II SA/Po 870/24

WyrokWSA w Poznaniu2025-03-05

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obywatel Ukrainy, który korzystał z ochrony czasowej w innym państwie członkowskim UE, ale zrezygnował z niej i powrócił do Polski, może ubiegać się o świadczenie wychowawcze, jeśli dane w rejestrze Straży Granicznej wskazują na utratę legalnego pobytu z powodu rejestracji w systemie zabezpieczenia społecznego innego państwa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów, uznając, że organy ZUS błędnie ograniczyły się do analizy danych z rejestru Straży Granicznej, ignorując inne dowody przedstawione przez stronę, takie jak powiadomienia o nadaniu numeru PESEL ze statusem UKR oraz dokumenty potwierdzające rezygnację z ochrony w innym państwie. Legalność pobytu obywatela Ukrainy w Polsce, a tym samym prawo do świadczenia wychowawczego, nie może być ustalana wyłącznie na podstawie rejestru Straży Granicznej, zwłaszcza gdy istnieją inne dowody wskazujące na legalny pobyt i status uchodźcy.
Stan faktyczny
Skarżąca O. B. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, powołując się na rejestr Straży Granicznej wskazujący, że skarżąca utraciła legalny pobyt w Polsce z powodu zarejestrowania się w systemie zabezpieczenia społecznego w innym państwie UE. Prezes ZUS utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom błędną ocenę materiału dowodowego i naruszenie art. 77 k.p.a. Skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające jej status UKR oraz rezygnację z ochrony w innym państwie. Sąd uznał, że organy nadmiernie oparły się na rejestrze SG, ignorując inne dowody.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS z dnia 13 sierpnia 2024 r. i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi O. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 listopada 2024 r., znak [...] nr postępowania [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 sierpnia 2024 r. znak [...] nr postępowania [...], II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 13 sierpnia 2024 r., znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania O. B. (dalej również jako Skarżąca) świadczenia wychowawczego na dziecko Y. B. na okres świadczeniowy trwający od dnia 01 czerwca 2024 r. do dnia 31 maja 2025 r. wskazując, iż na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej stalili, iż Skarżąca utraciła legalny pobyt w Polsce w związku z zarejestrowaniem się w systemie zabezpieczenia społecznego w innym państwie członkowiskim. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Skarżąca wyjaśniając, iż w I. była tylko dwa dni i po zakończeniu pobytu złożyła wniosek o cofnięcie zezwolenia na pobyt w I. na co dostała potiwerdzenie w postaci stempla w paszporcie oraz “decyzji papierowej". Skarżąca podniosła, iż nie ma żadnego wpływu na działania organów szczególnie w innym państwie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 6 listopada 2024 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia 13 sierpnia 2024 r. wyjaśniając, że z zapisów rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej wynika, że od dnia następującego po 20 lutym 2023 r. utraciła Skarżąca prawo do legalnego pobytu w Polsce jako uchodźca przybyły do Polski w związku z działaniami wojennymi na Ukrainie, na podstawie wykreślenia z ww. rejestru z powodu zarejestrowania w systemie zabezpieczenia społecznego w innym państwie członkowiskim UE. O. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarzucając jej naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a konsekwencji uznanie, że pobyt skarżącej w Polsce nie jest pobytem legalnym. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie w całości decyzji z dnia 13 sierpnia 2024 r. oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w jej ocenie Prezes ZUS wydając decyzję błędnie ocenił materiał dowodowy w sprawie i utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia 13 sierpnia 2024 r., odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego Skarżącej, mimo iż podjęła ona wszelkie działania w celu zarejestrowania swojego legalnego pobytu w Polsce, a więc udała się do Urzędu Miasta w Z. celem przywrócenia statusu "UKR", przedstawiła dokument dot. cofnięcia zezwolenia na pobyt w I. i skontaktowała się z Komendantem Głównym Straży Granicznej w celu potwierdzenia legalności swojego pobytu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż analiza zapisów aplikacji wspomagającej obsługę świadczeń dla rodzin wykazała, że Skarżąca w dniu 14 czerwca 2024 r. złożyła do ZUS wniosek o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy 2024/2025 na dziecko: Y.B.. W związku z powyżej wskazanym wnioskiem CSR dokonało weryfikacji rejestru Straży Granicznej odnośnie legalności pobytu dziecka i matki i w dniu 12 lipca 2024 r. wysłało do wnioskodawczyni wezwanie z informacją, że na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej utraciła legalny pobyt w Polsce w dniu 20 lutego 2023r. w związku z zarejestrowaniem się w systemie zabezpieczenia społecznego w innym państwie członkowskim UE. Jak dalej wskazał organ, w celu ubiegania się o świadczenie wychowawcze Skarżąca powinna zawnioskować o usunięcie danych z platformy unijnej EUROPEAN UNION. Ponadto organ szczegółowo wyjaśnił, że dane zawarte w aplikacji ZUS wspomagającej obsługę świadczeń wychowawczych opierają się o informacje zawarte w rejestrze Straży Granicznej w zakresie ustalania legalności pobytu obywateli Ukrainy w Polsce na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tzw. ustawa pomocowa). W powołaniu na art. 2 ust. 1 ww. ustawy organ wskazał, że za legalny pobyt uznaje się pobyt obywatela Ukrainy, który przybył do Polski z Ukrainy począwszy od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Polski. Jak dalej wyjaśnił organ pobyt obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy, rejestrowany jest przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w rejestrze, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy pomocowej. O legalności pobytu w Polsce danej osoby, na podstawie ww. art. 2 ust. 1 ustawy decyduje wyłącznie wpis do rejestru SG. W odpowiedzi na ww. wezwanie, skarżąca w dniu 19 lipca 2024 r przekazała skany powiadomienia z dnia 16 lutego 2024 r. oraz z dnia 09 maja 2024 r. o nadaniu nr PESEL z rozszerzeniem UKR jej oraz synowi. W dniu 24 lipca 2024 r. Skarżąca przekazała pismo z Placówki Straży Granicznej przy lotnisku w M. , w którym została poinformowana, że Straż Graniczna nie posiada narzędzi pozwalających na modyfikację danych wprowadzonych na ternie I. i w związku z tym powinna się skontaktować z i. organem imigracyjnym w miejscu gdzie przekraczała granicę w celu odnotowania faktu, iż nie korzysta z ochrony na terytorium innego państwa. Do tego skarżąca przedłożyła skan pieczęci w paszporcie potwierdzającej anulowanie zgłoszenia w i. instytucji imigracyjnej. W dniu 13 sierpnia 2024 r. CSR dokonało odczytu danych wnioskodawczyni i dziecka z rejestru Straży Granicznej. Z rejestru tego wynikało, że Skarżąca posiada status UKR i okres legalności pobytu w Polsce od dnia 14 marca 2022 r. do dnia 20 lutego 2023 r., natomiast dziecko posiada legalność pobytu w okresie od dnia 22 kwietnia 2024 r. do dnia 30 września 2025 r. jednak brak jest informacji o statusie UKR. Organ podniósł, iż obywatel Ukrainy traci legalność pobytu w Polsce z art. 2 ust. 1 ww. ustawy. Z uwagi na zarejestrowanie w systemie zabezpieczenia społecznego w innym państwie członkowskim UE, a status UKR nabyty w Polsce zostaje anulowany. W myśl ustawy obywatel Ukrainy, który podjął w innym państwie członkowskim UE zatrudnienie, podlegające zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych, uzyska również prawo do legalnego pobytu, co dowodzi, że jest to również jego państwo zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o utrzymaniu w mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przyznania Skarżącej świadczenia wychowawczego. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2024 r., poz. 167 ze zm. – dalej jako "ustawa"), powoływanej dalej oraz przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 421). Jak wynika z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, (...). Z powyższego przepisu wynika, iż jedną z przesłanek uzyskania świadczenia wychowawczego przez obywatela Ukrainy jest legalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 września 2025 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki, o ile dziecko to nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Na gruncie niniejszej sprawy należy zauważyć, iż art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy stanowi, iż przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do obywateli Ukrainy, którzy korzystają z ochrony czasowej na terenie innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej przyznanej z powodu działań wojennych prowadzonych na terytorium Ukrainy. Ponadto w myśl art. 11 ust. 4 ustawy korzystanie przez obywatela Ukrainy z ochrony czasowej na terenie innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej przyznanej z powodu działań wojennych prowadzonych na terytorium Ukrainy pozbawia go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Wobec powyższego podkreślenia wymaga, iż zgodnie z cytowanymi przepisami dopiero korzystanie z ochrony czasowej na terenie innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej powoduje, że przepisu o uznaniu legalności pobytu nie stosuje się. W niniejszej sprawie organ oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, iż z zapisów rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej wynika, że od dnia następującego po 20 lutym 2023 r. Skarżąca utraciła prawo do legalnego pobytu w Polsce jako uchodźca przybyły do Polski w związku z działaniami wojennymi na Ukrainie, na podstawie wykreślenia z ww. rejestru z powodu zarejestrowania w systemie zabezpieczenia społecznego w innym państwie członkowskim UE. Podkreślenia wymaga, że w sprawie nie jest sporne, iż w dniu 18 lutego 2023 r. Skarżąca opuściła terytorium Polski oraz że w dniu 22 lutego 2023 r. wróciła do Polski. Skarżąca nie kwestionuje również, iż dokonała rejestracji w I. , co skutkowało, że korzystała ona z ochrony czasowej na terenie innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jednakże w niniejszej sprawie Skarżąca w dniu 19 lipca 2024 r przekazała skany powiadomienia z dnia 16 lutego 2024 r. oraz z dnia 09 maja 2024 r. o nadaniu nr PESEL z rozszerzeniem UKR jej oraz synowi. Zaś w dniu 24 lipca 2024 r. Skarżąca przekazała skan pieczęci w paszporcie potwierdzającej anulowanie zgłoszenia w i. instytucji imigracyjnej. Organ pomimo powyższego w dalszym ciągu, w tym przede wszystkim w odpowiedzi na skargę akcentował, iż o legalności pobytu w Polsce danej osoby, na podstawie ww. art. 2 ust. 1 ustawy decyduje wyłącznie wpis do rejestru Straży Granicznej. Z tych też względów wskazać należy, iż rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1 prowadzi Komendant Główny Straży Granicznej w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej (art. 3 ust. 3 ustawy). Stosownie do art. 26 ust. 3a cyt. ustawy, Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, oraz dofinansowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, oraz za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, informację o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy. Wobec powyższego weryfikując zasadność wniosku o przyznanie świadczenia przez obywatela Ukrainy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy ZUS jest uprawniony do korzystania z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego SG (zawierającego m.in. informacje o dacie wjazdu i wyjazdów z terytorium RP). Powyższe nie oznacza jednak ograniczenia postępowania dowodowego wyłącznie do sprawdzenia danych ww. rejestrze Straży Granicznej, a do tego ograniczył się organ w niniejszej sprawie. W systemie teleinformatycznym mogą bowiem wystąpić błędy albo dane mogą być nieaktualne. Ponadto z art. 26 ust. 3i ustawy wynika, że ZUS jest obowiązany do weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3 i z rejestru PESEL. Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, na podstawie wniosku złożonego w dowolnym organie wykonawczym gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer PESEL, o którym mowa w art. 15 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Natomiast przepis art. 8 pkt 24a lit. d ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2024 r. poz. 736) stanowi zaś, że w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzony jest status cudzoziemca oznaczony jako UKR - w przypadku osoby, której nadano numer PESEL na podstawie art. 4 ustawy. W tym miejscu przypomnieć należy, iż w toku postępowania Skarżąca przedstawiła powiadomienie o nadaniu numeru PESEL dla siebie i dla syna. W powiadomieniach tych odnotowano status uchodźcy UKR. Pomijając powyższe, co zignorował całkowicie organ opierając się wyłącznie na rejestrze Straży Granicznej, zaznaczyć należy, że obowiązujące przepisy uzależniają przyznanie świadczenia od legalności pobytu, a nie od dokonania odpowiedniej adnotacji w rejestrze Straży Granicznej. Niewątpliwie przedmiotowy rejestr stanowi dowód legalnego pobytu w Polsce, jednakże nie może prowadzić do uznania, że jest to wyłączny dopuszczalny dowód w tym zakresie jak zdaje się uważać organ (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Krakowie z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 862/24, z dnia 10 października 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 806/24, z 10 września 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 974-981, w Białymstoku z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 478/24, w Kielcach z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 257/24, w Gdańsku z dnia 4 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 304-305/24, w Gliwicach z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 629/24). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca przedstawiła na etapie postępowania administracyjnego dokumenty potwierdzające w odniesieniu do niej i jej dziecka status UKR, o czym Sąd wspomniał wyżej. Opierając się na błędnej wykładni art. 2 ust. 1 ustawy, zdaniem Sądu, organ przedwcześnie wydał negatywne dla Strony rozstrzygnięcie, nie poprzedzając go wnikliwym postępowaniem dowodowym, a przede wszystkim ignorując dowody przedstawione przez stronę, w celu ustalenia istotnych w sprawie okoliczności. W postępowaniu w ww. zakresie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), ponieważ ustawodawca wyraźnie wskazał przypadki wyłączenia jego stosowania, które nie obejmują ani przyznawania oraz uchylenia i zmiany świadczenia wychowawczego, ani wstrzymania wypłaty tego świadczenia, ani prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 316/23 i z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt IV SA/Wr 8/24). Z akt sprawy wynika, że zarówno Skarżąca jak i dziecko posiada status uchodźcy UKR - cudzoziemca, któremu nadano numer PESEL w związku z konfliktem na terytorium Ukrainy (powiadomienia o nadaniu nr PESEL z dnia 16 lutego 2024 r. i 9 maja 2024 r.). Ponadto Skarżąca przedłożyła szereg dokumentów wskazujących, iż zrezygnowała z ochrony czasowej w I. powracając do Polski. Organ powyższe dokumenty całkowicie zignorował ograniczając się, co już wielokrotnie wskazywano, wyłącznie do rejestru Straży Granicznej, Uwzględniając powyższe okoliczności nie sposób przyjąć, że orzekające w sprawie organy, dysponując wiarygodną informacją o statusie skarżącej i jej syna z rejestru PESEL oraz dokumentacją o rezygnacji z ochrony w innym państwie członkowskim, mogły oprzeć swoje decyzje wyłącznie na podstawie rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej. Organy ZUS pominęły pochodzące od Skarżącej informacje i zaniechały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem weryfikacji uprawnienia Skarżącej do świadczenia wychowawczego. Skoro Skarżąca kwestionowała odmowę przyznania jej prawa do świadczenia wychowawczego, organy ZUS miały obowiązek wyjaśnić okoliczności podawane przez Skarżącą z wykorzystaniem instrumentów przewidzianych zarówno w ustawie jak i k.p.a. Jeszcze raz należy zaznaczyć, iż z art. 26 ust. 3i ustawy wynika, że ZUS jest obowiązany do weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego "w szczególności" na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, i z rejestru PESEL. Oznacza to, że dane z rejestrów publicznych stanowią tylko jeden z możliwych środków dowodowych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 629/24). W ocenie Sądu, organy nie wdrożyły procedury wyjaśnienia wątpliwości, co stanowi naruszenie art. 26 ust. 3c, 3d, 3g ustawy w zw. z art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić ponadto należy, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji w kwestiach najistotniejszych dla rozpoznania sprawy, nie spełnia wymogu z art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy elementem koniecznym uzasadnienia każdej decyzji administracyjnej jest wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom, w tym przedstawionym przez stronę, odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Warunki te w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społocznych. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Skarżąca była objęta ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych (w tym wpisu sądowego), jak również z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, dlatego zwrot kosztów objął wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w wysokości stawki minimalnej 480 zł. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracyjny uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności w oparciu o wszelkie dostępne dokumenty ustali rzeczywisty status Skarżącej i dziecka, będącego pod jej opieką, w kontekście prawa od świadczenia wychowawczego. Przy czym organ winien mieć na uwadze, iż art. 26 dyrektywy 2001/55/WE, do której odwołuje się ustawodawca w art. 3a ustawy, przewiduje, iż przez okres trwania tymczasowej ochrony Państwa Członkowskie współpracują ze sobą w odniesieniu do przeniesienia miejsca pobytu osób korzystających z tymczasowej ochrony z jednego Państwa Członkowskiego do innego, z zastrzeżeniem zgody osoby zainteresowanej na takie przeniesienie. (ust. 1); W przypadku przeniesienia z jednego Państwa Członkowskiego do innego ważność dokumentu pobytowego w Państwie Członkowskim, które osoba opuszcza wygasa, a zobowiązania tego Państwa Członkowskiego w stosunku do danej osoby, odnoszące się do tymczasowej ochrony, wygasają. Nowe przyjmujące Państwo Członkowskie przejmuje obowiązki wynikające z objęcia danej osoby tymczasową ochroną.(4). ----------------------- [...]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło