VI SA/Wa 3068/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej powołanej na wniosek Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu sędziowskiego postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę sądowi właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie Skarżący P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości skargę na rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej powołanej na wniosek Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w 2024 r. i przyjmujące wobec skarżącego wynik negatywny z części ustnej egzaminu, a tym samym wynik negatywny z całego egzaminu sędziowskiego w 2024 r. Skarżący wniósł o uchylenie ww. czynności komisji egzaminacyjnej oraz uznanie, że zdał egzamin sędziowski z wynikiem pozytywnym, a tym samym o uzupełnienie listy kwalifikacyjnej aplikantów na stanowisko asesora sądowego ogłoszonej przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Ponadto skarżący wskazał, że w przypadku uznania, że właściwym organem będzie Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie wniósł o przekazanie sprawy według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana przez Ministra Sprawiedliwości do Sądu. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury do udzielenia odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a"), wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie natomiast do § 2 powołanego artykułu, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Kompetencje Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zostały wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. z 2022 r. poz. 217 ze zm.). Należy do nich m.in. realizowanie zadań związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem naboru na aplikację ogólną, sędziowską i prokuratorską, a także prowadzeniem tych aplikacji oraz przygotowanie i przeprowadzenie egzaminu sędziowskiego i prokuratorskiego (pkt 8). Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje także dyplom ukończenia aplikacji oraz dyplom złożenia egzaminu sędziowskiego, prokuratorskiego i referendarskiego (art. 36 ww. ustawy). Ponadto egzamin sędziowski przeprowadza komisja egzaminacyjna powołana przez Ministra Sprawiedliwości na wniosek Dyrektora Krajowej Szkoły (art. 32 ust. 8 ww. ustawy). Przy czym w tym miejscu należy zwrócić uwagę na wskazywany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2169/17 brak zwierzchnictwa instancyjnego Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozstrzygnięć podejmowanych przez Komisję. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury jest zakładem administracyjnym – jednostką organizacyjną niebędącą organem państwowym, ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny) jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcję administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (w tym wypadku z aplikantami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji. Wynika to z faktu, że grupa społeczna złożona z użytkowników (destynatariuszy) zakładu administracyjnego ma zawsze (w danym przedziale czasu) charakter mniej lub bardziej zamknięty (por. wyrok WSA w Białymstoku z 15 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 320/08). Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2394/15). W dalszej części uzasadnienia NSA wskazywał na wewnętrzny charakter ustalenia podejmowanego przez komisję egzaminacyjną w sprawie wyniku egzaminu sędziowskiego. Natomiast przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie komisji egzaminacyjnej powołanej do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego w 2024 r. przyjmujące wobec skarżącego wynik negatywny z części ustnej egzaminu, a tym samym wynik negatywny z całego egzaminu sędziowskiego. Tym samym, wobec braku zwierzchnictwa instancyjnego Ministra Sprawiedliwości nad komisją egzaminacyjną należało uznać Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa jako organ w niniejszej sprawie. Natomiast zgodnie z § 7 ust. 2 Statutu Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie nadania statutu Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2018 r. poz. 1129 ze zm.). siedzibą Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest Kraków. Tym samym, stosownie do § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2024 r. poz. 785) skoro siedziba Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury znajduje się na obszarze województwa małopolskiego to sądem właściwym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. W myśl zaś art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając swoją niewłaściwość miejscową z powodów przytoczonych wyżej, przekazał sprawę sądowi właściwemu, tj. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.