II OSK 2349/24

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-01-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie nakazu przeprowadzenia prac przy zabytku powinno zostać umorzone, gdy budynek będący przedmiotem postępowania został skreślony z rejestru zabytków i uległ zawaleniu?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń uniemożliwiających osiągnięcie celu postępowania lub czyniących kontrolę sądową zbędną. W niniejszej sprawie bezprzedmiotowość postępowania wynikała ze skreślenia budynku z rejestru zabytków oraz jego zawalenia się, co czyniło dalsze postępowanie w przedmiocie nakazu prac zbędnym.
Stan faktyczny
Strony wniosły skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazującą przeprowadzenie prac przy zabytku. W trakcie postępowania przed NSA pełnomocnik skarżących poinformował o decyzji Ministra skreślającej budynek z rejestru zabytków oraz o jego zawaleniu się. Strony zgodnie wskazały na bezprzedmiotowość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 189/24 w sprawie ze skargi P. B. i J. B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 listopada 2023 r., nr DOZ-OAiK.650.30.2023.BS w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac przy zabytku postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 189/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. B. i J. B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 listopada 2023 r., w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac przy zabytku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli P. B. i J. B., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), który - na podstawie art. 193 zd. 1 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cyt. przepisie oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Umorzenie postępowania oznacza zatem przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Umorzenie postępowania powoduje więc jego zakończenie orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej, lecz w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. W niniejszej sprawie pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie poinformował, że decyzją z dnia 16 października 2024 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego skreślił z rejestru zabytków budynek położony w Poznaniu przy ul. [...], będący przedmiotem niniejszego postępowania. W wykonaniu zobowiązania Sądu pismem z dnia 14 stycznia 2025 r. pełnomocnik Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oświadczył, że wskazana wyżej decyzja jest prawomocna od 22 listopada 2024 r. Obie strony sporu wskazały również na bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na zawalenie się budynku, którego dotyczyło postępowanie. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wobec potwierdzonego nieistnienia przedmiotowego budynku, z którym nierozerwalnie związany był nakaz prowadzenia prac, postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe - czego konsekwencją jest jego umorzenie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło