II SA/Rz 1688/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi P.A sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr 1801-IOA.4246.130.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; III. uchyla postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr 1801-IOA.4246.130.2023 IV. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej P. sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 9 sierpnia 2023r. nr 1801-IOA.4246.130.2023, wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z [...] marca 2023r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] (dalej: "organ I instancji") nałożył na P sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "spółka"), karę pieniężną z tytułu posiadania samoistnego lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gry. W dniu 1 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca podała, że w dniu wydania decyzji przez organ I instancji to jest [...] marca 2023r. nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Pomimo zawiadomienia organu I instancji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, rozstrzygniecie nie zostało doręczone na adres siedziby spółki. Organ I instancji podjął natomiast bezskuteczną próbę doręczenia decyzji byłemu pełnomocnikowi. Spółka nie miała wiedzy o wydanej decyzji, a o fakcie nałożenia kary pieniężnej dowiedziała się 29 maja 2023r. na skutek doręczenia wezwania do zapłaty kary wynikającej z prawomocnej decyzji organu I instancji. Postanowieniem z 18 lipca 2023r. nr 1801-IOA.4246.130.2023 organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie spółka wniosła z uchybieniem terminu. Następnie postanowieniem z 9 sierpnia 2023r. nr 1801-IOA.4246.130.2023 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu odwoławczego nieuprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Czynności zmierzające do doręczenia decyzji z [...] marca 2023r. podjęto tego samego dnia, co potwierdza data utworzenia poświadczenia na dokumencie UPD. Skarżąca wypowiedziała natomiast pełnomocnictwo [...] 26 marca 2023r. i poinformowała o tym organ I instancji 27 marca 2023 r. Wobec powyższego prawidłowo organ I instancji uznał decyzję za doręczoną drogą elektroniczną 31 marca 2023r. Do skutecznego zawiadomienia organu o odwołaniu pełnomocnictwa powinno bowiem dojść przed przystąpieniem do czynności doręczenia decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, P sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła wydanie postanowienia z naruszeniem art. 162 § 1 i 2 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 2383 z późn. zm.) – dalej: "o.p.", poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z [...] marca 2023r., w sytuacji, gdy przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania była obiektywna okoliczność braku wiedzy o treści decyzji i braku podjęcia próby doręczenia decyzji spółce. Skarżąca podniosła, że wobec wypowiedzenia pełnomocnictwa, organ I instancji winien doręczyć decyzję na adres siedziby spółki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 259 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że czynności zmierzające do doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2023r. nr [...] Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w [...] podjęto tego samego dnia, co potwierdza data utworzenia poświadczenia na dokumencie UPD (karta akt admini. nr 149). Z dokumentu tego wynika, że utworzenia powtórnego zawiadomienia nastąpiło 24 marca 2024r. W dokumencie tym zawarto informację, że dokument nie został odebrany, ale uznano go za doręczony 31 marca 2023r. Zgodnie z art. 145 § 2 o.p. strona może ustanowić pełnomocnika i wówczas pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Skarżąca udzieliła pełnomocnictwo radcy [...] w dniu 9 grudnia 2022r. a cofnęła 26 marca 2023r. o czym ten pełnomocnik powiadomił organ I instancji, a informacja skutecznie dotarła do tego organu 27 marca 2023r. Skarżąca ustanowiła nowego pełnomocnika adwokata [...], który w dniu 31 maja 2023r. zapoznał się z aktami sprawy i przedłożył pełnomocnictwo do akt sprawy. Z czynności tych organ sporządził protokół (karta akt administracyjnych nr 151). W przedstawionym stanie faktycznym kwestią procesową, która ma istotny wpływ na wynika sprawy, a została pominięta przez organy orzekające, jest okoliczność powiadomienia przez poprzedniego pełnomocnika o cofnięciu pełnomocnictwa, w czternastodniowym okresie, w którym strona może skutecznie odebrać pismo. Przez fen fakt nie ziściła się przesłanka do przyjęcia domniemania doręczenia pisma, a nadto został przerwany 14 dniowy termin, z upływem którego łączy się spełnienie domniemania doręczenia przesyłki. Kolejną istotna okolicznością jest fakt, że nie doszło do elektronicznego otwarcia przesyłki przez pełnomocnika w terminie czternastodniowym, w którym można było odebrać przesyłkę w tym przypadku w formie elektronicznej. Instytucja zastępczego doręczenia nie mogła mieć zastosowania, przez fakt, że skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo, a organ w czternastodniowym terminie posiadł wiedzę o tym fakcie. Ustalenia poczynione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i skutki procesowe zostały podjęte na podstawie dokumentu UPD (karta akt admin. nr 126). Organ pominął dla skutków procesowych okoliczność wypowiedzenia pełnomocnictwa wyżej opisaną. Konsekwencją powyższego jest po pierwsze brak możliwości procesowania w przedmiocie przywrócenia terminu wobec faktu niedoręczenia przesyłki i po drugie nie doszło też do wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Za bezprzedmiotowe należy uznać prowadzenie postępowania o przywrócenie terminu w trybie art. 162 § 1 o.p. W tym stanie sprawy rzeczą organu I instancji było doręczenie decyzji stronie. Zaznaczyć należy, że nie byłoby to powtórne doręczenie decyzji stronie. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wobec uznania, że postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest bezprzedmiotowe, Sąd umorzył je na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oznacza to, że Sąd nie jest związany granicami skargi. Przesłanką zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności, ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były one podjęte w granicach danej sprawy. Sąd uznał, że w granicach rozpoznawanej sprawy pozostaje postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 18 lipca 2023r. nr 1801-IOA.4246.130.2030 stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu jest możliwe tylko wtedy, gdy decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona. Wobec zakwestionowania prawidłowego doręczenie przesyłki bezprzedmiotowości postępowania o przywrócenie terminu oraz postępowania o wniesienia odwołania z uchybieniem terminu koniecznym stało się uchylenie w pkt 3 sentencji wyroku tego postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.