II OSK 3115/24

Dnia 29 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. wniosku P. F. i P. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. F. i P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 16/24 w sprawie ze skargi P. F. i P. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 października 2023 r. znak: DLI-II.7621.35.2022.BW.20(DLI-III) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 16/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. F. oraz P. K. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 października 2023 r., znak: DLI-II.7621.35.2022.BW.20(DLI-III), dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa obwodnicy Zabierzowa w ciągu drogi krajowej nr 79". Skargę kasacyjną od ww. wyroku wnieśli skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że dalsza realizacja inwestycji drogowej naraziłoby skarżących na znaczne straty polegające na zlikwidowaniu miejsc postojowych na działce nr [...], co z uwagi na zaawansowanie inwestycji drogowej jest realne w każdej chwili. Wykonanie ww. decyzji w jej obecnym kształcie rodzi ogromne ryzyko narażenia nieruchomości skarżących na wyrządzenie znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został zaś oparty na argumentacji, która wskazuje możliwości realizacji inwestycji drogowej na terenie wywłaszczonej nieruchomości należącej dotychczas do skarżących, co też wiąże się z likwidacją miejsc postojowych. Należy wskazać, że zasadniczo tak ogólnie sformułowana argumentacja skarżących odwołuje się do normalnych skutków jakie może wywołać decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, które to skutki zostały wskazane wprost w ustawie. Ponieważ ex lege racjonalny ustawodawca uznał, że są to negatywne skutki, to jednocześnie przewidział "mechanizm rekompensacyjny", zarówno za wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycję drogową (możliwość uzyskania odszkodowania stosownie do treści art. 12 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; Dz. U. z 2024 r. poz. 311), jak i gdy pozostała po wywłaszczeniu część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele (obowiązek wykupu nieruchomości przez zarządcę drogi na wniosek właściciela, o czym stanowi art. 13 ust. 2 ww. specustawy drogowej) i inne działania (patrz np. art. 21a i art. 21b ww. specustawy drogowej). W takiej zaś sytuacji trudno uznać, że wskazana we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej ogólna argumentacja skarżących mogłaby świadczyć o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto należy skarżącym wskazać, że niewątpliwie w wyniku wykonania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej dojdzie do władczej ingerencji władzy publicznej w zakres przysługującego skarżącym dotychczas prawa własności ich nieruchomości. Okoliczność ta nie jest jednak przesądzająca o wstrzymaniu wykonania decyzji. Wnioskodawcy powinni mieć na względzie, że ww. specustawa drogowa ma szczególny charakter, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy drogi. Wstrzymanie tejże decyzji byłoby zatem istotnym zaburzeniem tegoż procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który był podstawą wydania orzeczenia (budowa obwodnicy Z.). Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej należy zatem uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi. W tym miejscu należy podkreślić, że zagwarantowanie prawa własności nie oznacza, że jest ono nienaruszalne. Już chociażby z art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może dojść na naruszenia prawa własności, a nawet jego pozbawienia w drodze wywłaszczenia. Mogą bowiem zaistnieć sytuacje, w których niezbędne jest ograniczenie lub pozbawienie tego prawa, co jednak z mocy prawa podlega rekompensacie, o czy wyżej była mowa. Mając zatem na względzie interes społeczny i gospodarczy jaki wynika z istoty realizacji dróg publicznych przy zagwarantowaniu przez ustawodawcę prawa do odszkodowania za ingerencję w prawo własności, należy stwierdzić, że kolizja interesu indywidualnego z interesem społecznym, co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może przesądzać o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, a tym samym prowadzić do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.