II OZ 217/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 750/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Ząbkowickiego z dnia 8 lipca 2024 r. nr 138/2024 w sprawie ze skargi Gminy Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 9 sierpnia 2024 r. nr IF-O.7840.1.335.2024.AB w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i projektu zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 750/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia 9 sierpnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Ząbkowickiego z dnia 8 lipca 2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i projektu zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na podstawie analizy wniosku, a także przedłożonych akt sprawy, domagając się udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że realizacja spornej inwestycji, ale również ewentualna rozbiórka, narazić może ją oraz inne podmioty na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na - jego wyłączne - ryzyko, ponieważ kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona, będzie obciążać właśnie jego. Nie mogły zadziałać tym samym podnoszone we wniosku okoliczności dotyczące wysokich kosztów realizacji inwestycji, ale również ewentualnej rozbiórki masztu. Nie mogła wywołać zamierzonego skutku również pozostała argumentacja odnosząca się do merytorycznych aspektów sprawy (wskazująca na pominięcie określonych podmiotów w toku postępowania przed organem I instancji), która na tym etapie postępowania nie mogłaby przesądzać o zasadności rozpoznawanego wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Gmina Z., wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonych orzeczeń, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zawężeniu jego doniosłości w zakresie wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenia skutków jedynie co do osoby inwestora i terenu, na którym posadowiona ma być inwestycja, w sytuacji, gdy ich właściwe zastosowanie powinno prowadzić do uznania, że wykonanie inwestycji budowlanej polegającej na budowie masztu o wysokości 47 m i jego infrastruktury spowoduje degradację terenów sąsiednich w postaci dróg dojazdowych do nieruchomości, będzie wysoce uciążliwe dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości poprzez zacienienie lokali mieszkalnych, a następnie narażenie ich na oddziaływanie tego masztu w zakresie częstotliwości, które mogą okazać się niewłaściwe dla spornej lokalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Przy ocenie wniosku Sąd zobowiązany jest ważyć interes zarówno strony skarżącej jak również inwestora. Wykonanie obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na budowę, które może zostać usunięte z mocą wsteczną z obrotu prawnego, odbywa się bowiem na ryzyko inwestora. Zatem to inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc to po stronie inwestora może zaistnieć stan znacznej szkody. Podobnie w sytuacji odwrotnej, tj. wstrzymania wykonania decyzji i zablokowania procesu inwestycyjnego, co wiąże się z ingerowaniem w proces budowlany i ponoszeniem przez inwestora strat związanych z tym przestojem. Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy wskazać, że nie jest ona trafna. Zasadniczo można powoływać się na zagrożenie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jeśli ma ono charakter aktualny, realny i indywidualny, bezpośrednio związany z wykonaniem zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie podkreśla się również, że zagrożenie związane z procesem budowlanym powinno przekraczać normalne konsekwencje tego procesu. Za sytuację realną z całą pewnością nie można uznać stwierdzenia, że zagrożenie wynika z oddziaływania przedmiotowego masztu "w zakresie częstotliwości, które mogą okazać się niewłaściwe dla spornej lokalizacji". Już literalna analiza tego zdania wskazują na potencjalny charakter zagrożenia. Natomiast ewentualne zacienienie lokali mieszkalnych jest sytuacją odwracalną w przypadku rozbiórki obiektu a kwestia degradacji terenu, choć może być trudna do odwrócenia, nie stanowi sytuacji przekraczającej zwyczajne następstwa realizacji tego typu inwestycji. Ewentualne wyeliminowanie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego będzie natomiast rodzić po stronie inwestora konieczność przywrócenia stanu poprzedniego na jego koszt, co może zawierać w sobie również postępowania odszkodowawcze. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.