II SAB/Po 203/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-02-26
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prokurator Okręgowy dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prokurator Okręgowy dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej jedynie w odniesieniu do pytania nr 1 wniosku skarżącego, które dotyczyło tego, czy Prokuratura prowadzi lub prowadziła postępowania zgłoszone przez określone podmioty. W pozostałym zakresie (pytania nr 2-6) sąd uznał, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, gdyż skarżący ma do nich dostęp w ramach postępowania lub informacje te dotyczą sytuacji procesowej, a nie działalności instytucji publicznej. Stwierdzono również, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, co wykluczyło możliwość wymierzenia organowi grzywny.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Prokuratora Okręgowego w P., domagając się odpowiedzi na sześć pytań dotyczących postępowań prowadzonych przez prokuraturę w związku z określonymi podmiotami i jego osobą. Prokurator odmówił udostępnienia informacji, uznając je za niepubliczne. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania prokuratora do udzielenia informacji i wymierzenia kary pieniężnej. Sąd częściowo uwzględnił skargę, uznając bezczynność jedynie w zakresie pytania nr 1.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał Prokuratora Okręgowego w P. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 27 marca 2024 r. w zakresie pytania nr 1 w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność Prokuratora Okręgowego w P., stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od Prokuratora Okręgowego w P. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prokuratora Okręgowego w P. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 27 marca 2024 r., zarejestrowanego pod numerem [...] w zakresie pytania nr 1, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że Prokurator Okręgowy w P. dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Prokuratora Okręgowego w P. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga P. K. (zwanego dalej "wnioskodawcą" lub "skarżącym") na bezczynność Prokuratora Okręgowego w P. (zwanego dalej "Prokuratorem" lub "organem") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucana bezczynność miała powstać w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie orzeczenia sądowe powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl, chyba że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.
Pismem z dnia 27 września 2024 r. wnioskodawca zwrócił się do Prokuratora z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej miało nastąpić poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1) "Czy Prokuratura Okręgowa [...] lub podległe jej prokuratury rejonowe prowadzą lub prowadziły postępowania zgłoszone przez Fundację [...] [[...] – uw. Sądu], osobę G. P. lub osobę D. A.? Jeśli tak, proszę o udostępnienie informacji na temat liczby takich postepowań, ich charakteru, aktualnego etapu oraz sygnatur akt.
2) Czy Prokuratura Okręgowa [...] lub podległe jej prokuratury rejonowe prowadzą postępowania, w których Fundacja [...], osoba G. P. lub osoba D. A., pełnią rolę oskarżonych, podejrzanych, świadków lub innych uczestników postępowania? Jeśli tak, proszę o udostępnienie informacji na temat liczby tych spraw, ich charakteru, obecnego etapu oraz sygnatur akt.
3) Czy Prokuratura Okręgowa [...] lub podległe jej prokuratury rejonowe prowadzą postępowania, zgłoszone przez Fundację [...], osobę G. P. lub osobę D. A., które dotyczą mojej osoby (K. K.)? Jeśli tak, proszę o udostępnienie informacji na temat tych spraw, ich charakteru, aktualnego etapu oraz sygnatur akt. Uzasadnienie: Ze względu na zaangażowanie mnie w sprawy, związane z działalnością Fundacji [...] oraz bezpośrednie oskarżenia, które zostały skierowane przeciwko mnie, uzyskanie tych informacji jest kluczowe dla ochrony moich praw, tak tych krajowych, jak i tych o charakterze międzynarodowych. Informacje te mają bezpośredni wpływ na moje prawa i sytuację prawną, stąd ich pozyskanie jest istotne.
4) Czy Prokuratura Okręgowa [...] lub podległe jej prokuratury rejonowe prowadziły jakiekolwiek działania wobec mojej osoby (K. K.) z innych inicjatyw, niż zawiadomienia Fundacji [...], osoby G. P. lub osoby D. A.? Jeśli tak, proszę o udostępnienie szczegółowych informacji na tematy tych działań, ich charakteru, etapu oraz sygnatur akt.
5) Czy w związku z postępowaniami, prowadzonymi przez Prokuraturę Okręgową [...] lub podległe jej prokuratury rejonowe, zgłoszonymi przez Fundację [...], osobę G. P. lub osobę D. A. wobec mnie (K. K.), Prokuratura wydała decyzje o umorzeniu, zawieszeniu postępowania lub odmowie wszczęcia postępowania? Jeśli tak, proszę o udostępnienie szczegółowych informacji na temat liczby takich decyzji, ich charakteru oraz sygnatur akt.
6) Czy Prokuratura Okręgowa [...] posiada informacje na temat postępowań zgłoszonych przez Fundację [...], osobę G. P. lub osobę D. A. wobec mojej osoby (K. K.), które zostały przekazane do innych prokuratur? Jeśli tak, proszę o wskazanie, które prokuratury prowadziły te postępowania oraz o udostępnienie szczegółowych informacji na temat ich sygnatur oraz charakteru".
Wnioskodawca zastrzegł, że ww. informacje mają dotyczyć okresu od 1 stycznia 2021 r. do dnia otrzymania pisma.
W piśmie z dnia 7 października 2024 r. Prokurator stwierdził, że żądane informacje nie są informacją publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p."). Żadne z tych informacji nie dotyczą działalności prokuratury jako instytucji publicznej, a zmierzają do ustalenia informacji dotyczących osób fizycznych lub prawnych oraz ich sytuacji procesowej. Z tych powodów nie spełniają one przesłanki przedmiotowej, która w myśl postanowień wskazanej ustawy, decydowałyby o istnieniu obowiązku udostępnienia informacji.
Wnioskodawca zwrócił się do Prokuratora z prośbą o wyjaśnienie, kto rozpoznał jego wniosek z dnia 27 września 2024 r. Celem wnioskodawcy jest osiągnięcie przejrzystości działania organów władzy publicznej, w tym prokuratury. Prokurator wyjaśnił wnioskodawcy, że jego pismo jest polemiką z odpowiedzią na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący, działając samodzielnie, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prokuratora. Skarżący domaga się zobowiązania Prokuratora do udzielenia informacji publicznej w formie szczegółowego zestawienia danych, zgodnie z treścią jego wniosku oraz wymierzenia Prokuratorowi stosownej kary pieniężnej za odmowę udzielenia informacji publicznej. Skarżący wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi odrzucono argumentację, że wnioskowana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Prokuratura Okręgowa we W. bez problemu udzieliła jemu informacji o ww. osobach. W systemie PROK-SYS da się utworzyć zestawienie tabelaryczne, które jest w kręgu zainteresowania skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Prokurator wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko, jakie zajął w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Szczególnie zaznaczył, że gdy sprawa dotyczy samego skarżącego, to tym bardziej informacja o niej nie ma charakteru publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga tylko częściowo zasługiwała na uwzględnienie. W pozostałym zakresie należało ją oddalić.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania". Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności Prokuratora w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2025 r. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego na dzień 26 lutego 2025 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje bezczynność oraz przewlekłość prowadzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. w związku z art. 21 u.d.i.p. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd z urzędu powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, które mają wpływ na ocenę trafności kontrolowanego rozstrzygnięcia, a także bezczynności, nawet jeśli nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.
Podkreślenia wymaga legitymacja skarżącego do wniesienia skargi na bezczynność organu. Jest ona wywodzona z art. 21 u.d.i.p., w której wskazuje się, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Należy zatem uznać, że skarga na bezczynność Prokuratora mogła zostać wniesiona i podlegała rozpoznaniu przez tut. Sąd.
Należy zacząć od tego, że Prokurator jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika z faktu realizowania przez niego zadań publicznych korzystając przy tym z majątku publicznego przeznaczonego na te cele. To z kolei wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 1/21). Przede wszystkim należy zaznaczyć fakt, że Prokurator w myśl art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 390) wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Sposób wykonania zadań publicznych oraz gospodarowanie mieniem publicznym dotyczy skuteczności działania podmiotu prawa działającego w imieniu państwa na rzecz dobra wspólnego. Nie więc wątpliwości, że Prokurator jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Katalog obszarów, które szczególnie podlegają jawności w ramach u.d.i.p. został określony w art. 6 ust. 1 pkt 1-5. I tak, należy wspomnieć prawo do informacji publicznej o przedmiocie działalności i kompetencjach organu, majątku jakim dysponuje, treści dokumentów publicznych, w szczególności decyzji i innych rozstrzygnięć. Skoro te dane stanowią informację publiczną, a Prokurator jest w ich posiadaniu, ma on publicznoprawny obowiązek udostępnić je na zasadach określonych w u.d.i.p.
Konstytucyjną zasadą jest jawność życia publicznego oraz dostęp do informacji publicznej. Oznacza to, że każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne, gospodaruje majątkiem publicznym ma obowiązek udostępnić informację publiczną, o ile ją posiada. Podmiot nie może przecież udostępnić informacji, której nie posiada. W tej sytuacji podmiot taki musi jednak powiadomić o tym wnioskodawcę, a to zwalnia taki podmiot z obowiązku rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący zwrócił się do Prokuratora z prośbą, aby organ w trybie u.d.i.p., odpowiedział na postawione przez skarżącego pytania. Prokurator terminowo udzielił odpowiedzi, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, a więc nie podlegają udostępnieniu. Skarżący odrzuca tę argumentację i twierdzi, że tak jak Prokuratura Okręgowa we W. udostępniła takie dane, tak i Prokurator w niniejszej sprawie powinien je udostępnić z uwagi na ich publiczny charakter. Sąd w składzie orzekającym zaznacza w pierwszej kolejności, że nie jest on kompetentny do oceniania Prokuratury Okręgowej we W., ponieważ znajduje się ona poza granicami właściwości miejscowej tut. Sądu. Po drugie, należy przyznać skarżącemu rację, ale tylko co do obowiązku udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 1. Co do pozostałych pytań, Sąd zgadza się z poglądem Prokuratora.
Tak jak Sąd w składzie orzekającym wskazał powyżej, informacja publiczna dotyczy m.in. trybu działa organów władz publicznych oraz stanu załatwiania takich spraw (zob. art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i e u.d.i.p.). Każdy wnioskodawca ma prawo wiedzieć, czy organ władzy publicznej wykonuje swoje zadania zgodnie z tym co poleca jemu prawo i czy zajmuje się nimi niezależnie od tego, kto przyczynia się do powstania nowych zadań. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący ma prawo oczekiwać tego, aby dowiedzieć się czy Prokurator zajmuje się sprawami, które wpływają do podległego jemu urzędu. To, kto składa zawiadomienie do prokuratury jest drugorzędne, ale nie nieistotne. Bynajmniej, skarżący ma prawo wiedzieć, czy Prokurator równo traktuje podmioty, które zwracają się do niego. Sąd pomija to, że skarżący może i zapewne ma w tym swój prywatny cel, jednakże Prokurator powinien udostępnić informację o tym, czy zarówno on, jak i jemu podległe jednostki powszechne prokuratury (o ile ma taką wiedzę) prowadzą lub prowadziły postępowania zgłoszone również przez Fundację [...], R. G., czy K. D.. Prawo do informacji publicznej pomija motywację wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.), o ile oczywiście wnioskodawca nie nadużywa tego prawa. Dostęp do informacji publicznej jest jednym z wyrazów społecznej kontroli organów państwa i może on obejmować informację o tym, czy prokuratura przyjmuje zgłoszenia wszystkich podmiotów prawa, czy traktuje je równo i czy z jakiś nieuprawnionych względów nie pomija zawiadomień konkretnych podmiotów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 135/11). W tym zakresie wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej.
Sąd stwierdził w odniesieniu do pozostałych informacji wskazanych w pytaniach nr 2-6, że istotnie nie są to informacje publiczne. Sama wiedza o toczącym się postępowaniu z udziałem konkretnych podmiotów prawa nie stanowi informacji publicznej. Stanowi ją zapadłe orzeczenie, ale nie fakt prowadzenia postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 691/16). Udostępnienie informacji publicznej nie może stanowić narzędzia do ustalenia sytuacji prawnej podmiotu uwikłanego w proces sądowy, czy pozasądowy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SAB/Gl 20/10). Poza tym, jeżeli nawet toczy się postępowanie z udziałem podmiotów, którymi interesuje się wnioskodawca, a ten wnioskodawca sam jest stroną (niezależnie od charakteru), to odrębne przepisy np. o postępowaniu karnym przewidują mechanizm wzglądu do akt sprawy, co pozwala wnioskodawcy zasięgnąć wiedzy o sytuacji prawnej takich podmiotów. Dlatego też informacja, czy Prokurator lub podległe jemu jednostki prokuratury prowadzą postępowania, w których Fundacja [...], R. G. oraz K. D. mają określoną sytuację prawną w tych postępowaniach, nie ma charakteru informacji publicznej. W postępowaniach z udziałem ww. podmiotów oraz samego skarżącego istnieje możliwość zapoznania się materiałem dowodowym – zob. np. 156 w związku z art. 159 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 46), art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.). Dostęp do akt postępowania karnego (przygotowawczego, czy już sądowego) został zapewniony przepisami odrębnej ustawy niż u.d.i.p., a więc ustalenie sytuacji procesowej jest możliwe. Skarżący zastrzegł, że chodzi jemu o sprawy, które jego dotyczą. Sąd rozumie to zatem jako sprawy prowadzone przeciwko skarżącemu, a nie prowadzone "w sprawie". W tej sytuacji skarżący może uzyskać wnioskowane informacje. Analogiczne rozumowanie należy przeprowadzić w odniesieniu do spraw innych niż wszczętych z inicjatywy Fundacji [...], R. G. czy K. D.. Jeżeli jakikolwiek inny podmiot zawiadamia prokuraturę o działalności skarżącego i w tej sprawie prowadzi się postępowanie przeciwko skarżącemu, to skarżący ma prawo do zapoznania się z aktami sprawy.
Skarżący chciał również dowiedzieć się o wydanych orzeczeniach przez prokuraturę w sprawach z udziałem jego, Fundacji [...], R. G. oraz K. D.. Jeżeli takie orzeczenia zostały wydane, to skarżący, jako strona takiego postępowania, otrzymałaby je. To samo dotyczy przypadków, w których Prokurator przekazałby prowadzenie spraw z udziałem skarżącego do innych jednostek powszechnych prokuratury. Zmiana właściwości miejscowej jednostki prokuratury byłaby znana skarżącemu, ponieważ jako uczestnik postępowania musiałby on mieć wiedzę o tym do jakiej jednostki się kierować – składać zażalenia, wyjaśnienia etc.
Podsumowując, sprawy prowadzone przez Prokuratora z udziałem skarżącego, jako uczestnika postępowania są i powinny być znane skarżącemu, ponieważ ma on prawo do przeglądania akt postępowania przygotowawczego. Wszystkie pytania, które zasadzają się na jego udziale w postępowaniu wywołanym zawiadomieniem Fundacji [...], R. G., K. D. czy kogokolwiek innego, nie stanowią informacji publicznej, ponieważ skarżący ma dostęp do akt sprawy, a poza tym ustalenie sytuacji procesowej ww. podmiotów nie jest informacją publiczną mającą znaczenie dla interesu publicznego. Natomiast informacje, czy Prokuratura prowadziła albo prowadzi postępowania z zawiadomienia Fundacji [...], R. G. czy K. D., ma charakter publiczny, ponieważ to pozwala ocenić, czy Prokurator zajmuje się sprawami z ww. zawiadomień, co jest jego obowiązkiem ergo pozwala to sprawdzić, czy Prokurator traktuje każdego denuncjatora jednakowo.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że po stronie Prokuratora zaistniał stan bezczynności, jednakże ograniczał się on wyłącznie do pytania nr 1. Dlatego też Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że Prokurator dopuścił się bezczynności (pkt II sentencji wyroku). Ponieważ Prokurator do dnia wyrokowania przez tut. Sąd nie udostępnił wnioskowanej informacji, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Prokuratora do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie pytania nr 1 w terminie 14 dni od dnia doręczenia jemu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I sentencji wyroku).
Stwierdzona bezczynność Prokuratora nie miała charakteru rażącego, a to zostało orzeczone na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Nie można mówić o rażącym naruszeniu przepisów prawa, gdyż za takie należy uznać świadome, celowe i uporczywe lekceważenie wnioskodawcy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Ponadto odmienny pogląd w zakresie interpretacji przepisów prawa, do którego uprawniony jest każdy podmiot stosujący prawo nie przesądza o rażącym naruszeniu prawa.
Przekroczenie musi być zatem bardzo znaczne i wskazywać na złą wolę organu lub powodować jakieś wyjątkowo dolegliwe dla strony skutki. "Rażącym naruszeniem prawa jest taka wadliwość, którą cechuje szczególnie duży ciężar gatunkowy. Ma ona miejsce, gdy brak jest oczywistego podejmowania czynności lub gdy dochodzi do oczywistego lekceważenia wniosków strony. Taka sytuacja występuje też, gdy organ jawnie wykazuje brak chęci załatwienia sprawy lub gdy ewidentnie nie stosuje się do przepisów." (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1589/20). Na gruncie niniejszej sprawy nie da się wyprowadzić wniosku, że Prokurator działał w sposób lekceważący wobec obowiązku prawnego w postaci rozpoznania wniosku skarżącego w terminie ustawowym. Działanie organu nie nosiło również cech celowego unikania załatwienia sprawy. Prokurator niewątpliwie wiedział o obowiązku wynikającym z art. 1 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Udzielił odpowiedzi w terminie ustawowym, jednakże błędnie uznał, że pytanie nr 1 nie jest informacją publiczną. Błąd, jaki popełnił Prokurator musi skutkować wydaniem wyroku korzystnego w tym zakresie dla skarżącego. Nie przesądza to jednak o rażącym naruszeniu prawa.
Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie wniosku skarżącego dotyczącego wymierzenia organowi grzywny (pkt IV sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". Wskazany przepis ma charakter uznaniowy. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że brak charakteru rażącego bezczynności nie uzasadnia wymierzenia organowi grzywny. Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20). Poza tym, skoro powołany przepis ma charakter uznaniowy, to skarżący powinien należycie umotywować, po pierwsze, nałożenie takiej grzywny, a po drugie, jej wysokość. Tutaj zabrakło właściwego działania skarżącego. Brak oczekiwanego rozstrzygnięcia nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa, a to oznacza, że nie można z tego wywodzić podstawy do dodatkowego ukarania organu.
Skoro orzeczona bezczynność nie miała charakteru rażącego, represjonowanie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej poprzez wymierzenie jemu grzywny nie jest celowe. Stanowiłoby to zaprzeczenie istoty tej instytucji. Okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają wymierzenia grzywny.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 535). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł, na które złożył się wpis stały od skargi (pkt V sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło