I SA/Wr 108/23

WyrokWSA we Wrocławiu2023-06-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędzia WSA Andrzej Cichoń, Sędzia WSA Jarosław Horobiowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, jeśli decyzja ta nie została skutecznie doręczona stronie postępowania?
Ratio decidendi
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona stronie, co oznacza, że nie weszła do obrotu prawnego. Odwołanie od decyzji, która nie istnieje prawnie, jest niedopuszczalne. Sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność postanowienia o niedopuszczalności odwołania, a nie merytoryczną zasadność decyzji, od której odwołanie wniesiono.
Stan faktyczny
Skarżący S.A. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) orzekającej o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki za zaległości podatkowe. Strona podnosiła, że decyzja NUS nie została jej prawidłowo doręczona. DIAS stwierdził niedopuszczalność odwołania, wskazując na brak dowodów doręczenia decyzji NUS, co potwierdziła administracja brytyjska. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia DIAS i zarzucając błędne ustalenie podstawy rozstrzygnięcia. Wniósł również o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Cichoń, Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 30 listopada 2022 r. znak 0201-IEW2.4123.12.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę w całości. Postanowienie Dnia 13 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Cichoń, Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 30 listopada 2022 r. znak 0201-IEW2.4123.12.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci korespondencji prowadzonej między stroną, a brytyjskimi instytucjami i podmiotami. Przedmiotem skargi S. A. (dalej: skarżący, strona) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ zażaleniowy) z 30 listopada 2022 r. znak 0201-IEW2.4123.12.2022 stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] (dalej: NUS, organ I instancji) z 9 lutego 2022 r. znak nr 0227-SEW.4123.13.20206 w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej członka zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą we W. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2017 r., odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty 2017 r. oraz koszty postępowania egzekucyjnego od zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2017 r. Postępowanie przed organami. Decyzją z 9 lutego 2022 r. NUS orzekł o odpowiedzialności strony, jako członka zarządu M. sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki. Decyzję skierowano na znany organowi podatkowemu adres, zgłoszony przez stronę do Krajowego Rejestru Sądowego w związku z objęciem funkcji członka zarządu spółki. Pismem z 13 kwietnia 2022 r. strona skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu zakwestionowano między innymi prawidłowość doręczania korespondencji przez organ I instancji. Skarżący wskazał inny adres w W., niż ten, na który organ I instancji doręczał korespondencję za pośrednictwem administracji brytyjskiej. Po przekazaniu akt sprawy organowi odwoławczemu, NUS wystąpił za pośrednictwem DIAS oraz Biura Wymiany Informacji w K. do administracji brytyjskiej, przy pomocy której doręczano przedmiotową decyzję, o wskazanie jak przebiegała droga przekazania decyzji oraz czy znana jest data doręczenia korespondencji. Z udzielonej odpowiedzi wynikało, że decyzja nie została doręczona. Postanowieniem z 30 listopada 2022 r. DIAS stwierdził niedopuszczalność odwołania od ww. decyzji NUS, z uwagi na to, że nie została ona doręczona stronie. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie występują niemożliwe do usunięcia wątpliwości dotyczące zgodnego z przepisami prawa doręczenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu M. sp. z o.o. oraz daty doręczenia, a braków w materiale dowodowym nie da się usunąć ze względu na odpowiedź administracji brytyjskiej. Postanowieniem z 8 lutego 2023 r. DIAS sprostował omyłki pisarskie w postanowieniu z 30 listopada 2022 r. Postępowanie przed Sądem. Od powyższego postanowienia strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części, w której DIAS uznał, że podstawą rozstrzygnięcia jest brak doręczenia decyzji, zamiast uznać, że podstawą rozstrzygnięcia jest brak doręczenia jakiegokolwiek pisma stronie skarżącej, a tym samym brak wszczęcia postępowania w sprawie. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, uzasadniając wniosek potencjalnym upływem terminów przedawnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Na rozprawie 13 czerwca 2023 r. Sąd postanowił oddalić wniosek strony o dopuszczenie wnioskowanych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w ww. trybie. W skardze pełnomocnik skarżącego wniósł w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu ze złożonych kopii dokumentów. Wskazać należy, że co do zasady sąd administracyjny postępowania dowodowego nie prowadzi. Sąd orzeka podstawie akt sprawy, co należy rozumieć jako oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach ustalonych na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych, a więc materiale dowodowym zgromadzonym przez organ w toku prowadzonego przez ten organ postępowania. Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów wyłącznie w zakresie w jakim jest to uregulowane w przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a. tj., jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uzupełniające postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątku. Nawet jeżeli są spełnione pozytywne przesłanki otwierające drogę do przeprowadzenia uzupełniających dowodów z dokumentów (tj. przesłanki istnienia wątpliwości, ich istotności i niezbędności przeprowadzenia dowodu dla ich wyjaśnienia) przy niewystąpieniu przesłanki negatywnej (nadmierne przedłużenie postępowania) to przeprowadzenie takiego postępowania pozostawiono uznaniu Sądu. W tej sprawie w ocenie Sądu, nie było powodów do odwoływania się do władzy dyskrecjonalnej Sądu, bowiem nie wystąpiły ww. przesłanki uzasadniające przeprowadzenie uzupełniających dowodów z załączonych dokumentów. Wskazać bowiem należy, że podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące przedawnienia zobowiązań nie mają żadnego znaczenia dla wyrokowanej sprawy, którą jest ocena legalności postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Z tego względu wniosek strony został przez Sąd oddalony. Przedmiotem sporu jest postanowienie DIAS o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Strona nie kwestionuje zasadności postanowienia organu ale jego uzasadnienie, oczekując od Sądu oceny przebiegu postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Wyjaśnić więc należy, że przedmiotem postępowania przed Sądem wyrokowanej sprawie jest zgodność z prawem działania DIAS, który nie rozpatrzył wniesionego odwołania uznając je za niedopuszczalne. Przywołując ramy prawne sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 212 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651, ze zm.; dalej: o.p.) organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia. Jak stanowi art. 220 § 1 o.p. od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Na mocy art. 223 § 1 o.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. W myśl art. 223 § 2 pkt 1 o.p. ww. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z uwagi na brzmienie art. 228 § 1 pkt 1 o.p. organ w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania zobowiązuje organ do wydania postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 1 o.p. Postanowienie jest ostateczne (art. 228 § 2 o.p.). W wyrokowanej sprawie organ ustalił, że wobec braku dowodów doręczenia decyzji NUS z 9 lutego 2022 r. uznać należy ją za niedoręczoną. Organ wywiódł, że decyzja jako niedoręczona nie weszła do obrotu prawnego z odpowiedzi udzielonej na podstawie art. 17 Konwencji z 25 stycznia 1988 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych (Dz.U. z 1998 r., nr. 141, poz. 913), w której administracja brytyjska - przy pomocy której dostarczano stronie decyzję - wyjaśniła, w odpowiedzi na wystąpienie o informacje dotyczące doręczenia ww. decyzji NUS, że "nasze usługi pocztowe nie doręczyły skutecznie przedmiotowych dokumentów" (k. 326-327 akt administracyjnych). W ocenie Sądu, w świetle powyższych ustaleń DIAS słusznie uznał, że decyzja nie została doręczona, a w konsekwencji prawidłowo stwierdził, że odwołanie wniesione od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego jest niedopuszczalne. Jak już Sąd wyżej wyjaśnił, przedmiotem wyrokowania w sprawie jest wyłącznie kontrola zgodności z prawem działania DIAS w zakresie stwierdzenia przez ten organ niedopuszczalności odwołania od decyzji NUS z 9 lutego 2022 r. znak nr 0227-SEW.4123.13.20206, dlatego pozostałe zarzuty skargi dotyczące prawidłowości przebiegu postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, jako wykraczające poza zakres wyrokowanej sprawy, nie stanowiły przedmiotu oceny dokonanej przez Sąd. Konkludując, Sąd uznał, że organ nie naruszył przepisów prawa przy wydawaniu skarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło