II OZ 901/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 628/24 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 31 maja 2024 r. znak: WIR.V.7821.3.2024.KS w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. H. P. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 31 maja 2024 r. znak: WIR.V.7821.3.2024.KS w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Starosty Bydgoskiego z dnia 25 marca 2024 r. znak: WN.673.5.2024, zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi gminnej ul. [...] i [...] w D.". Skarga ta nie została opłacona. Złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 4 września 2024 r., sygn. akt II SPP/Bd 99/24, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bowiem skarżący nie spełniał przesłanek do udzielenia mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało doręczone 20 września 2024 r. i nie zostało zaskarżone sprzeciwem. Zarządzeniem z 28 października 2024 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.) oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej jako rozporządzenie) wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe przesłano na adres skarżącego 29 października 2024 r. a doręczono 31 października 2024 r. (zpo k. 29 akt). W piśmie z 5 listopada 2024 r. skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia. Wskazał, że wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu skarżący przedstawił główne zarzuty odnośnie do wywiedzionej skargi (wywłaszczenie go z działki, wpisanie zaskarżonej decyzji do księgi wieczystej gdy był właścicielem działki, poprowadzenie kabla NN po terenie jego działki) oraz opisał ogólnie własną sytuację materialną uzasadniającą, jego zdaniem, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznając zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi nie bada dlaczego skarżący nie uiścił wpisu np. ilości toczących się postępowań sądowych czy administracyjnych związanych z daną nieruchomością, której dotyczy skarżony akt administracyjny ale bada czy w sprawie z wniesionej skargi strona postępowania zgodnie z przepisami powinna była uiścić wpis sądowy i czy powinna to zrobić w takiej wysokości jak wskazał to Przewodniczący Wydziału w skierowanym do niej wezwaniu. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia, legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu i w jakiej wysokości. Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy obowiązek uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi istniał i wysokość tego wpisu została określona w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału prawidłowo. Zatem argumentacja zażalenia nie zasługiwała na uwzględnienie i nie mogła skutkować uchyleniem skarżonego zarządzenia. Okoliczność wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu, nie miała znaczenia dla oceny legalności zarządzenia albowiem prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego WSA w Bydgoszczy z 4 września 2024 r., sygn. akt II SPP/Bd 99/24, oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy, a skarżący nie wniósł od niego sprzeciwu. Kwota wpisu jest adekwatna do realiów sprawy albowiem przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 31 maja 2024 r. znak: WIR.V.7821.3.2024.KS w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Starosty Bydgoskiego z dnia 25 marca 2024 r. znak: WN.673.5.2024, zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi gminnej ul. Szlacheckiej i Słowiańskiej w Dąbrówce Nowej", a zatem decyzja dotycząca odwołania, którego przedmiotem jest sprawa z zakresu prawa budowlanego (zezwolenia na realizację inwestycji drogowej). Wobec czego skarga ta podlegała wpisowi stałemu w sprawach ze skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, który wynosi 500 zł. Obowiązek uiszczenia wpisu istniał ponieważ skarżący nie uzyskał zwolnienia od kosztów sądowych z powodów ustawowych wskazanych w art. 239 § 1 i 2 P.p.s.a. Obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynikał z zestawienia art. 214 § 1 P.p.s.a., art. 220 § 1 P.p.s.a. i art. 230 P.p.s.a. Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jak stanowi art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). W myśl art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału wzywa stronę wnoszącą skargę do opłacenia należnego od niej wpisu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Wobec powyższego skarżący nie uzyskawszy zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy powinien był skargę opłacić. W konsekwencji Przewodniczący Wydziału słusznie wezwał skarżącego zaskarżonym zarządzeniem do uiszczenia wpisu. W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału II zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. mając na uwadze, że składając skargę skarżący nie uiścił wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi, postąpił zgodnie z prawem wzywając go do uiszczenia tegoż wpisu w wysokości 500 zł. Wobec powyższego, w ocenie NSA, nie było podstaw do zakwestionowania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej w przedmiotowej sprawie skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.