III FZ 16/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Po 649/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr 3001-ICK1.5000.5.2024.2 w przedmiocie nałożenia kary porządkowej postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" 1. Postanowieniem z 21 listopada 2024 r., I SA/Po 649/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił D. S. (dalej "strona", "skarżąca") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 13 sierpnia 2024 r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że zarządzeniem z 23 października 2024 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego wezwania doręczono skarżącej 28 października 2024 r. zatem termin do wykonania wezwania upłynął 4 listopada 2024 r. Wpłata w tym czasie nie została uiszczona. W dniu 12 listopada 2024 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenie wpisu, dołączając do niego potwierdzenie uiszczenia w tym samym dniu żądanego wpisu przelewem, wskazując na zły stan zdrowia, który uniemożliwił jej zapłatę wpisu 4 listopada 2024 r. Sąd odmówił stronie przywrócenia terminu z uwagi na fakt, że poza powołaniem się na zły stan zdrowia nie wykazała ona, aby na danym etapie postępowania był on tego rodzaju, że uniemożliwiał jej podejmowanie czynności procesowych. 3. Pismem z 4 grudnia 20214 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie 21 listopada 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu, wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że pracuje po kilkanaście godzin dziennie, nie chciała, żeby pracownik wyręczył ja w nadaniu pisma do sądu, gdyż nie chciała, żeby widział on, że wysyła pismo do sądu. Po prawie 12 godzinach pracy skarżąca poczuła się źle. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona uprawdopodobnia brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności (zob. np. postanowienie NSA z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 452/18; opublikowane w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z powołanego przepisu wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, co jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym jest podstawowym warunkiem umożliwiającym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie, a przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Ocena uprawdopodobnienia braku winy podlega zawsze ocenie sądu, który rozpoznaje wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i przy tej ocenie należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca uchybiła terminu do uiszczenia wpisu. Natomiast istotą sporu jest to czy skarżąca uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy. Strona we wniosku o przywrócenie terminu zawarła jedynie ogólne stwierdzenie, że w ostatnim dniu terminu do uiszczenia wisu źle się poczuła i nie mogła opłacić skargi. Nie wyjaśniono jednak w żadnym miejscu wniosku jaka choroba wystąpiła u skarżącej, jakie objawy jej towarzyszyły. Strona nie podała w zasadzie żadnego konkretnego wyjaśnienia, z jakiego powodu nie mogła dokonać czynności w terminie, oprócz lakonicznego wskazania na złe samopoczucie. Słusznie natomiast zauważył sąd pierwszej instancji, że sam fakt choroby, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu danej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu, czego strona we wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie nie uczyniła. Powoływanie się ogólnikowo na zły stan zdrowia i natłok spraw nie może stanowić przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji