II SAB/Ol 148/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Katarzyna Górska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w R. w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę Skarga P.N. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") dotyczy bezczynności Dyrektora Szkoły Podstawowej w R. (dalej: "dyrektor szkoły", "organ") w udostępnieniu informacji publicznej dotyczącej ostatniej faktury za zakup papieru toaletowego. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przesłanie kopii ww. faktury w formacie PDF (dalej: "wniosek dostępowy") został zawarty w piśmie z 10 listopada 2024 r., które zostało przesłane drogą elektroniczną na adres organu tj. [...]. Skan faktury za zakup papieru toaletowego został udostępniony wnioskodawcy 9 grudnia 2024 r., co nastąpiło jednak po wniesieniu skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie. W skardze wniesiono o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie w tej sprawie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") poprzez brak udostępnienia informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego oraz niepoinformowanie skarżącego o braku możliwości udostępnienia tej informacji w określonym terminie ze wskazaniem powodów opóźnienia oraz nowego terminu udostępnienia informacji. W uzasadnieniu tych zarzutów podniesiono, że przedmiotem wniosku jest informacja publiczna, bowiem dotyczy dysponowania mieniem publicznym, jakim jest mienie należące do organu. Wywiedziono, że informacją publiczną jest treść dokumentów, wystąpień, opinii i ocen wytworzonych oraz dokonanych przez organy władzy publicznej, niezależnie jakiej sprawy dotyczą. Założono, że informację taką stanowi również treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej. Uznano także, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wniesiony przy pomocy poczty elektronicznej, a jego forma mogła wprowadzić organ w błąd. Zauważono bowiem, że wiadomość zatytułowana została "Faktury za papier toaletowy", nadana 10 listopada 2024 r. o godz. 23.30 (tj. niedziela poza godzinami funkcjonowania szkoły) z adresu [...], a w jej treści nie podano, że występującym o informację publiczną jest skarżący. Podkreślono, że wiadomość ta została przesłana na adres poczty elektronicznej obsługiwanej wyłącznie przez dyrektora szkoły, który w dniach 12-15 listopada 2024 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, zaś w dniach 18-22 listopada 2024 r. na szkoleniu [...]. Wskazano, że w tym okresie nikt nie zastępował dyrektora szkoły, gdyż w placówce z powodu przeszkód prawnych nie utworzono stanowiska wicedyrektora (art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe). Podano, że dyrektor szkoły po dwutygodniowej nieobecności, zapoznając się z wieloma wiadomościami otrzymanymi na adres poczty elektronicznej, mógł błędnie zakwalifikować wniosek (biorąc pod uwagę formę wiadomości) jako SPAM bądź cyberatak, tym bardziej, że nie oczekiwał na fakturę za papier toaletowy, a wszystkie faktury po ich otrzymaniu i opisaniu przekazywane są do Zespołu [...]. Wskazano również na prawdopodobieństwo, że w natłoku otrzymanych wiadomości i obowiązków spoczywających na dyrektorze szkoły po długiej nieobecności, wniosek został przypadkowo przeoczony i nieodczytany. W świetle powyższych okoliczności stwierdzono, że działanie organu nie było celowe i zamierzone, a sprawa została niezwłocznie załatwiona po otrzymaniu skargi. Kopia faktury została przekazana skarżącemu w sposób przez niego wskazany 9 grudnia 2024 r. po wcześniejszym jej pozyskaniu z Zespołu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. W sprawach dotyczących bezczynności w udzieleniu dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p. oraz czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu tej ustawy i czy znajduje się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Dopiero pozytywna ocena powyższych wymogów wniosku otwiera kolejny etap kontroli sądowej, jakim jest ocena przez sąd działań podjętych przez organ w celu załatwienia wniosku. W myśl art. 1 ust. 1 ustawy u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że dyrektor szkoły publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia dostępu do informacji publicznej, jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przykładowo, w wyroku z 25 kwietnia 2012 r. II OSK 248/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "dyrektor szkoły publicznej jest organem władzy publicznej, bowiem realizuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju, a nadto uprawniony jest do działania w formie władczej w stosunku do uczniów np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów". Wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia ostatniej faktury dokumentującej zakup papieru toaletowego. W ocenie Sądu żądanie to mieści się w granicach wyznaczonych przez przepis art. 6 ust. 1 pkt 5, gdyż faktury dotyczące wydatków szkoły publicznej prowadzącej działalność w zakresie oświaty (zadanie publiczne) są finansowane ze środków publicznych (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 2606/15). Faktury wystawione na rzecz organu zobowiązanego do udzielenia dostępu do informacji publicznej, chociaż wystawione przez inny podmiot, nawet prywatny, odnoszą się zatem ściśle do zadań wykonywanych przez podmiot zobowiązany (por. wyrok NSA z 3 stycznia 2012 r. I OSK 2157/11). Wobec powyższego wniosek dostępowy zasadniczo mieścił się w ramach wyznaczonych przez art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Sąd wziął jednak pod uwagę to, że w art. 4 ust. 3 u.d.i.p. przyjęto zasadę, zgodnie z którą obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym powołany wyżej przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. ogranicza obowiązek organu do udostępnienia tylko takiej informacji publicznej, którą posiada. Przykładowo, w wyroku z 27 listopada 2024 r. III OSK 1332/24 NSA wyjaśnił, że "organ ma obowiązek udostępnienia informacji tylko wtedy, gdy jest w jej posiadaniu. Nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas, gdy powinien ją posiadać (por. wyroki NSA: z 23 września 2003 r., II SA 1852/03; z 20 lutego 2013 r., I OSK 2235/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. negatywną przesłankę udostępnienia owej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl)." Z akt sprawy wynika, że organ nie posiadał faktury, o którą wnioskował skarżący. Organ wyjaśnił bowiem, że wszystkie faktury po ich otrzymaniu i opisaniu przekazuje do Zespołu [...], gdzie są przechowywane, zaś udostępnioną skarżącemu kopię pozyskał od tego podmiotu. W odpowiedzi na skargę dyrektor szkoły podał przyczyny, dla których nie udostępnił żądanej informacji w terminie oraz wyjaśnił, że po otrzymaniu skargi udostępnił skarżącemu skan wnioskowanego dokumentu. W ocenie Sądu organ nie był jednak zobowiązany do udostępnienia, z uwagi na nieposiadanie faktury na zakup papieru toaletowego, co wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, zaś Sąd wyjaśnieniom tym dał wiarę. Bowiem Szkoła Podstawowa w R. jest szkołą gminną. Zaś Zespół [...] jest jednostką organizacyjną Urzędu Miejskiego. Posiada własną stronę internetową w Biuletynie Informacji Publicznej, na której w zakładce "jednostki obsługiwane" wymieniona została Szkoła Podstawowa w R. Zostało zatem uprawdopodobnione, że nie w szkole, lecz w ww. jednostce obsługującej szkołę przechowywane są faktury dokumentujące wydatki szkoły. Zatem nie do dyrektora szkoły, lecz do Zespołu [...] powinien skarżący skierować wniosek dostępowy. Skoro organ nie był zobowiązany do załatwienia wniosku dostępowego poprzez udzielenie wnioskowanej informacji publicznej, to nie mógł w związku z tym pozostawać w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarga podlegała wiec oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.