I FZ 13/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Kr 214/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z 29 grudnia 2023 r. w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, listopad i grudzień 2013 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r. (sygn. akt I SA/Kr 214/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd pierwszej instancji) odrzucił zażalenie Z.G., działającego w imieniu A. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca) na postanowienie tego Sądu z 29 grudnia 2023 r., którym odrzucono z kolei zażalenie na postanowienie z 22 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na powyższe postanowienie z 26 kwietnia 2024 r. pełnomocnik spółki, Z. G., wniósł zażalenie. Zarządzeniem referendarza sądowego z 23 lutego 2024 r. pełnomocnik spółki, został wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie odpisu "pełnomocnictwa wg art. 35 p.p.s.a", umowy o pracę jako załącznika do odpisu zażalenia. W zarządzeniu zawarto pouczenie o rygorze odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.) w przypadku nieuzupełnienia wskazanych braków w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Z. G. odebrał powyższe zarządzenie 11 marca 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 86). Pomimo stosownego wezwania (które zostało prawidłowo doręczone) pełnomocnik strony nie złożył odpisu pełnomocnictwa. W związku z powyższym postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r. WSA w Krakowie odrzucił zażalenie pełnomocnika spółki na postanowienie tego Sądu z 29 grudnia 2023 r. Skarżący wniósł zażalenie, zaskarżając przedmiotowe postanowienie w całości i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które pozbawia skarżącego prawa do Sądu, jakie zostało jej konstytucyjnie przyznane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 194 § 3 P.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 178 P.p.s.a. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na mocy art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Z powołanych przepisów wynika, że nieusunięcie braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie obliguje sąd do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Warunkiem zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. jest jednak prawidłowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Wzywając stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma, przewodniczący musi dokładnie wskazać, jakie braki strona ma uzupełnić, zakreślić siedmiodniowy termin na ich uzupełnienie oraz wyraźnie określić rygor niezachowania terminu. Wezwanie do uzupełnienia braków pisma powinno być tak jasne i niedwuznaczne, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Dlatego też, gdy wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma budzi wątpliwości co do treści, nie można z tego wyprowadzać skutków niekorzystnych dla strony. Innymi słowy, niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji (zob. postanowienie SN z 9 czerwca 1999 r., III RN 6/99, OSNP 2000, Nr 9, poz. 343). Jak wynika z akt sprawy zarządzeniem referendarza sądowego z 23 lutego 2024 r. pełnomocnik spółki, został wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie odpisu pełnomocnictwa do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie lub sądami administracyjnymi w imieniu A. sp. z o.o. w K., z uwzględnieniem regulacji art. 35 § 2 P.p.s.a. (umowy o pracę jako załącznika do odpisu zażalenia). Przepis ten stanowi, że pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. W zarządzeniu zawarto pouczenie o rygorze odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. w przypadku nieuzupełnienia wskazanych braków w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Powyższe wezwanie skutecznie doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki 11 marca 2024 r., a zatem siedmiodniowy termin do uzupełnienia powyższego braku formalnego zażalenia upływał 18 marca 2024 r. Kwestią niesporną jest również, że w zakreślonym terminie nie uzupełniono braków zażalenia. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastrzeżenia budzi sama zasadność skierowania przedmiotowego wezwania do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez wezwanie do "przedłożenia pełnomocnictwa wg art. 35 § 2 p.p.s.a.", zgodnie z zarządzeniem Referendarza Sądowego z 23 lutego 2024 r. (k. 84 akt sądowych). Przede wszystkim, z analizy akt sądowych wynika, że Z. G. zarządzeniem z 8 sierpnia 2024 r. (k. 64 akt sądowych), a zatem na pół roku przed wydaniem zarządzenia z 23 lutego 2024 r. został już wezwany przez Referendarza Sądowego o przedłożenia pełnomocnictwa zgodnie z uwzględnieniem regulacji art. 32 § 2 P.p.s.a. W terminie otwartym na uzupełnienie tego braku, skarżący przedłożył pełnomocnictwo z 31 sierpnia 2024 r. (k. 68 akt sądowych). Postanowieniem z 29 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie Z. G. na postanowienie tego Sądu z 22 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W postanowieniu tym, Sąd pierwszej instancji ocenił, że przedłożone pełnomocnictwo było nieprawidłowe i wskazał, że ojciec prezesa zarządu nie należy do kręgu osób o których mowa w art. 35 P.p.s.a. Z przedłożonego w postępowaniu odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego nie wynika również, że Z. G. jest prokurentem skarżącego. Jednak na uwagę zasługuje okoliczność, że Sąd pierwszej instancji oprócz podania podstawy prawnej wezwania, nie doprecyzował, że chodzi o przedłożenie umowy o pracę. Dopiero z treści wezwania z 23 lutego 2023 r. (k. 85 akt sądowych), Sąd pierwszej instancji tę kwestię doprecyzował. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie do uzupełnienia braków pisma powinno być tak jasne i niedwuznaczne, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Zwłaszcza mając na uwadze fakt, że spółka nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Niemniej najistotniejsze w tej kwestii jest to, mając na uwadze chronologię czynności podejmowanych przez Sąd pierwszej instancji, że w dacie wniesienia zażalenia z 15 lutego 2024 r. "zażalenie na postanowienie z 29 grudnia 2023 r.", . G. przedłożył umowę o pracę z 1 października 2023 r. ze spółką A. sp. z o. o. z siedzibą w K. (k. 81 akt sądowych). Dlatego niecelowym było ponowne wzywanie o wykazanie swojego umocowania zarządzeniem z 23 lutego 2024 r. (k. 84 akt sądowych), skoro w aktach sprawy znajdował się już dokument, potwierdzający umocowanie do działania w imieniu skarżącej spółki przez Z. G. Na marginesie jedynie wskazać należy, że przy zażaleniu na postanowienie Sądu z 26 kwietnia 2024 r., ponownie przedłożono ww. umowę o pracę (k. 100 akt sądowych). Zatem na dzień wydawania postanowienia z 26 kwietnia 2024 r. nie było wątpliwości co do kwestii związanych z umocowaniem reprezentującego spółkę pełnomocnika i można było bez przeszkód – nadać bieg zażaleniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.