I OSK 829/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Gl 1/25 odrzucającego skargę [...] na bezczynność Prezydenta Miasta Mysłowice w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 17 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Gl 1/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę [...] na bezczynność Prezydenta Miasta Mysłowice w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w jego ocenie skarżąca nie wyczerpała trybu postępowania czyli środków zaskarżenia w przypadku bezczynności organu. Z akt sprawy nie wynika by skargę do Sądu na bezczynność Prezydenta Miasta Mysłowice skarżąca poprzedziła ponagleniem złożonym w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Na wezwanie Sądu pismem z dnia 8 stycznia 2025 r. o wskazanie czy złożyła do organu wyższego stopnia takie ponaglenie, pełnomocnik skarżącej złożył wyjaśnienia, z których nic nie wynika, poza informacją, że "odpowiedź na zadane przez sąd pytanie znajduje się w aktach sprawy", tymczasem w nadesłanych przez organ aktach sprawy takie ponaglenie się nie znajduje. Skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 17 lutego 2025 r. wniosła skarżąca, reprezentowana przez adwokata, zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając mu naruszenie: - przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a mianowicie art. 135 w zw. z art. 58 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że organ nie był ponaglany, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że skarżąca ponawiała wystąpienia do organu o wydanie decyzji, co spotkało się z bezzasadnym pozostawieniem wniosku bez rozpoznania i uzasadniało złożenie skargi na bezczynność. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zrzeczono się rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Sprawa tego rodzaju może być przekazana do rozpoznania na rozprawie, jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że ma to znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł takiej potrzeby. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Złożenie ponaglenia jest warunkiem sine qua non dopuszczalności skargi. Przesłanką dopuszczalności skargi jest bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., a w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – uprzednie wniesienie ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Jeżeli więc okazuje się, że w aktach administracyjnych przekazanych do sądu brak jest wcześniej skutecznie złożonego do organu ponaglenia, obowiązkiem sądu jest wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skarżąca nie wykazała wniesienia do organu ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a., przed wniesieniem skargi złożonej w dniu 27 listopada 2024 r. Świadczy to zatem o niewyczerpaniu środków zaskarżenia, które służyły skarżącej w postępowaniu przed właściwym organem. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę, tym samym odmówić słuszności i zasadności należy zarzutowi naruszenia art. 135 w zw. z art. 58 p.p.s.a. Co więcej, mimo iż bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie - zwrócenia uwagi wymaga nieprawidłowość konstrukcji zarzutu. Artykuł 58 ustawy p.p.s.a. składa się z wielu jednostek redakcyjnych, w tym 4 paragrafów, zaś paragraf pierwszy dodatkowo z 6 punktów. Nie jest rolą Sądu domyślanie się intencji skarżącego kasacyjnie, zaś niechlujność sporządzenia skargi kasacyjnej i jej zarzutów co do zasady rzutuje na jakość rozpatrzenia tego środka zaskarżenia. Prawidłowo skonstruowany zarzut winien opierać się na przepisach art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., bo te właśnie przepisy stanowiły podstawę odrzucenia skargi. Odnosząc się jeszcze do zarzutu wyjaśnić trzeba, że sam autor skargi kasacyjnej wskazuje (co wynika również z materiału dowodowego), że organ pozostawił bez rozpoznania wystąpienia skarżącej. Znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienia oraz wyjaśnienia organu (np. z dnia 12 stycznia 2023 r. oraz z dnia 4 czerwca 2024 r.) klarownie omawiają zasadność pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, co nastąpiło wskutek nieuzupełnienia wniosku pomimo prawidłowego wezwania. Trudno zatem mówić o bezzasadnym pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, czy też o nie odniesieniu się do stanowiska skarżącej. Końcowo wskazać można, że odrzucenie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Mysłowice nie zamyka skarżącej drogi do wniesienia kolejnej skargi na bezczynność o ile tylko zostanie ona poprzedzona ponagleniem wniesionym do organu wyższego stopnia, ani nie zamyka skarżącej drogi do złożenia kolejnego, kompletnego, wniosku o przyznanie wnioskowanego świadczenia. Podkreślić jednak należy, że ewentualne spełnienie przez skarżącą wymogów formalnych w odniesieniu do kolejnej skargi nie oznacza, że zostanie ona uwzględniona. Zasadność merytoryczna jest przecież innym zagadnieniem, niż spełnienie warunków formalnych. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania stwierdzić należy, iż brak było podstaw prawnych do uwzględnienia tego wniosku. W myśl uchwały NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, LEX nr 341205, przepisy art. 203 i 204 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Zgodnie z przepisami ustawy p.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie.