II SA/Bd 429/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-02-25
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, J. B., M. P.
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o czasowym odebraniu zwierząt w trybie interwencyjnym na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt była prawidłowa i czy spełnione były przesłanki do takiego odebrania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o czasowym odebraniu zwierząt była prawidłowa, ponieważ istniały przesłanki do zastosowania trybu interwencyjnego wynikające z zagrożenia życia i zdrowia zwierząt. Ocena stanu faktycznego, oparta na opinii biegłej weterynarii oraz zgromadzonym materiale dowodowym, potwierdziła znęcanie się nad zwierzętami poprzez utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, co uzasadniało zastosowanie środka administracyjnego odebrania zwierząt.Stan faktyczny
Wójt Gminy A. wydał decyzję o czasowym odebraniu 61 zwierząt należących do M. C. w trybie interwencyjnym na podstawie opinii biegłej weterynarii oraz informacji z kontroli przeprowadzonej przez policję i inspekcję weterynaryjną. Zwierzęta były utrzymywane w złych warunkach, w tym w stanie rażącego zaniedbania i nieleczonej choroby. Skarżąca zaskarżyła decyzję, podnosząc liczne zarzuty proceduralne i merytoryczne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi M. C. oraz innego podmiotu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta o czasowym odebraniu zwierząt.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA J. B. asesor WSA M. P. Protokolant sekretarz sądowy D. M. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2025 r. sprawy ze skarg C. S. oraz M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt oddala skargi.
Wójt Gminy A. (zwany dalej "Wójtem"), działając na podstawie art. 7 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10, pkt 12, pkt 17 i pkt 19 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) decyzją z [...] listopada 2023 r. znak: [...], orzekł o czasowym odebraniu M. C. (tj. Skarżącej) zwierząt w trybie interwencyjnym, od [...] października 2023 r. - 27 psów (4 owczarków niemieckich, 5 szczeniąt owczarka niemieckiego, 6 buldogów francuskich, 9 papillonów, 3 szczeniąt papillonów) oraz jednego szynszyla, i jednego królika, a także od [...] listopada 2023 r. - 28 psów (12 owczarków niemieckich, 7 owczarków staroniemieckich, 9 goldenów retriever) oraz 4 kóz przebywających na terenie posesji przy ul. [...] w miejscowości O., gm. A. .
Ponadto Wójt przekazał czasowo odebrane zwierzęta Towarzystwu [...] oraz Fundacji [...], w łącznej liczbie 61 zwierząt.
Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu Wójt wskazał, że [...] października 2023 r. wpłynęła do niego informacja z Komendy Powiatowej Policji w A. o planowanych czynnościach polegających na przeszukaniu [...] października 2023 r. posesji pod adresem O., ul. [...] przy udziale biegłego z zakresu ochrony zwierząt. We wskazanej dacie funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji, na podstawie postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w A. , przeprowadzili czynności przy udziale biegłej z zakresu medycyny weterynaryjnej - dr n. wet. M. S.. W kontroli brali także udział funkcjonariusze Straży Gminnej, pracownik Urzędu Gminy, przedstawiciele Towarzystwa [...] oraz inspektorzy Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej.
Kontrola dotyczyła oceny warunków zoohigienicznych w hodowli, a także stanu klinicznego psów. Po zakończeniu czynności biegła wydała opinię o natychmiastowym czasowym odebraniu 27 sztuk psów oraz jednego szynszyla i jednego królika (w tym 3 owczarków niemieckich utrzymywanych w boksach w stanie nieleczonej choroby). Z uwagi na brak wyrażenia zgody na zabezpieczenie tak dużej liczby zwierząt w schronisku, z którym gmina ma podpisaną umowę na zapewnienie opieki dla bezdomnych zwierząt, organ zawarł z Towarzystwem [...] porozumienie w sprawie powierzenia odebranych zwierząt pod opiekę. Ze względu na bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia zwierząt oraz po wydaniu opinii biegłej zdecydowano o interwencyjnym odebraniu ww. zwierząt. Zwierzęta zostały odebrane w dniu kontroli i przetransportowane do zakładów leczniczych dla zwierząt, gdzie przeprowadzono szczegółowe badania kliniczne, rozpoczęto proces diagnostyczno-terapeutyczny, wykonano niezbędne czynności pielęgnacyjne.
Wójt wskazał, że [...] października 2023 r. stwierdzono ponadto na ww. posesji obecność innych zwierząt to jest 4 kóz, 2 kotów, a także 27 psów, które były utrzymywane poza budynkiem mieszkalnym (tj. 18 owczarków oraz 9 goldenów retriever). W stosunku do wymienionych zwierząt biegła wyraziła swoje ustne stanowisko o pozostawieniu ich warunkowo pod opieką właścicielki na okres 4 tygodni, celem ponownego zweryfikowania dobrostanu tych zwierząt po tym okresie czasu.
Wójt podniósł także, że [...] października 2023 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w A. wniósł o bezzwłoczne wydanie decyzji o czasowym odebraniu pozostałych zwierząt. Wnioskodawca podniósł, że jak wskazała kontrola z [...] października 2023 r. zwierzęta utrzymywane są przez Skarżąca w stanie rażącego niedbalstwa i niechlujstwa, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla ich zdrowia i życia. W dniu [...] listopada 2023 r. z terenu posesji zostały odebrane pozostałe przebywające tam zwierzęta.
Wskazując na powyższe Wójt zaznaczył, [...] stycznia 2022 r. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o czasowym odebraniu psów utrzymywanych w kojcach przy ul. [...] w związku z petycją mieszkańców dotyczącą złych warunków utrzymywania zwierząt. W ramach tego postępowania została wydana przez Wójta decyzja z [...] kwietnia 2022 r. odmawiająca odebrania zwierząt. Decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2022 r. nr [...], które przekazało Wójtowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W trakcie dalszego postępowania powołana została biegła z zakresu medycyny weterynaryjnej (dr n. wet. M. S.). Po otrzymaniu przez biegłą dokumentacji lekarskiej hodowli został ustalony termin wizji przy ul. [...] na [...] października 2023 r., a następnie - na wniosek właścicielki zwierząt - termin zmieniono na [...] października 2023 r. Ostatecznie do wizji nie doszło z uwagi na brak obecności tego dnia Skarżącej na terenie posesji. W związku z brakiem możliwości odbycia wizytacji na posesji i utrudnieniami ze strony Skarżącej pojawiło się podejrzenie zagrożenia życia i zdrowia życia zwierząt o czym biegła informowała przedstawicieli Policji podczas próby wizytacji. W konsekwencji [...] października 2023 r. doszło do oględzin realizowanych przez funkcjonariuszy Policji na polecenie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w A. w związku z podejrzeniem znęcania się nad zwierzętami tj. o czyn z art. 35 ust. 1 a ustawy o ochronie zwierząt.
Wójt podkreślił, że prawodawca przewidział dwa tryby realizacji odbioru zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi: w trybie zwykłym i w trybie interwencyjnym. W rozpatrywanej sprawie brak możliwości przeprowadzenia rzetelnej kontroli warunków dobrostanu zwierząt w hodowli należącej do Skarżącej oraz brak możliwości przeprowadzenia oględzin przez biegłego specjalistę powołanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, a w konsekwencji czynności przeszukania na podstawie postanowienia wydanego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w A. wymusiły zastosowanie przesłanki wynikającej z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt dotyczącej przypadku niecierpiącego zwłoki, która wiązała się z zaistnieniem stanu zagrożenia dla zwierząt związanego ze znęcaniem się nad nimi.
Organ wskazał na opinię biegłej z zakresu medycyny weterynaryjnej - dr n. wet. M. S., którą otrzymał [...] listopada 2023 r. Biegła na podstawie dostępnej dokumentacji, wiedzy pozyskanej w trakcie oględzin i badania zwierząt przebywającej na posesji Skarżącej oceniła, że doszło do znęcania się nad zwierzętami poprzez utrzymywanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, wystawianie zwierząt na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają ich zdrowiu, utrzymywanie zwierząt bez odpowiedniego pokarmu lub wody, utrzymywanie zwierząt w stanie nieleczonej choroby.
Wójt wskazał także, że nieprawidłowości związane z utrzymywaniem zwierząt wynikającą również z treści notatek służbowych Straży Gminnej sporządzonych z czynności odebrania zwierząt 27 października i [...] listopada 2023 r. oraz z dokumentacji udostępnionej przez Powiatową Inspekcję Weterynaryjną w A. (protokół z kontroli z 27 października oraz notatka służbowa z [...] listopada 2023 r.).
Biorąc pod uwagę opinię biegłej oraz opinię Powiatowego Lekarza Weterynarii Wójt stwierdził, że dalsze pozostawienie zwierząt u hodowczyni w tym miejscu zagraża bezpośrednio ich życiu i zdrowiu. W tych okolicznościach organ uznał, że zasadne było ich czasowe odebranie.
Wójt uznał przy tym, że strony nie przestawiły wiarygodnych dowodów poddających w wątpliwość konieczność odebrania zwierząt. Wprawdzie [...] Fundacja przedstawiła umowę ze Skarżącą o przekazaniu jej pod opiekę 30 psów z [...] października 2023 r., jednakże nie została ona przedstawiona ani podczas czynności [...] listopada 2023 r. ani też podczas wizyty w Urzędzie Gminy – co sugeruje, że umowę sporządzono na potrzeby postępowania administracyjnego (po fakcie).Ponadto [...] listopada 2023 r. na posesji Skarżącej znajdowało się 28 psów, a nie 30, jak wskazano w umowie, a sama umowa do 6 listopada nie została zrealizowania. Przedstawiony przez [...] Fundację protokół z wizji lokalnej z [...] listopada 2023 r. stwierdzający m.in. brak zaniedbań w utrzymaniu zwierząt nie jest oparty o żadne dowody, chociażby o dokumentację fotograficzną.
Organ nie zgodził się z uwagami stron o niewłaściwych metodach odbioru i transportu w trakcie interwencyjnego odbioru zwierząt. Organ nie uwzględnił także wniosku strony o powołanie biegłych z zakresu fotografiki, weterynarii i zootechniki, z uwagi na to, że strona nie przedstawiła żadnego argumentu, który podważałby ocenę biegłego jako lekarza weterynarii zawartej w opinii, zaś stan faktyczny przedstawiony na materiale zdjęciowym stanowiącym podstawę sporządzenia opinii jest niepodważalny i wykonany przez fotografa na zlecenie biegłej. Zdaniem organu, niezasadny jest także wniosek o wyłączenie z udziału postępowania biegłej dr n. wet. M. S.. Wątpliwości o braku obiektywizmu biegłej są niezasadne.
W dalszej części decyzji wskazano, że odebrane zwierzęta zostały powierzone pod opiekę bezstronnym i niezależnym organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt zgodnie z obowiązującym prawem.
Od decyzji Wójta odwołała się M. C. nie zgadzając się z nią i wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji odmawiającej czasowego odebrania zwierząt lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, po wyznaczeniu innego organu do załatwienia sprawy. Odwołująca zarzuciła decyzji naruszenie art. 61, art. 62, art. 105 k.p.a. poprzez powołanie biegłego, który podlega wyłączeniu na zasadach i trybie określonym w art. 24 k.p.a., poprzez przyjęcie opinii Powiatowego Lekarza Weterynarii, która z mocy prawa o Inspekcji Weterynaryjnej nie stanowi podstaw do wydania decyzji. W dalszej części odwołania, skarżąca opisała przebieg działań i czynności, które podejmowała w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2024 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium opisało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W szczególności Kolegium na podstawie akt sprawy ustaliło, że Skarżąca M. C. zajmuje się hodowlą zwierząt, która to hodowla jest prowadzona w O. przy ul. [...]. Kolegium, tak jak organ I instancji, ustaliło, że [...] października 2023 r. doszło do kontroli hodowli, w wyniku czego odebrano Skarżącej 27 psów. Zwierzęta zostały odebrane w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.
W dniu [...] listopada 2023 r. organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt w trybie interwencyjnym, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.
W dniu [...] listopada 2023 r. Skarżącej odebrano w trybie interwencyjnym pozostałe zwierzęta. Zostały one przekazane Towarzystwu [...] i Fundacji [...]
Kolegium wskazało na treść opinii biegłej, sporządzonej [...] listopada 2023 r.
W opinii tej dokonano opisu i oceny boksów i części budynku mieszkalnego, w którym przebywały psy. Biegła wskazała na brud, błoto, odchody i ścinki papieru na podłodze pomieszczeń w budynku. Opisując stan wybiegów dla zwierząt wskazała m.in. że teren wokół boksów jest usiany licznymi odchodami, workami foliowymi po przełykach wieprzowych, śmieciami, plastykowymi skrzyniami, pogryzionymi plastykowymi konewkami. Zwróciła uwagę na brudne miski na wodę do picia (woda w miskach nie była zdatna do picia), zbyt niskie ogrodzenie (140 cm) niestanowiące wystarczającego zabezpieczenia przed ucieczką psów, ostre elementy na terenie wybiegów (druty wystające z ogrodzenia, pręt wystający z podłoża) stanowiące ryzyko urazu dla psów, niezabezpieczoną przed dostępem psów hałdę składającą się odchodów, ścinków papieru, plastikowych worków i gałęzi. Biegła odniosła się także do karmy podawanej zwierzętom i sposobu żywienia.
Biegła dokonała także oceny stanu zdrowotnego zwierząt w hodowli. W toku oględzin na miejscu stwierdzono, że zwierzęta mają niedowagę, są chore. U większości psów stwierdzono brak właściwej pielęgnacji. W toku procesu diagnostycznego stwierdzono, że psy wymagają leczenia, obserwowano u nich między innymi: rany i zadrapania na różnym etapie gojenia, silne zapalenie prącia, powiększony gruczoł prostaty, zapalenie sromu, niedowagę, wyniszczenie, starcie zębów, zapalenie przyzębia, zaawansowany kamień nazębny, zapalenie spojówek, powiększenie śledziony, gorączkę. W badaniu kału obserwowano liczne jaja pasożytów, a w badaniu krwi podwyższenie parametrów wątrobowych.
Biegła dokonała analizy dokumentacji medycznej zwierząt stwierdzając częste wpisy potwierdzające sprzedaż szczepionek przeciwko chorobom zakaźnym. Szczepionki były wpisywane w karty różnych zwierząt. Takie zapisy uniemożliwiają wskazanie, jakie zwierzęta zostały zaszczepione, jaką szczepionką, ponadto wskazują, że przed podaniem szczepionki zwierzęta nie zostały prawidłowo zakwalifikowane do szczepienia (zbadane klinicznie). Stwierdzano wizyty, w których nie były wpisane informacje odnośnie danych z wywiadu, rozpoznania, wyniku badania klinicznego, a na wizytach wydawane były preparaty lecznicze. Sugeruje to sprzedaż leków bez badania klinicznego. Stwierdzano wizyty, w których nie były wpisane zastosowane preparaty, natomiast informacja o ich zastosowaniu była umieszczona w opisie badania. Zidentyfikowano przyczyny padnięć psów z wątpliwą przyczyną zgonu. Stwierdzano przypadki eutanazji zwierząt z powodu nagłego porażenia czterokończynowego, bez próby leczenia. Stwierdzono przypadki chorób trzustki, które w ocenie biegłej były wynikiem nieprawidłowego żywienia.
W ocenie biegłej profilaktyka przeciwko pasożytom wewnętrznym, a także zabezpieczanie psów przeciwko pchłom i kleszczom nie było wystarczające. Zwierzęta były utrzymywane w stanie rażącego zaniedbania warunków higienicznych. Biegła wskazała, że na terenie hodowli zabezpieczono przeterminowane produkty lecznicze razem z lekami przeznaczonymi do użycia.
W podsumowaniu opinii biegła stwierdziła, że podczas kontroli hodowli ustalono przesłanki wskazujące na znęcanie się nad zwierzętami, w tym utrzymywanie zwierząt w stanie nieleczonej choroby. Warunki zoohigieniczne, w których przebywały zwierzęta, a także stan kliniczny zwierząt wskazywał na bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia.
W konsekwencji, za zasadne uznano odebranie wszystkich zwierząt przebywających na terenie hodowli, ze względu na to, że dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża ich życiu lub zdrowiu. W ocenie biegłej, M. C. dopuściła się znęcania nad zwierzętami poprzez utrzymanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa; wystawianie zwierząt na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają ich zdrowiu lub życiu; utrzymywanie zwierząt bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku; utrzymywanie zwierząt w stanie nieleczonej choroby.
Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w przedmiocie odebrania zwierzęcia stanowi funkcję służebną i akcesoryjną względem postępowania karnego. Odbiór zwierzęcia w trybie administracyjnym można uznać za tymczasowy środek zapobiegawczy, który nie prowadzi do pozbawienia praw podmiotowych wobec zwierzęcia i powoduje jedynie utratę jego posiadania. Jego cel polega na tym, by w sytuacji, gdy ustali się, że zwierzę pozostaje we władaniu danej osoby, powodującym, iż znajduje się ono w położeniu odpowiadającym znamionom przestępstwa znęcania się nad zwierzęciem, sytuację tę przerwać ze skutkiem natychmiastowym, odizolować zwierzę od szkodliwych od niego warunków do czasu, gdy sąd karny wyda w sprawie orzeczenie.
Organ wyjaśnił, że w art. 7 ust. 3 ustawy przedstawiono interwencyjny tryb odebrania zwierząt. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny, lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Decyzja ta niejako zatwierdza uprzednio dokonany odbiór zwierząt.
Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do interwencyjnego odebrania zwierząt.
Kolegium zgodziło się z opinią biegłej. Zdaniem Kolegium biegła w sposób kompletny, wyczerpujący i z wykorzystaniem dostępnej wiedzy medycznej ustaliła, wyjaśniła i oceniła stan hodowli. Opinia biegłej jej pełna, spójna, logiczna; została poprzedzona wizją lokalną, utrwaloną na zdjęciach. Biegła oceniła stan zwierząt, warunki panujące w hodowli, dokonała szczegółowej analizy dokumentacji medycznej. Opinia zawiera uzasadnienie ostatecznych wniosków, sformułowane w sposób przystępny i zrozumiały.
Wobec tego Kolegium uznało za udowodnione, że pozostawanie zwierząt w hodowli Skarżącej zagrażało ich życiu lub zdrowiu. Skarżąca dopuściła się znęcania nad zwierzętami poprzez utrzymanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, zwierzęta zostały wystawione na działanie czynników atmosferycznych, które zagrażają ich zdrowiu lub życiu, były utrzymywane bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku, utrzymywane w stanie nieleczonej choroby.
Zasadnie zatem, w opinii organu, zadecydowano o odbierze zwierząt.
Kolegium uznało przy tym, że Skarżąca nie przedstawiła kontrdowodu, z którego wynikałyby odmienne wnioski. Nie można bowiem za taki dowód uznać oświadczenia z [...] listopada 2023 r. lek. wet. C. K., który stwierdził dobre warunki bytowania zwierząt oraz ich zdrową kondycję fizyczną. Kolegium nie dało wiary temu dowodowi z racji braku jego transparentności i stronniczego charakteru.
Organ wskazał także na stanowisko Powiatowego Lekarza Weterynarii, z którego wynika, iż pozostawienie zwierząt u skarżącej zagraża ich zdrowiu i życiu.
Okoliczność, że Skarżąca zawarła umowę z Fundacją [...] Fundacja na przekazanie zwierząt w opinii Kolegium nie ma znaczenia w sprawie. Umowa nie została ujawniona w toku postępowania, a poza tym w chwili odbioru zwierząt pozostawały one nadal we jej władaniu. Nie ma również konieczności przeprowadzania rozprawy administracyjnej z udziałem stron oraz świadków, ponieważ materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tą decyzję wnieśli: M. C. oraz [...].
M. C. w skardze podniosła zarzuty naruszenia:
1. art. 64 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa właściciela zwierząt w zw. naruszeniem art. 42 Konstytucji RP, art. 48 Karty Praw Podstawowych oraz art. 6 ust. 2 i 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie zasady domniemania niewinności poprzez odebranie Skarżącej części majątku i pozbawienie jej źródła dochodów pomimo braku istnienia do tego przesłanek faktycznych (art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt), a co za tym idzie bez podstaw prawnych tj. z naruszeniem art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a. oraz zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP);
2. art. 75, 78, 77 § 1 k.p.a., poprzez brak realizacji przez organ wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, polegające na niedopuszczeniu i nieprzeprowadzeniu wszystkich dowodów, które mogły przyczynić się do obiektywnego rozpoznania sprawy, w tym brak:
- przesłuchania Skarżącej na okoliczność stanu zwierząt i warunków, w jakich zwierzęta przebywały, w tym brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej;
- zeznań świadków, w tym lek. wet. C. K., który zajmował się leczeniem na terenie hodowli na okoliczność stanu zwierząt i warunków, w jakich zwierzęta przebywały; jak również K. N. Inspektora Weterynaryjnego; K. S. - Starszego Inspektora Weterynaryjnego;
- pomijania w sprawie przesyłanych do akt postępowania treści pism Skarżącej oraz jej wniosków, w tym o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej;
które miały istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji;
3. art. 7 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;
4. art. 79 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia Skarżącej o miejscu i terminie oględzin, które miały istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji;
5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez lakoniczne wskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn których innym dowodom odmówił wiarygodności dowodowej;
6. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, sprzeczną z dowodami oraz zignorowanie dokumentów załączanych do sprawy przez Skarżącą świadczących o braku przesłanek faktycznych, a co za tym idzie brak przesłanek prawnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zwierząt, co doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy postępowanie winno być umorzone;
7. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez niezapewnienie udziału w każdym stadium postępowania – wobec niezawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, odmówienia przesłuchania strony, zignorowania wniosku o przeprowadzenie rozprawy i uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione;
8. art. 80 k.p.a., polegające na przeprowadzeniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, przy pominięciu wszechstronnej oceny materiału dowodowego, ukształtowaniu przekonania o konieczności orzeczenia czasowego odebrania zwierzęcia na podstawie wybiórczo wyselekcjonowanych dowodów;
9. art. 61a § 1 k.p.a. w zw. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zwierząt poprzez wszczęcie drugiego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, tj. na tej samej podstawie prawnej, w stosunku do tej samej osoby, w odniesieniu do tych samych zwierząt, dopóki pierwsza z nich nic została zakończona i realizowanie postępowania w dwóch trybach - interwencyjnym i zwyczajnym jednocześnie;
10. art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 oraz. art. 78 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie opinii biegłej M. S. pomimo jej wadliwości i odmówienie przyjęcia jako dowodu wyjaśnień Skarżącej na piśmie, wyjaśnień na rozprawie, w tym przesłuchania świadków, dokumentacji zdjęciowej, podczas gdy z okoliczności faktycznych wynika, że opinia biegłej z [...] listopada 2023 r. zawierała nieścisłości, była sporządzona nierzetelnie i na podstawie wybiórczych informacji, a także nie dających się usunąć wątpliwości;
11. art. 7 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt polegające na dokonaniu błędnej subsumpcji przez niewłaściwe przyjęcie, że okoliczności faktyczne wypełniły przesłanki materialnoprawne z art. 7 ustawy;
12. naruszenie przez organ procedur obowiązujących do odbierania zwierząt (naruszenie art. 6 ustawy o ochronie zwierząt) przez Stowarzyszenie [...];
13. naruszenia przez organ procedury odbierania psa poprzez przekazanie psa Stowarzyszeniu [...] w sytuacji, gdy podmiot ten jest stowarzyszeniem o nieuregulowanym zezwoleniem na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie schronisk dla zwierząt;
14. brak kontroli i reakcji przez organ na wpływające do organu zawiadomienia o tym, w jakich złych warunkach znalazły się zwierzęta po odebraniu ich Skarżącej;
15. art. 6 ust. 2 pkt 10 oraz art. 6 w szerokim znaczeniu ustawy o ochronie zwierząt poprzez ustalenia dotyczące niewydojonej kozy, karmienia psów, brak kontroli faktycznego stanu zwierząt, brak kontroli ilości psów mających pchły i zapalenie spojówek, stanu kojca i wywodzenie z nich, że doszło do znęcania się nad zwierzętami;
16. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie zwierząt przez brak wskazania, czy chodzi o stan zagrożenia realny czy potencjalny podczas gdy przepis ten ma zastosowanie w przypadkach niecierpiących zwłoki.
W oparciu o przedstawione zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta z [...] listopada 2023 r. w całości.
Skarżąca wniosła również o nakazanie zwrotu zatrzymanych z naruszeniem prawa zwierząt stanowiących jej własność oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] w skardze podniosło zarzuty naruszenia:
1. art. 7, 77 § 1 i art. 80 § 2 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie przyczyn braku załączenia protokołów CBOPZ, brak przesłuchania świadków, brak przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, o którą wnioskowały strony postępowania;
2. art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi jakim była umowa zawarta między M. C. a Fundacją [...] o przekazaniu zwierząt, pomimo iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego;
3. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia przez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą opinię biegłej, która została podważona, brak rozpatrzenia wniosków dowodowych składanych przez strony postępowania, brak ujęcia wszystkich korzystnych dla rozstrzygnięcia protokołów;
4. art. 8 i 107 § 3 k.p.a., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi są niezasadne.
Na wstępie należy zaznaczyć, że postanowieniem z [...] lutego 2025 r wydanym na podstawie art. 111 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej w skrócie "p.p.s.a.") połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy toczące się przed tutejszym Sądem o sygn. akt II SA/Bd 429/24 i II SA/Bd 521/24, tj. sprawę ze skargi [...] ze sprawą ze skargi M. C..
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że jest ona prawidłowa, a zarzuty obu skarg nie mogą odnieść skutku. Przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie w obu instancjach było prawidłowe, musiało zatem doprowadzić do wydania decyzji o zaskarżonej treści i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę na dwie kwestie: prawidłowość oceny czy doszło do sytuacji określanej przez ustawodawcę jako "znęcanie się nad zwierzętami" oraz prawidłowość zastosowania jednego z możliwych trybów odebrania zwierząt ich właścicielowi.
Zgodnie z art. 6 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (zwanej w skrócie "u.o.z.") zabrania się znęcania nad zwierzętami. Ustęp 2 art. 6 stanowi, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a następnie wymienia przykładowe zachowania, które mieszczą się w zakresie tego pojęcia. Między innymi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (ust 2 pkt 10), wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (ust. 2 pkt 17) oraz utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (ust. 2 pkt 19). Jednocześnie ustawa definiuje użyte wyżej pojęcia: "rażącego zaniedbania" jako drastycznego odstępstwa od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie (art. 4 pkt 11) i "właściwych warunków bytowania" – jako zapewnienia zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (art. 4 pkt 15).
Możliwość odebrania zwierząt właścicielowi ze względu na zaistniałą sytuację znęcania się nad zwierzętami przewiduje art. 7 u.o.z. Trzeba zaznaczyć, że przepis ten przewiduje dwa różne postępowania, w których dokonywana jest ocena czy doszło do znęcania się nad zwierzętami: tryb "zwykły" i tryb "interwencyjny".
Stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
W myśl art. 7 ust. 3 u.o.z. - w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Relację pomiędzy zastosowaniem ust. 1 i ust. 3 art. 7 wyjaśniał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 11 stycznia 2012 r. sygn. II SA/Gd 841/11 (LEX nr 1103062) stwierdzając: "W sytuacji opisanej w art. 7 ust. 1 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt, odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o odebraniu czasowym zwierząt. Natomiast w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 3 tejże ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu, odebranie zwierząt poprzedza podjęcie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt. (...) Przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt w sytuacji, o jakiej mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z 1997r. o ochronie zwierząt są dodatkowo określone w stosunku do regulacji z art. 7 ust. 1 tejże ustawy, tzn. dla zastosowania art. 7 ust. 3 konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek takich jak: przypadek niecierpiący zwłoki, dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażające jego życiu".
Z powyższego wynika, że w trybie "interwencyjnym" (art. 7 ust. 3 ustawy) należy wyróżnić dwa etapy procedury odebrania zwierzęcia właścicielowi:
- w pierwszym etapie podmiot wskazany w art. 7 ust. 3 u.o.z. (tj. policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt) odbiera zwierzę, jeżeli stwierdzi zaistnienie szczególnych okoliczności, niecierpiącym zwłoki
- w drugim etapie, po interwencyjnym odebraniu zwierząt dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania przez właściwego wójta decyzji administracyjnej. Celem tego postępowania jest zbadanie, czy w momencie odebrania zwierzęcia zaistniały przesłanki, które pozwalały na dokonanie tej czynności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2023 r. sygn. I OSK 425/22 oraz 26 września 2023 r. sygn. I OSK 113/21).
Zasadnie organ ocenił, ze postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się właśnie w trybie "interwencyjnym", odrębnym od trybu "zwykłego". W trybie "zwykłym" najpierw organ bada, czy zachodzą przesłanki do odebrania zwierząt, a dopiero później następuje faktyczne odebranie zwierzęcia, natomiast w trybie "interwencyjnym", jak wyżej wskazano, sekwencja zdarzeń jest odwrotna: najpierw następuje odebranie zwierząt, a następnie organ administracji bada, czy rzeczywiście były spełnione przesłanki do takiego odebrania.
Jak wynika z akt sprawy odebranie zwierząt właścicielce (Skarżącej) miało miejsce [...] października 2023 r. W aktach sprawy znajduje się skierowane do Wójta [...] w A. (a więc w istocie do Wójta) pismo Komendy Powiatowej Policji w A. z [...] października 2023 r. informujące o odebraniu zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt (k. 7 segregatora "2023"). Wobec tego Wójt 31 października wszczął postępowanie, o czym zawiadomił strony pismem z [...] listopada 2023 r. (k. 9 segregatora "2023"). Oceny tej nie zmienia okoliczność odbierania Skarżącej zwierząt "na raty" tj. dodatkowo 6 listopada. Z jednej bowiem strony było one wynikiem konieczności zapewnienia opieki dużej ilości zwierząt (w sumie 61 zwierzętom) czego nie udało się zorganizować jednorazowo, a z drugiej strony – odebrania zwierząt 6 listopada w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. także dokonały uprawnione podmioty (strażnik gminny, policjant) o czym świadczy treść notatki służbowej Starszego Inspektora Weterynaryjnego Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w A. (k. 43 segregatora "2023"). Informacja także o tym odebraniu była znana Wójtowi (był on zatem "zawiadomiony"), a całe postępowanie pierwszoinstancyjne zakończone decyzją z [...] listopada 2023 r. dotyczyło wszystkich odebranych zwierząt (tj odebranych zarówno 27 października jak też 6 listopada).
Zasadna jest także ocena organów, że w momencie odebrania zwierząt istniały przesłanki, aby dokonać tej czynności.
Zasadna jest ocena organów, oparta o zgromadzony materiał dowodowy, że Skarżąca M. C. poprzez utrzymanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego zaniedbania dopuściła się znęcania nad zwierzętami. Zasadnie także organ stwierdził, że pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagrażało ich życiu lub zdrowiu.
W tym względzie ustalenia organu zasadniczo opierają się na treści opinii biegłej z zakresu medycyny weterynaryjnej, doktora nauk weterynaryjnych M. S.. Tak jak wskazał organ, opinia ta szczegółowo opisuje i ocenia zarówno stan zwierząt jak też warunki, w jakich zwierzęta były przetrzymywane.
Opinia ta wskazuje m.in., że w toku oględzin na miejscu stwierdzono, że zwierzęta mają niedowagę, są chore. U większości psów stwierdzono brak właściwej pielęgnacji. W toku procesu diagnostycznego stwierdzono, że psy wymagają leczenia, obserwowano u nich między innymi: rany i zadrapania na różnym etapie gojenia, wyniszczenie. Biegła dokonała analizy dokumentacji medycznej zwierząt i podała, że bardzo często obserwowano wpisy potwierdzające sprzedaż szczepionek przeciwko chorobom zakaźnym. Szczepionki były wpisywane w karty różnych zwierząt. Takie zapisy uniemożliwiają wskazanie, jakie zwierzęta zostały zaszczepione, jaką szczepionką, ponadto wskazują, że przed podaniem szczepionki zwierzęta nie zostały prawidłowo zakwalifikowane do szczepienia (zbadane klinicznie). Stwierdzano wizyty, w których nie były wpisane informacje odnośnie danych z wywiadu, rozpoznania, wyniku badania klinicznego, a na wizytach wydawane były preparaty lecznicze. Sugeruje to sprzedaż leków bez badania klinicznego. Zidentyfikowano przyczyny padnięć psów z wątpliwą przyczyną zgonu. Stwierdzano przypadki eutanazji zwierząt z powodu nagłego porażenia czterokończynowego, bez wcześniejszej próby leczenia. Stwierdzono przypadki chorób trzustki, które w ocenie biegłej były wynikiem nieprawidłowego żywienia. W ocenie biegłej profilaktyka przeciwko pasożytom wewnętrznym, a także zabezpieczanie psów przeciwko pchłom i kleszczom nie było wystarczające. Zwierzęta były utrzymywane w stanie rażącego zaniedbania warunków higienicznych. Biegła wskazała, że na terenie hodowli zabezpieczono przeterminowane produkty lecznicze razem z lekami przeznaczonymi do użycia. W podsumowaniu opinii biegła stwierdziła, że podczas kontroli hodowli Skarżącej ustalono przesłanki wskazujące na znęcanie się nad zwierzętami, w tym utrzymywanie zwierząt w stanie nieleczonej choroby. Warunki zoohigieniczne, w których przebywały zwierzęta, a także stan kliniczny zwierząt wskazywał na bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia.
Organ przy ocenie stanu faktycznego wziął także pod uwagę dokumentację fotograficzna wykonaną w trakcie interwencji.
Zdaniem Sądu przy gromadzeniu materiału dowodowego jak też przy jego ocenie nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Tak jak wskazuje organ, opinia biegłej jest obszerna i szczegółowa. Opinia opiera się na zarówno na oględzinach hodowli Skarżącej jak też badaniu zwierząt i ocenie dokumentacji medycznej zwierząt. W opinii znajduje się opis każdego miejsca, w którym były przetrzymywane zwierzęta, zarówno boksów (z podaniem ich wymiarów, w tym powierzchni oraz ilością zwierząt, które umieszczono w każdym z boksów) jak i części domu w obrębie którego były przetrzymywane zwierzęta. Szczegółowo opisano stan czystości, higieny i bezpieczeństwa w tych miejscach. Opis jest dokładnie ilustrowany wykonanymi zdjęciami. Opinia zawiera także opis tego jak były karmione zwierzęta, w jakim stanie znajdują się naczynia przy pomocy który karmiono zwierzęta, opis stosowanej karmy i ocenę jej wpływu na zdrowie zwierząt, opis warunków higienicznych, w jakich przechowywano i przygotowywano karmę. W opinii opisano i oceniono sposób dbania o zdrowie zwierząt wraz ze szczegółowym opisem błędów popełnianych przez lekarza weterynarii C. K., który sprawował opiekę nad hodowlą (w tym zakresie opinia zawiera ocenę o konieczności kontroli gabinetu weterynaryjnego ww. lekarza weterynarii ze względu na istniejące podejrzenie fałszowania dokumentacji lekarsko – weterynaryjnej, pozaewidencyjnego obrotu lekami i niewłaściwego wykonywania zawodu lekarza – k. 117 opinii).
Przy takiej treści opinii oraz innych zgromadzonych dowodów zasadnie organ uznał za udowodnione, że Skarżąca traktowała zwierzęta w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. tj. dopuściła się znęcania nad zwierzętami poprzez utrzymanie ich w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym w stanie rażącego zaniedbania i niechlujstwa, zwierzęta zostały wystawione na działanie czynników atmosferycznych, które zagrażają ich zdrowiu lub życiu, były utrzymywane bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku, utrzymywane w stanie nieleczonej choroby.
W świetle prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego zasadna także była ocena organu, że w dniach [...] października 2023 r. i [...] listopada 2023 r. zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. tj. zachodziła sytuacja niecierpiąca zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierząt u Skarżącej zagrażało ich życiu lub zdrowiu.
W ocenie Sądu, zarzuty obu skarg nie znajdują uzasadnienia. Stan faktyczny został ustalony w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego prawidłowo i kompletnie. Sąd podziela ocenę dowodów dokonaną przez organy administracji.
W ocenie Sądu, tak jak wyżej wskazano, biegła w sposób kompletny, wyczerpujący i z wykorzystaniem dostępnej wiedzy medycznej ustaliła, wyjaśniła i oceniła stan hodowli. Opinia biegłej jest pełna, spójna, logiczna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Opinia została poprzedzona wizją lokalną, utrwaloną na zdjęciach. Biegła oceniła stan zwierząt, warunki panujące w hodowli, dokonała analizy dokumentacji medycznej. Stanowisko to zostało potwierdzone opisem aktualnej wiedzy medycznej. Opinia zawiera uzasadnienie wniosków, sformułowane w sposób przystępny i zrozumiały.
Zasadnie zatem, w opinii Sądu, zadecydowano o odbiorze zwierząt i przekazaniu organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Skarżąca nie przedstawiła kontrdowodu, z którego wynikałyby odmienne wnioski. Nie można bowiem za taki dowód uznać oświadczenia z [...] listopada 2023 r. lek. wet. C. K., który stwierdził dobre warunki bytowania zwierząt oraz ich zdrową kondycję fizyczną. Organ zasadnie nie dał wiary temu dowodowi z racji braku jego transparentności i stronniczego charakteru - nie jest to bowiem stanowisko niezależnego i bezstronnego biegłego, lecz osoby związanej z dotychczas prowadzoną hodowlą. Istotne jest również stanowisko Powiatowego Lekarza Weterynarii w A. , z którego wynika w sposób jednoznaczny, iż pozostawienie zwierząt u skarżącej zagraża ich zdrowiu i życiu. Wprost wynika to z protokołu z [...] października 2023 r.; potwierdza to również dokumentacja fotograficzna znajdujące się w aktach sprawy. Uwidocznione na nich warunki bytowe zwierząt bez wątpienia potwierdzają realne zagrożenie zdrowia i życia zwierząt. W konsekwencji, zarzuty skarg uznać należało za niezasadne.
Kolejno składane w toku postępowania pisma Skarżącej stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem biegłej i organu. Nie przestawiła ona żadnych rzetelnych dowodów, które podważałyby stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Zasada dwuinstancyjności nie została naruszona przez organ odwoławczy w żaden sposób, bowiem rozpoznał on sprawę ponownie, jako organ merytoryczny w jej całokształcie, co w należyty sposób zostało uzasadnione w zaskarżonej decyzji.
Wbrew zarzutom skarg, organy w należyty sposób oceniły zebrany materiał dowodowy, czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Nie było potrzeby przesłuchania lek wet. C. K., inspektorów weterynaryjnych, czy Skarżącej, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i mógł stanowić wystarczającą podstawę do przeprowadzenia prawidłowych ustaleń stanu faktycznego. Organ w bardzo dokładny i rzetelny sposób analizował treść opinii sporządzonej przez biegłą dr n. wet M. S. oraz protokoły odbioru zwierząt wraz z materiałem fotograficznym z miejsca interwencji, co pozwalało na ocenę stanu zwierząt i warunków, w jakich przebywały.
Zarzuty skargi [...] wskazują jedynie ogólnie na niewyjaśnienie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wadliwość opinii biegłej i nienależyte uzasadnienie decyzji, nie podejmując próby dokładnego i konkretnego przedstawienia na czym powstałe braki polegały.
Postępowanie organów obu instancji było prawidłowe. Ocena dowodów, jaką przeprowadziły organy obu instancji była wszechstronna i swobodna. Nie była wbrew zarzutom obu skarg dowolna. Organy I i II instancji sprostały wymaganiom, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są szczegółowe i w wystarczającym stopniu odnoszą się do wszystkich zarzutów formułowanych przez strony postępowania na obu etapach postępowania administracyjnego (art. 107 § 3 k.p.a.).
Na zakończenie należy wskazać, że zastosowanie środka o charakterze administracyjnym w odniesieniu do zwierząt nie przesądza o trwałym odebraniu posiadania czy własności zwierząt. Stosownie, bowiem do art. 7 ust. 6 ustawy o ochronie zwierząt odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd powszechny nie orzeknie przepadku zwierzęcia, a także, jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło