I OSK 1243/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 9 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 768/22 w sprawie ze skargi J.M. na uchwałę Rady Gminy Karnice z 25 maja 2022 r., nr XLI/340/2022 w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.M. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na uchwałę Rady Gminy Karnice z 25 maja 2022 r., nr XLI/340/2022, w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości, wyrokiem z 9 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 768/22, w punkcie I. stwierdził nieważność § 1 zaskarżonej uchwały w zakresie sformułowania "ustnego nieograniczonego"; w punkcie II. zasądził od Gminy Karnice na rzecz skarżącego J.M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w części objętej punktem I. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że negatywną przesłanką zastosowania w/w przepisu, tj. bezprzetargowego trybu sprzedaży nieruchomości jest wyrażenie woli nabycia nieruchomości przez kilku właścicieli sąsiednich nieruchomości, podczas gdy zastosowanie przepisu nie jest uwarunkowane wolą nabycia nieruchomości tylko przez jeden podmiot, a jedynie od spełnienia przesłanek przewidzianych art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnosząc powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części objętej punktem I oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony skarżącej kasacyjnie do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego (nie podnosząc zarzutu naruszenia przepisów postępowania wywodzonych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co oznacza, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku za podstawę orzekania należało uznać za prawidłowo ustalony. To zaś powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zajmować się kwestią ustalonych okoliczności faktycznych. W konsekwencji oceniając zarzuty błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego Sąd Kasacyjny musi brać pod uwagę stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku za podstawę orzekania. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji dokonanie błędnej wykładni art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.; dalej: u.g.n.). Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie z ww. przepisu nie wynika, że negatywną przesłanką jego zastosowania jest wyrażenie woli nabycia nieruchomości przez kilku właścicieli sąsiednich nieruchomości. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, sygnalizowane w zaskarżonym wyroku, z którego wynika, że pominięcie trybu przetargowego na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. nie jest dopuszczalne, gdy nieruchomość gminna mogłaby poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległych należących więcej niż do jednego podmiotu. W takim przypadku zainteresowani mogą być wszyscy właściciele tych nieruchomości, zatem ich zbycie powinno nastąpić na równych prawach dla wszystkich - co zapewnia tryb przetargowy. Organ gminy nie może zatem dowolnie wybrać jednego z zainteresowanych właścicieli nieruchomości przyległych - nawet jeżeli uważa, że nabycie przez niego nieruchomości najbardziej poprawiłoby warunki zagospodarowania jego nieruchomości. Skoro bowiem z woli ustawodawcy nieruchomości publiczne powinny być zbywane na jednakowych zasadach, to dotyczy to także sytuacji, w której nabycie takiej nieruchomości mogłoby poprawić warunki zagospodarowania kilku różnych nieruchomości. W niniejszej sprawie Sąd I instancji ustalił, że nabyciem przedmiotowej nieruchomości były zainteresowane co najmniej dwa podmioty, w tym skarżący, oraz że w wyniku zbycia przedmiotowej nieruchomości mogą się poprawić warunki zagospodarowania nie tylko należącej do skarżącego nieruchomości. Ustalenie to nie zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Stwierdzenie tej okoliczności oznacza, że sprzedaż przedmiotowej nieruchomości, będącej własnością Gminy Karnice, powinna się odbyć w drodze przetargu. Wobec tego uznać należy, że w zaskarżonym wyroku nie naruszono art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine tej ustawy, zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.