II SAB/Wa 642/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia[...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji do rozpoznania wniosku J. J. z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji na rzecz skarżącego J. J. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2023 r. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej i w konsekwencji jej nieudzielenie, 3. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie żądanych informacji publicznych związanych z pełnieniem funkcji organu władzy publicznej, jakim jest Szef Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] i zmianami personalnymi na tym stanowisku. W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wnioskiem z dnia [...] marca 2023 r. zwrócił się do Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji o udostępnienie informacji w postaci skanów: 1. rozkazu dziennego nr [...] Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji z dnia [...] lutego 2023 r., 2. protokołu zdania przez [...] A. K. i objęcia przez majora M. P. obowiązków na stanowisku służbowym Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji [...] z dnia [...] stycznia 2023 r., 3. rozkazu personalnego nr [...] Dyrektora Departamentu [...] z dnia [...] listopada 2022 r. W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. poinformował, że zakres wnioskowanych informacji nie dotyczy spraw publicznych, o których mowa w art. 1 u.d.i.p. Z uwagi na fakt, że zapytanie dotyczy spraw personalnych żołnierzy Sił Zbrojnych dokumenty takie - dotyczące stosunków służbowych - nie mają charakteru publicznego. Również rozkaz dzienny jest wewnętrznym dokumentem, niestanowiącym informacji publicznej. W ocenie skarżącego, organ nie rozpoznał wniosku zgodnie z prawem, gdyż nie udostępnił żądanej informacji publicznej, ani nie wydał w tym przedmiocie odmownej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wnioskowane rozkazy i protokół są dokumentami wewnętrznymi i jako takie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., bo chociaż służą realizacji prawem przewidzianych zadań organu, to nie nabierają cech dokumentu urzędowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 350/23 oddalił skargę. W uzasadnieniu WSA w Warszawie podniósł, że Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, zaś żądana przez skarżącego we wniosku z dnia [...] marca 2023 r. informacja stanowi – wbrew twierdzeniom organu – informację publiczną. Jednak, zdaniem sądu, żądana informacja ma charakter stricte kadrowy i w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 2305) stanowi ewidencję wojskową. Skoro ustawa o obronie Ojczyzny w zakresie dostępu do ewidencji wojskowej stanowi lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej, to WSA w Warszawie uznał, iż niedopuszczalne jest udostępnianie wskazanych danych na podstawie przepisów u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. J. od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 20 września 2024 r. sygn. akt III OSK 3312/23 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA podniósł, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej, zaś Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej i posiada żądane we wniosku z dnia [...] marca 2023 r. informacje. NSA podkreślił następnie, że ustawa o obronie Ojczyzny nie normuje całościowo trybu i zasad dostępu do informacji publicznych, które mogą zaistnieć w sprawach regulowanych tą ustawą. Z treści art. 73 ust. 1 tej ustawy wynika jedynie, że ograniczenie udostępnienia dotyczy danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej. Przepis ten normuje jedynie kwestię dostępu do danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej, wprowadzając w tym względzie stosowne ograniczenie. Modyfikuje zatem zasady dostępu do danych osobowych zgromadzonych w ewidencji wojskowej. O ile więc dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej nie podlegają udostępnieniu innym podmiotom niż tym, które zostały wskazane w art. 73 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, o tyle w pozostałym zakresie udostępnienie treści i postaci dokumentów urzędowych następuje na zasadach i w trybie określonych w u.d.i.p. Tymczasem, jak wynika to z treści wniosku i co dodatkowo zostało podkreślone w skardze kasacyjnej wnioskodawca nie występował o udostępnienie danych osobowych zawartych w ewidencji wojskowej, lecz o udostępnienie wskazanych dokumentów urzędowych. W konsekwencji NSA stwierdził, że w sprawie doszło do błędnego uznania przez sąd I instancji, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny jest przepisem szczególnym określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał następnie, że skoro żądanie zawarte we wniosku z dnia 24 marca 2023 r. obejmowało informację publiczną, to organ powinien ją udostępnić (anonimizując dane podlegające gromadzeniu w ewidencji wojskowej) lub wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 190 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, zobowiązany był zatem uwzględnić zarówno wykładnię prawa, jak i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2024 r. sygn. akt III OSK 3312/23. W powyższym judykacie Naczelny Sąd Administracyjny przesądził po pierwsze, że Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. NSA stwierdził ponadto, że wnioskowane przez skarżącego we wniosku z dnia [...] marca 2023 r. informacje stanowią informację publiczną, a organ jest w ich posiadaniu. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, ze w rozpoznawanej sprawie, miały zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem tryb szczególny dostępu do ewidencji wojskowej uregulowany w przepisach ustawy o obronie Ojczyzny ma zastosowanie jedynie do zawartych w tej ewidencji danych osobowych. Tymczasem wniosek skarżącego dotyczył skanów trzech dokumentów, których treść obejmuje znacznie szerszy zakres niż jedynie dane osobowe. Tymi ustaleniami Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd rozpoznający ponownie niniejszą sprawę był związany, nie mógł zatem czynić w tym zakresie ustaleń odmiennych niż dokonane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie pozostawało natomiast to, czy organ w terminie przewidzianym przepisami prawa wykonał ciążące na nim obowiązki wynikające z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie Sąd uznał, że do dnia wydania wyroku organ nie uczynił zadość tymże obowiązkom. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W przypadkach przewidzianych w ustawie organ może również poinformować wnioskodawcę o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), powiadomić o wysokości opłaty związanej ze sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Również zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, wymaga od organu administracji wydania decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia żądanej informacji z uwagi na potrzebę ochrony ustawowo chronionych tajemnic. Tego rodzaju decyzja w rozpoznawanej sprawie bezspornie nie została wydana. Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 27 marca 2023 r. (prezentata organu). Termin na rozpatrzenie wniosku, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., upłynął zatem w dniu 11 kwietnia 2023 r. (ponieważ 10 kwietnia 2023 r. był dniem wolnym od pracy), czego jednak organ, w ocenie Sądu, nie uczynił. Organ udzielił wprawdzie odpowiedzi w piśmie z dnia 5 kwietnia 2023 r., stwierdzając, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, jednak udzielenie odpowiedzi w takiej formie nie stanowiło prawidłowego sposobu wykonania obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem wyrażone w tym piśmie stanowisko – jak wskazano wyżej – było błędne. Jak bowiem przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2024 r. żądana informacja stanowiła informację publiczną. Do dnia wydania wyroku w tej sprawie organ nie udostępnił żądanych informacji ani nie wydał decyzji o odmowie ich udostępnienia. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, że organ pozostaje bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżącego. W związku z powyższym Sąd w pkt 1 sentencji zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2023 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych, organ po wpłynięciu w dniu 27 marca 2023 r. wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej odpowiedział wnioskodawcy w ustawowym terminie, tj. w piśmie z dnia 5 kwietnia 2023 r., informując wnioskodawcę, że wnioskowana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej, bowiem wniosek dotyczył dokumentów o charakterze wewnętrznym. Powyższe świadczy o tym, że bezczynność organu nie była skutkiem zlekceważenia prawa skarżącego do uzyskania żądanej informacji publicznej, lecz wynikała z mylnej oceny charakteru żądanej w tej sprawie informacji. W związku z powyższym Sąd przyjął, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać rażącego charakteru w wyżej przedstawionym rozumieniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 sentencji wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. O kosztach w punkcie 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę stanowi wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego (480 zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) oraz uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.