I SA/Lu 509/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jakub Polanowski Protokolant Asystent sędziego Kamil Pietrucha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 czerwca 2024 r. nr UP-405/2024 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 czerwca 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia 4 maja 2022 r. nr 871/2022 o odmowie W. K. (stronie, wnioskodawcy, skarżącemu) umorzenia należności z tytułu składek. Jak wynika z decyzji i akt sprawy, wnioskiem z dnia 18 lutego 2022 r. skarżący wystąpił o umorzenie należności z tytułu składek. Decyzją z dnia 4 maja 2022 r. nr 871/2022 Zakład odmówił umorzenia należności, ponieważ w jego ocenie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne, w rozumieniu art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), nadto wnioskodawca nie wykazał zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego. Nie wykazał też, by powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń bądź aby stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiły go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Prezesa ZUS decyzją z dnia 8 lipca 2022 r. (nr UP-563/2022). Decyzja organu odwoławczego została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 455/22. Sąd uznał, że nie przeprowadzono wyczerpującego i rzetelnego postępowania wyjaśniającego, ponieważ z jednej strony ZUS przyjął, że sytuacja życiowa i materialna strony daje perspektywę przymusowej zapłaty należności z tytułu składek, z drugiej zaś nie wyjaśnił dlaczego od 2006 r. nie zainicjował postępowania egzekucyjnego i nie wystawił tytułów wykonawczych. Ponadto, analizując położenie materialne organ poprzestał na wydatkach ponoszonych na czynsz i opłaty eksploatacyjne, a w świetle doświadczenia życiowego nie są to jedyne wydatki konieczne dla zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo organ nie wyjaśnił istoty sprawy w zakresie dotyczącym przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 5 i pkt 6 u.s.u.s., tj. na czym miałaby polegać obiektywnie rozumiana celowość i skuteczność czynności egzekucyjnych oraz nie przeanalizował wnikliwie położenia życiowego, materialnego strony z perspektywy § 3 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (rozporządzenia). Zdaniem Sądu, brak jest też przekonujących dowodów na okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia zaległych należności, dlatego nie sposób obiektywnie i zgodnie z prawem stwierdzić, w jakim zakresie wniosek o umorzenie należności z tytułu składek ma przedmiot, a w jakim jest pozbawiony przedmiotu z powodu przedawnienia. Przemilczany został też argument wnioskodawcy co do okoliczności powstania zadłużenia, a w aktach sprawy znajduje się wyłącznie kserokopia decyzji organu z 21 marca 2022 r. o ustaleniu podstawy wymiaru i wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne za wybrane miesiące od kwietnia 2006 r. do stycznia 2016 r. Zdaniem Sądu, ZUS nie wyjaśnił na ile obiektywne jest przekonanie strony, że została wprowadzona w błąd w zakresie braku obowiązku ponoszenia tych opłat. Decyzją z dnia z 18 maja 2023 r. nr UP-352/2023 Prezes ZUS ponownie utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia 4 maja 2022 r. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 29 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 418/23. W wyroku oceniono w sposób kategoryczny, że nie doszło do przedawnienia należności z tytułu składek, a organ nie mógł wdrożyć postępowania egzekucyjnego od 2006 r., gdyż dopiero 12 kwietnia 2016r. wnioskodawca zarejestrował się jako płatnik składek z datą powstania obowiązku opłacania składek od 1 stycznia 1999 r. Trwały też (aż do 2023 r.) postępowania związane z ustaleniem podlegania ubezpieczeniu społecznemu, podstawy wymiaru składek i ich wysokości oraz wysokości zadłużenia skarżącego. Za prawidłowe uznano stanowisko organu, że w sprawie nie zachodzą podstawy umorzenia należności związane z całkowitą nieściągalnością na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Sąd uznał natomiast, że decyzja z 18 maja 2023 r. narusza prawo, ponieważ nie odnosi się do stanowiska odnośnie do ewentualnego wprowadzenia skarżącego w błąd przez ZUS w zakresie obciążenia składkami. Wnioskodawca konsekwentnie podnosił, że na podstawie decyzji ZUS z 7 sierpnia 1997 r., nr Dr-400/653/97 został zwolniony z opłacania wszelkich składek jako osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą i wskazywał, że decyzja ta nie została nigdy przez ZUS uchylona ani zmieniona. Zdaniem Sądu, w omawianym zakresie nie zostały wykonane wytyczne sądowe. Organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy decyzja, na którą powołuje się skarżący, została faktycznie wydana i czy rozstrzygała ona – jak uważa strona – o zwolnieniu jej z "wszelkich składek" należnych ZUS z tytułu prowadzonej jednoosobowo działalności gospodarczej. Organ nie wyjaśnił też, czy decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, czy też została uchylona bądź zmieniona, a także nie dołączył jej do akt administracyjnych. Jednocześnie, w ocenie Sądu, wobec stwierdzonych uchybień przedwczesne było dokonywanie oceny zgodności z prawem stanowiska organu w pozostałym zakresie, tj. co do braku spełnienia w sprawie przesłanek umorzenia należności określonych w art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia. Sąd zauważył, że organ pominął prawnie wiążące stanowisko wynikające z wyroku z dnia 30 listopada 2022 r. odnośnie do potrzeby uzupełnienia danych w zakresie kosztów utrzymania. Prowadząc sprawę po raz kolejny, organ wezwał stronę do przedłożenia aktualnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz do wskazania wydatków na podstawowe potrzeby życiowe. Powtarzając za poprzednio kontrolowanym rozstrzygnięciem oceny zaakceptowane przez Sąd, a dotyczące m.in. przedawnienia oraz braku podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności, organ po stosownym uzupełnieniu materiału dowodowego stwierdził, że zgodnie z decyzją ZUS z dnia 7 sierpnia 1997 r. (Dr-400/653/97) wnioskodawca jako wykonujący działalność gospodarczą (videofilmowanie) nie podlegał od 1 maja 1997r. ubezpieczeniu społecznemu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek oraz ich rodzin. Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczeniu nie podlegają osoby, które są równocześnie pracownikami zatrudnionymi w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo są objęte odrębnymi przepisami w zakresie zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego. W decyzji z dnia 7 sierpnia 1997 r. stwierdzono, że według oświadczenia strona jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy. Z dniem 1 stycznia 1999 r. weszła w życie ustawa systemowa (u.s.u.s.), normująca zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym. Obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy został określony w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, która weszła w życie 1 czerwca 2004 r. Ponadto, 1 października 2004 r. weszła w życie ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wprowadzająca i regulująca obowiązki dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego, które wcześniej w systemie ubezpieczeń nie funkcjonowało. Zdaniem organu, zadłużenie strony z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne dotyczy okresu od lipca 2011 r. i wnioskodawca nie mógł pozostawać w przeświadczeniu, że jako przedsiębiorca na podstawie decyzji z dnia 7 sierpnia 1997 r. jest zwolniony z obowiązku ich opłacania. Nie spełniał wówczas warunku zatrudnienia – był zgłoszony do ubezpieczeń jako pracownik przez S. S.A. do 9 lipca 2011 r., a nowe zatrudnienie w K. spółce z o.o. podjął 1 lutego 2012 r. Decyzja z dnia 7 sierpnia 1997 r. zawierała pouczenie o obowiązku zawiadomienia ZUS o ustaniu warunków powodujących wyłączenie z ubezpieczenia społecznego. Gdyby wnioskodawca dopełnił tego obowiązku, mógłby uzyskać informację o aktualnym stanie prawnym, w konsekwencji nie doszłoby do powstania zaległości z tytułu składek wraz z odsetkami. W uzupełnieniu powyższych rozważań organ wskazał na prawomocne decyzje, w których rozstrzygnięto kwestię podlegania ubezpieczeniom oraz wysokość zadłużenia za sporny okres. Odnosząc się do sytuacji strony w kontekście warunków przyznania wnioskowanej ulgi organ wskazał, że zgodnie z informacją wnioskodawcy jest on rozwiedziony od 20 lutego 2010 r., nie pracuje zarobkowo, od 1 marca 2022 r. pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2.881 zł brutto, tj. 2.576 zł netto miesięcznie, innych dochodów nie uzyskuje. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a stałe miesięczne wydatki składają się z: opłat (400 zł), opłat eksploatacyjnych (100 zł) i kosztów leczenia (200 zł). Posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w wysokości 300 zł z ratą 25 zł miesięcznie oraz wobec ZUS z ratą 700 zł miesięcznie. Jest właścicielem mieszkania w K. przy ul. M., posiada samochód marki Volskwagen Passat (rocznik 1997), nie posiada praw majątkowych i wierzytelności. Na podstawie danych z systemu informatycznego i rejestrów centralnych organ ustalił ponadto, że wnioskodawca w dniu 28 stycznia 2016 r. zaprzestał działalności gospodarczej. Od 24 lutego 2022 r. jest zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako emeryt. Skarżący jest właścicielem nieruchomości o łącznej powierzchni 1,07 ha, współwłaścicielem dwóch kolejnych nieruchomości oraz właścicielem 6/8 lokalu mieszkalnego przy ul. N. w K. (udział jest obciążony hipoteką przymusową). Przymusowe dochodzenie należności z tytułu składek nie zostało dotychczas wdrożone. Od kwietnia 2016 r. do marca 2022 r. toczyły się postępowania administracyjne i sądowe, a 28 lipca 2022 r. strona zawarła z ZUS umowę o rozłożeniu należności z tytułu składek na raty i dokonuje wpłat. W ocenie organu, niezależnie od przesądzonego już braku istnienia podstawy do stwierdzenia w sprawie całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., brak jest też podstawy do udzielenia ulgi na podstawie art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia. Budżet gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest wyższy o przeszło 1.000 zł od minimum socjalnego, co nie wskazuje na stan trwałego ubóstwa i konieczność sięgania po pomoc z opieki społecznej. Skarżący nie wykazał, że leczy się lub sprawuje opiekę nad członkiem rodziny. Organ zwrócił też uwagę, że według twierdzeń samego skarżącego lokale mieszkalne stanowiące jego współwłasność są zajęte przez członków jego rodziny i strona nie pobiera z tego tytułu opłat. Organ w tych okolicznościach podkreślił, że decyzja o nieodpłatnym użyczeniu majątku nie daje podstaw do powołania się na trudną sytuację materialną. Zaznaczył też, że umorzenie stanowi wyraz definitywnej rezygnacji z możliwości wyegzekwowania należności, stąd w tego rodzaju sprawach interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany. Niezależnie od braku innych podstaw uwzględnienia wniosku, także zasada równości obywateli wobec prawa nie pozwala na wydanie korzystnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. W skardze na powyższą decyzję W. K. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił, że organ nie odniósł się należycie do jego stanowiska, dotyczącego wprowadzenia go w błąd przez organ, mimo że w dwóch wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nakazał tę kwestię szczegółowo wyjaśnić. Bezpodstawnie przyjęto, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W sposób nieuprawniony organ zastosował art. 46 i 23 u.s.u.s. i przepisy Ordynacji podatkowej, albowiem przepisy tych ustaw weszły w życie już po wydaniu wobec skarżącego decyzji z dnia 7 sierpnia 1997 r., zgodnie z którą nie podlegał on ubezpieczeniu społecznemu od dnia 1 maja 1997 r., a co do której brak jest informacji organu, aby kiedykolwiek została uchylona lub zmieniona. Jak zaznaczono, w decyzji ZUS z 7 sierpnia 1997 r. nr Dr-400/653/97 stwierdzono, że jako wykonujący działalność gospodarczą-videofilmowanie skarżący nie podlega od dnia 1 maja 1997 r. ubezpieczeniu społecznemu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynikało, iż jest on pracownikiem zatrudnionym w A. w pełnym wymiarze czasu pracy. Co prawda, w uzasadnieniu decyzji znalazło się pouczenie, zgodnie z którym skarżący był obowiązany zawiadomić organ o ustaniu warunków powodujących wyłączenie z ubezpieczenia społecznego, ale nie wiedział, że znaczenie kluczowe ma nie sam fakt zatrudnienia, a wymiar czasu pracy. Pozostawał w uzasadnionym okolicznościami przekonaniu, że skoro świadczy pracę, to nie podlega składkom z tytułu prowadzonej działalności. Przepisy art. 46 i 23 u.s.u.s. dotyczące obowiązków przedsiębiorcy i naliczania odsetek również weszły w życie po wydaniu wobec skarżącego decyzji z dnia 7 sierpnia 1997 r., która nigdy nie została uchylona ani zmieniona, a w każdy razie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nadal brak jest odpowiedzi na pytanie Sądu, czy decyzja ta kiedykolwiek została wyeliminowana z obrotu. Nie ma też podstaw by uznać ją za pozbawioną mocy prawnej wskutek wejścia w życie u.s.u.s. Zdaniem skarżącego organ nie zastosował w sprawie przepisów art. 8, 9, 10 i 11 k.p.a. Nadto, w uzasadnieniu skargi wskazano, że budżet gospodarstwa domowego strony jest o ok. 1.000 zł wyższy niż poziom minimum socjalnego, co powoduje że skarżący nie znajduje się w stanie ubóstwa i konieczności sięgania po pomoc z opieki społecznej. Jednak organ żąda należności wraz z odsetkami za zwłokę sięgających kilkudziesięciu tysięcy złotych. Jest tak przy tym w sytuacji, w której nie dostałby nic, gdyby wnioskodawca nie zgłosił się, aby wyrejestrować działalność gospodarczą, albowiem wyłącznie z winy organu nie figurował w systemie ZUS. Końcowo skarżący wskazał, że organ – działając w ramach uznania administracyjnego – może wybrać treść rozstrzygnięcia, ale wybór taki nie może być dowolny, musi wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i uwzględniać treści kierunkowe dyrektyw wyboru, czego w sprawie zabrakło. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie, popierając stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wbrew stanowisku skarżącego, organ w ponownie prowadzonym postępowaniu zrealizował w całości wytyczne sądowe zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2023 r. sygn. akt SA/Lu 418/23 oraz z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 455/22. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stosownie do tego rozwiązania wiążąca jest ocena prawna, ale też wskazania co do dalszego postępowania, które zostały wyrażone w orzeczeniu sądu. Przepis ten, poza sytuacją, gdy przepisy prawa uległy zmianie (co nie miało miejsca w niniejszej sprawie), nie pozostawia żadnej możliwości odstąpienia od normatywnie sformułowanego związania. Z kolei w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przedmiotem rozstrzygnięcia jest prawo skarżącego do ulgi w postaci umorzenia zaległości składkowych. Część istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności podlegała już jednak ocenie sądowej, w ramach której zostały one zaakceptowane jako prawidłowe. Dotyczy to oceny, że objęte wnioskiem należności w całości nie uległy przedawnieniu, jak też braku realizacji przez skarżącego przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. Okoliczności te uznać należy za prawomocnie przesądzone, bowiem skarżący nie wywiódł skargi kasacyjnej od uzasadnienia wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Lu 418/23. Dotyczy to również zaaprobowanego przez Sąd wyjaśnienia organu, że brak wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu odzyskania zaległości składkowych był spowodowany m.in. opóźnioną rejestracją skarżącego jako płatnika składek w 2016 r., z datą powstania obowiązku opłacania od 1 stycznia 1999 r., jak też trwającymi do 2023 r. postępowaniami w zakresie określenia podstawy wymiaru składek oraz wysokości zaległości w tych płatnościach. Rzeczą organu w prowadzonym postępowaniu było natomiast wyjaśnienie – w odniesieniu do argumentacji strony - czy mocą decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 7 sierpnia 1997 r. skarżący miał uzasadnione prawo czuć się zwolniony z opłacania składek w całym okresie prowadzenia działalności gospodarczej, bez względu na równoczesne zatrudnienie i wymiar czasu tego zatrudnienia. Organ w wykonaniu wytycznych sądowych włączył do akt wskazaną decyzję o niepodleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu od 1 maja 1997 r. i ustalił, że nie została ona wprawdzie wyeliminowana z obrotu prawnego, ani też zmieniona, jednak w jej podstawie prawnej powołano przepis art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek oraz ich rodzin (Dz.U. z 1989 r., Nr 46, poz. 250), który określał szczegółowe warunki tego rozstrzygnięcia. Jakkolwiek w treści decyzji nie przywołano brzmienia tego przepisu, to nie sposób zaakceptować stanowiska zawartego w skardze, iż skarżący mógł (miał prawo) czuć się nieświadomym tych uwarunkowań, w jakich uzyskał wskazane uprawnienie. Z decyzji wyraźnie bowiem wynika, że niepodleganie ubezpieczeniu społecznemu w otwartym okresie od 1 maja 1997 r. dotyczy wyłącznie przedsiębiorcy (videofilmowanie) równocześnie zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w Agencji Ochrony Mienia. Skarżący był świadomy, że uprawnienie to jest wprost związane z tym zatrudnieniem, bowiem do zgłoszenia dołączył stosowne zaświadczenie. Został też pouczony, że o ustaniu warunków powodujących wyłączenie z ubezpieczenia społecznego obowiązany jest zawiadomić Inspektorat ZUS w ciągu 10 dni. Niewiarygodne jest więc twierdzenie, że skarżący pozostawał w uzasadnionym okolicznościami błędzie, iż nie jest obowiązany do zapłaty składek, skoro jego sytuacja pracownicza ulegała na przestrzeni lat zmianom (w tym, nie spełniał warunku równoległego zatrudnienia w okresie od 10 lipca 2011 r. do 1 lutego 2012 r.). Pomimo tych zmian skarżący nie stawił się w Inspektoracie ZUS i nie dopełnił formalności, do których był zobowiązany. Powoływanie się na nieznajomość prawa oraz niską kulturę prowadzenia działalności w tym okresie w żadnym razie nie usprawiedliwia tego zaniechania, tym bardziej, że skarżący był już wówczas doświadczonym na rynku przedsiębiorcą. W wykonaniu zaleceń sądowych organ uzupełnił też postępowanie dowodowe. W wykonaniu wezwania skarżący złożył uzupełnione i uaktualnione oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Na tej podstawie, jak też na podstawie danych z dostępnych rejestrów organ ustalił, że skarżący jest rozwiedziony, nie pracuje, w dniu 28 stycznia 2016 r. zaprzestał działalności gospodarczej. Od 1 marca 2022 r. pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2.881 zł brutto, tj. 2.576 zł netto miesięcznie, innych dochodów nie uzyskuje. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Na stałe miesięczne wydatki składają się: opłaty (400 zł), opłaty eksploatacyjne (100 zł) i koszty leczenia (200 zł). Skarżący posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w wysokości 300 zł, z ratą 25 zł miesięcznie oraz wobec ZUS z ratą 700 zł miesięcznie (układ ratalny). Posiada samochód marki Volskwagen Passat (rocznik 1997), nie posiada praw majątkowych i wierzytelności. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni 63 m2 w K. przy ul. M., ale też właścicielem nieruchomości o łącznej powierzchni 1,07 ha, współwłaścicielem dwóch kolejnych nieruchomości (w części zabudowanych) oraz właścicielem 6/8 części lokalu mieszkalnego przy ul. N. w K. (udział jest obciążony hipoteką przymusową na rzecz ZUS). W tych okolicznościach organ wskazał, że skarżący, pomimo istniejących obciążeń (a wśród nich nie tylko zaległych składek ZUS, ale i podatków) ma zabezpieczone minimum egzystencji co oznacza także, że posiada środki na trudne do precyzyjnego określenia wydatki na żywność, środki czystości, odzież, itp. Jego dochody (wraz z trzynastą i czternastą emeryturą) przewyższają o około 1.100 zł minimum socjalne określone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych na podstawie danych GUS (w IV kwartale 2023 r. - 1.710,94 zł dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego). Organ rozważył na tym tle istnienie podstaw do uwzględnienia wniosku strony, zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Jak wynika z jego treści, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie zatem od określonych w art. 28 ust. 3 przesłanek nieściągalności, w przypadku osób będących płatnikami składek, organ zobowiązany jest rozważyć możliwość umorzenia należności z uwagi na okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Z przepisu tego wynika z kolei, że organ może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jak ustalono w niniejszej sprawie, skarżący nie jest przewlekle chory i nie sprawuje opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Sytuacja materialna skarżącego nie jest skutkiem nadzwyczajnych, czyli nie dających się przewidzieć zdarzeń i okoliczności, a skarżący nie jest już aktywny gospodarczo. Nie odbiega ona też od sytuacji większości osób o statusie emeryta. Posiadany przez skarżącego stały dochód oraz majątek nieruchomy dają podstawę do stwierdzenia, że opłacenie należności składkowych nie pozbawi go niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby lokalowe i egzystencjalne, zaś zaległości wobec ZUS opłaca w ramach zawartego z organem układu ratalnego. Słusznie podkreślono w decyzji, że skarżący nie wykorzystuje też w pełni potencjalnych źródeł przychodów, bowiem dobrowolne rezygnuje z dochodów czynszowych. Skarżący nie spełnia zatem żadnej z przesłanek udzielenia ulgi wskazanych w art. 28 ust. 2 i 3 oraz 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia. Brak przesłanek udzielenia ulgi powoduje, że w sprawie organ nie stosował uznania administracyjnego. Ten sposób rozstrzygania ma bowiem miejsce tylko wtedy, gdy przy spełnieniu ustawowych przesłanek umorzenia organ odstępuje jednak z określonych względów od udzielenia tej ulgi. Stąd też wywód skargi dotyczący uznania jest w sprawie nieadekwatny. Uznaniem administracyjnym nie są bowiem objęte okoliczności, które składają się na przesłanki udzielenia ulgi. Zdaniem Sądu, wnioski organu poprzedzone zostały zebraniem materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia o wniosku. Zasadnicza część informacji została pozyskana od samej strony, która równocześnie z formułowanymi do niej wezwaniami była informowana o skutkach zaniechań w zakresie pełnego wyjaśnienia sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej. Uzasadnienie decyzji odpowiada dyrektywom jego sporządzenia, w tym realizuje podstawowe funkcje: informacyjną i perswazyjną. Strona miała zagwarantowane prawo udziału w postępowaniu, w tym prawo wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Nie można więc podzielić podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 7, art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.