II SA/Wa 675/20
WyrokWSA w Warszawie2021-01-12
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane osobowe osoby skazanej za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym, ale której wyrok uprawomocnił się po wejściu w życie tej ustawy, powinny zostać usunięte z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dane osobowe osoby skazanej za przestępstwo popełnione przed wejściem w życie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym, ale której wyrok uprawomocnił się po wejściu w życie tej ustawy, nie podlegają usunięciu z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS), jeśli spełniają przesłanki określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. Sąd przyjął stanowisko Sądu Najwyższego, że trzy kategorie sprawców (poza tymi, którzy popełnili przestępstwo przed wejściem w życie ustawy i wyrok uprawomocnił się przed tym terminem) podlegają wpisowi do rejestru, różniąc się jedynie terminami wykonania tej czynności. Usunięcie danych jest możliwe tylko w przypadkach ściśle określonych w art. 18 ustawy.Stan faktyczny
Skarżący domagał się usunięcia swoich danych osobowych z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS), argumentując, że ustawa o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym, na podstawie której dane zostały wpisane, nie obowiązywała w dacie uprawomocnienia się wyroku skazującego go za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję odmawiającą usunięcia danych, wskazując, że skazanie skarżącego za czyn popełniony przed wejściem w życie ustawy, ale z wyrokiem uprawomocnionym po jej wejściu w życie, uzasadnia wpis do rejestru zgodnie z przepisami przejściowymi (art. 29 ustawy).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia danych osobowych z rejestru publicznego - oddala skargę -
Minister Sprawiedliwości (dalej MS/organ) decyzją z [...] lutego 2020 r.
nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy Z. T. (wnioskodawca/skarżący) utrzymał w mocy decyzję MS z dnia [...] stycznia 2020 r.
nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia danych wnioskodawcy
z Rejestru Publicznego Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS).
Skarżący wystąpił o usunięcie jego danych osobowych z Rejestru Publicznego Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (RSPTS). Jego zdaniem
w dacie uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego w [...] w sprawie o sygn. akt [...] (dalej wyrok), którym został skazany z art. 197 § 3 pkt 2 Kodeksu karnego dalej (k.k.), ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 152 dalej ustawa) nie obowiązywała. Wobec czego jego zdaniem nie jest zasadne stosowanie tej ustawy do jego sytuacji i jego danych osobowych. Powołując się na art. 30 zdanie pierwsze ustawy oraz na postanowienia Sądu Okręgowego w [...] w sprawach [...] i [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] w sprawie [...] wskazywał, że ww. dane nie powinny być zamieszczone w RSPTS.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. MS odmówił usunięcia danych skarżącego z RSPTS. Wskazał, że skazanie skarżącego wyrokiem za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. spowodowało konieczność umieszczenia jego danych osobowych
w RSPTS. W tym stanie rzeczy uznał, że zasadnie w dniu [...] października 2017 r. jego dane osobowe zostały zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym, zaś 1 stycznia 2018 r. - w Rejestrze publicznym. Jednocześnie stwierdził, że nie został spełniony żaden z warunków określonych w art. 18 ustawy pozwalający na usunięcie skazania z RSPTS.
Wnioskiem sporządzonym [...] stycznia 2020 r. skarżący wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymując swoje żądanie usunięcia danych z RSPTS. Zarzucił, że jego dane są gromadzone w RSPTS niezgodnie z przepisami prawa
a na poparcie swojego stanowiska załączył pisma adwokata M. K.
z [...] i [...] listopada 2019 r. W pismach uznał, że "umieszczenie danych nastąpiło
z naruszeniem obowiązującego prawa" oraz stwierdził, że "była to autonomiczna decyzja administratora Rejestru, Ministra Sprawiedliwości", ponadto "administrator ten zrobił to wbrew ustawie i w związku z tym to ten administrator winien dokonać usunięcia tych danych". Jednocześnie domagał się, aby Biuro zastosowało się do postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] listopada 2019 r. o sygn. akt [...],[...].
Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą usunięcia danych skarżącego z RSPTS.
Organ wskazał, że przepisy ustawy mają zastosowanie wobec osób, które po jej wejściu w życie ([...] października 2017 r.) popełniły czyn, w związku z którym zapadło prawomocne orzeczenie za przestępstwa wymienione w art. 2 ustawy (art. 30 zdanie pierwsze ustawy). Natomiast do osób, które popełniły czyny przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 29 i art. 30 zdanie drugie ustawy zawierające przepisy przejściowe. W myśl art. 29 ustawy, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego zostało zobligowane do zamieszczenia:
1) w Rejestrze z dostępem ograniczonym danych o osobach prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu, które zapadło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, powołano:
a) art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (dalej Kodeks karny),
b) art. 197 § 1 Kodeksu karnego i pokrzywdzonym był małoletni,
c) art. 168 § 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny (dalej: dawny Kodeks karny) i pokrzywdzonym był małoletni,
d) art. 168 § 2 dawnego Kodeksu karnego, jeśli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem,
e) art. 204 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca
1932 r. - Kodeks karny i pokrzywdzonym był małoletni,
2) w Rejestrze publicznym - danych o osobach, o których mowa w lit. a i d.
Organ podniósł, że skarżący wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. (prawomocnym [...] października 2014 r.)w sprawie o sygn. akt [...] został skazany za popełnienie [...] listopada 2013 r. przestępstwa wyczerpującego znamiona określone w art. 197 § 3 pkt 2 k.k. W ocenie organu, dane o tym skazaniu spełniają przesłanki określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy - prawomocne orzeczenie zapadło przed dniem wejścia w życie ustawy
([...] października 2017 r.), w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu powołano art. 197 § 3 pkt 2 k.k., [...] października 2017 r. dane osobowe skazanego zostały zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym, zaś [...] stycznia 2018 r. - w Rejestrze publicznym.
W uzasadnieniu decyzji rozwinięto argumenty.
Wobec powyższego orzeczono jak w zaskarżonym orzeczeniu.
Skargę na powyższe orzeczenie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Podnosił, że w dacie uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego
w [...] w sprawie o sygn. akt [...], którym został skazany
z art. 197 § 3 pkt 2 k.k., ustawa nie obowiązywała. Jego zdaniem nie jest właściwe stosowanie tego aktu normatywnego do jego danych osobowych. Powołując się na art. 30 zdanie pierwsze ustawy oraz na postanowienia Sądu Okręgowego
w [...] w sprawach [...] i [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] w sprawie [...] wskazywał, że ww. dane nie powinny być zamieszczone w RSPTS. Jego zdaniem Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego dokonuje własnej interpretacji przepisów prawa zamiast wykonać prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w [...] w sprawie [...]. Podniósł, że zarówno w skardze do Sądu jak i we wcześniejszych pismach dokonuje właściwej wykładni art. 30 ustawy.
W związku z powyższym wnosił o uchylenie orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie usunięcia danych wnioskodawcy z RSPTS.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby
w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpatrując sprawę według tych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. (prawomocnym [...] października 2014 r.) w sprawie o sygn. akt
[...] został skazany za popełnienie [...] listopada 2013 r. przestępstwa wyczerpującego znamiona określone w art. 197 § 3 pkt 2 k.k..
Przepisy ustawy mają zastosowanie wobec osób, które po jej wejściu w życie ([...] października 2017 r.) popełniły czyn, w związku z którym zapadło prawomocne orzeczenie za przestępstwa wymienione w art. 2 ustawy (art. 30 zdanie pierwsze ustawy). Natomiast do osób, które popełniły czyny przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 29 i art. 30 zdanie drugie ustawy zawierające przepisy przejściowe.
W myśl art. 29 ustawy, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego zostało zobligowane do zamieszczenia:
1) w Rejestrze z dostępem ograniczonym danych o osobach prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu, które zapadło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, powołano:
a) art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (dalej: Kodeks karny),
b) art. 197 § 1 Kodeksu karnego i pokrzywdzonym był małoletni,
c) art. 168 § 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny (dalej: dawny Kodeks karny) i pokrzywdzonym był małoletni,
d) art. 168 § 2 dawnego Kodeksu karnego, jeśli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem,
e) art. 204 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca
1932 r. - Kodeks karny i pokrzywdzonym był małoletni,
2) w Rejestrze publicznym - danych o osobach, o których mowa w lit. a i d.
Ponieważ dane o ww. skazaniu spełniają przesłanki określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy - prawomocne orzeczenie zapadło przed dniem wejścia w życie ustawy a w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu powołano
art. 197 § 3 pkt 2 k.k., [...] października 2017 r. dane osobowe skazanego prawidłowo zostały zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym, zaś [...] stycznia 2018 r. - w Rejestrze publicznym.
W postanowieniu z 2 kwietnia 2019 r., o sygn. akt V KK 9/19, Sąd Najwyższy stwierdził: ustawa z punktu widzenia konieczności umieszczania danych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym rozróżnia 4 kategorie sprawców:
1. tych, którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 2 przed wejściem
w życie ustawy,
2. tych, którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 2 po wejściu w życie ustawy,
3. tych, którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 1 przed wejściem w życie ustawy, ale wyrok skazujący uprawomocnił się co do nich po wejściu w życie ustawy,
4. tych, których skazano prawomocnie (prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające) za przestępstwa wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 1 przed wejściem w życie ustawy.
WSA w Warszawie przyjmuje jako własne stanowisko Sądu Najwyższego, że tylko, co do pierwszej z tych kategorii ustawodawca nie przewidział obowiązku umieszczania ich danych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Zdaniem Sądu trzy pozostałe kategorie różnią się jedynie terminami do wykonania tej czynności.
Czynności wykonywane w związku z prowadzeniem Rejestru mają charakter techniczno-organizacyjny, oznacza to, że jeżeli dane spełniają warunki określone przepisami prawa do ich zamieszczenia w RSPTS, to Biuro ma obowiązek je zamieścić. Zamieszczenie danych, tak również usunięcie danych z RSPTS może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 18 ustawy, dane o osobie ujętej w Rejestrze usuwa się z tego Rejestru, jeżeli z mocy prawa skazanie uległo zatarciu, a ponadto po otrzymaniu zawiadomienia o:
1) zarządzeniu zatarcia skazania przez sąd, na podstawie art. 107 § 2 Kodeksu karnego;
2) zatarciu skazania w drodze ułaskawienia lub na podstawie amnestii;
3) przywróceniu terminu do zaskarżenia orzeczenia odnotowanego w Rejestrze albo uchyleniu takiego orzeczenia w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania;
4) stwierdzeniu nieważności orzeczenia odnotowanego w Rejestrze.
Ponadto dane o osobie ujętej w RSPTS usuwa się po otrzymaniu zawiadomienia o:
1) przywróceniu terminu do zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie zamieszczenia danych o tej osobie w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub Rejestrze publicznym;
2) uchyleniu orzeczenia w przedmiocie zamieszczenia danych o tej osobie w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub Rejestrze publicznym.
Dopóki nie zostanie spełniony jeden z wyżej wymienionych warunków, Biuro nie jest uprawnione do usunięcia danych osobowych z RSPTS.
Sąd stwierdza, że w sprawie danych skarżącego nie ziściła się żadna z wyżej wymienionych przesłanek usunięcia danych z RSPTS.
Wobec powyższego nie sposób zaaprobować stanowiska skarżącego, że zamieszczenie jego danych nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa.
Odnosząc się do żądania skarżącego o zastosowanie się do postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] listopada 2019 r. o sygn. akt [...],[...], należy stwierdzić, iż organ prawidłowo uznał, że postanowienie to zostało uwzględnione na etapie wydawania decyzji z [...] stycznia 2020 r. Stanowisko Sądu Okręgowego w [...] z [...] listopada 2019 r. zawarte
w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia jest zbieżne z przedstawionym wyżej poglądem w zakresie interpretacji przepisów art. 29 i 30 ustawy, potwierdza również, że nie została naruszona zasada lex retro non agit.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło