II SAB/Wa 730/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), , po rozpoznaniu 3 marca 2025r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. D. na bezczynność Dyrektora Instytutu [...] Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] października 2024r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić W. D. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Skarżący we wniosku z [...] października 2024r. zwrócił się do Dyrektora Instytutu [...] Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w [...] (zwany "Dyrektorem") o sporządzenie i przesłanie kopii (fotokopii i skanu) dokumentu urzędowego zawierającego analizę przydatności budynku przy ul. [...] w [...] do działalności Instytutu [...] Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w [...]. Dyrektor w odpowiedzi z [...] listopada 2024r. na ww. wniosek Skarżącego wskazał, że weryfikacja analizy ww. nieruchomości jest w toku , tym samym dokument nie jest jeszcze gotowy. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] grudnia 2024r. wniósł o: - zobowiązanie Dyrektorowi do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z ww. wnioskiem, - wymierzenie Dyrektorowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a), - zasądzenie od Dyrektora na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, - przyznanie od Dyrektora na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS, na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a). Dyrektor w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, gdyż jest niezasadna i załączył wysłaną do Skarżącego odpowiedź z [...] listopada 2024r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz.935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 84). W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł skargę na bezczynność ww. Dyrektora w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] października 2024r. o udostępnienie informacji publicznej, już po udzieleniu przez ten organ odpowiedzi na wniosek, w której wskazano, że nie postała jeszcze wnioskowana przez Skarżącego informacja publiczna. W świetle akt sprawy w chwili wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Dyrektor nie pozostawał zatem w bezczynności. Zaistniała sytuacja sprawia, że przedmiotowa skarga nie może odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął bowiem 22 czerwca 2020r. uchwałę o sygn. akt II OPS 5/19, zgodnie z którą "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (ONSAiWSA 2020r., nr 6, poz. 79). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął 7 marca 2022r. uchwałę o sygn. akt II OPS 1/21, zgodnie z którą "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (ONSAiWSA z 2022r. nr 3, poz. 34). Z uzasadnienia ww. uchwały NSA z 7 marca 2022r. wynika, że przedmiot skargi, określony w art. 3 § 2 i § 3 i art. 5 P.p.s.a., determinujący dopuszczalność rozpoznania sprawy z tej skargi, musi istnieć w określonym przez ustawodawcę dniu (terminie), z którym ustawodawca związał skutek prawny w postaci dopuszczalności wniesienia tej skargi. Jeżeli przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.), bo przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować. NSA uznał ponadto za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji nie tyle sam akt administracyjny, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania, w postaci doręczenia go stronom, ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Zdaniem NSA stan przewlekłego prowadzenia postępowania, podobnie jak stan bezczynności, ustaje z chwilą rozstrzygnięcia sprawy, kończącego postępowanie. Stwierdził też, że przyjęty w uchwale z 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19 pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Zgodnie z art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w warunkach, o których mowa w art. 264 P.p.s.a.), przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Regulacja powyższa nie pozwala zatem składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w ww. uchwale i dokonywać wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Sądu z ww. uchwał NSA z: 22 czerwca 2020r. sygn. akt II OPS 5/19; 7 marca 2022r. sygn. akt II OPS 1/21 wynika, że wniesiona przez Skarżącego ww. skarga podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn. W dniu wniesienia skargi nie istniała bowiem ani przewlekłość ani bezczynność, czyli nie istniał przedmiot zaskarżenia. Postępowanie w sprawie związanej z wnioskiem Skarżącego z [...] października 2024r. o udzielenie informacji publicznej zakończono bowiem pismem z [...] listopada 2024r., w którym wskazano Skarżącemu, że organ nie dysponuje żądaną informacją, gdyż dokument nie jest jeszcze gotowy. Sąd, mając powyższe uchwały NSA na względzie, jak również uwzględniając specyfikę postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej, w którym nie tylko organ administracji publicznej, ale i podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 u.d.i.p., wydają decyzję jedynie wówczas, gdy odmawiają udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), po stwierdzeniu, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź gdy postępowanie podlega umorzeniu, uznał, że skarga była niedopuszczalna. Skarżący wniósł bowiem skargę miesiąc po ustaniu bezczynności w zakresie ww. wniosku z [...] października 2024r. Sąd, z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., postanowił, jak w punkcie pierwszym sentencji. Sąd postanowił o zwrocie wpisu (punkt drugi sentencji) na mocy art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozprawy