdy plany inwestycyjne skarżących zostały skonkretyzowane w złożonym już do organu architektoniczno-budowlanego projekcie budowlanym. Okoliczność tę organ odwoławczy zobowiązany będzie wziąć pod uwagę dokonując w niniejszej sprawie ponownej ocenie projektu budowlany pod kątem jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadą poszanowania interesów osób trzecich.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie II sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie w przepisach art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty postępowania obejmują uiszczony przez skarżących solidarnie wpis sądowy od skargi w wysokości 500 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika skarżących, które stosownie do § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), wynosi 480 złotych, a także uiszczone opłaty skarbowe od pełnomocnictw udzielonych przez skarżących w łącznej kwocie 34 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło