III OSK 7040/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-03-06
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mirosław Wincenciak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skreślenie studenta z listy studentów z powodu braku udziału w obowiązkowych zajęciach jest zasadne, gdy organ uzyskał opinie tylko od dwóch nauczycieli akademickich, mimo że regulamin studiów wymaga trzech, a student nie zapisał się na wymagane przedmioty?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wymóg uzyskania opinii od trzech nauczycieli akademickich nie mógł być spełniony, gdy student nie zapisał się na wymagane przedmioty obowiązkowe. Sąd stwierdził również, że rozstrzygnięcia dotyczące indywidualnej organizacji studiów mają charakter wewnątrzzakładowy i nie podlegają weryfikacji sądowo-administracyjnej, a sposób informowania o nich był skuteczny.Stan faktyczny
Student P.W. został skreślony z listy studentów z powodu stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach. Organ pierwszej instancji uzyskał opinie od dwóch nauczycieli akademickich, którzy potwierdzili brak obecności studenta. Rektor utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę studenta, uznając, że wymóg uzyskania opinii od trzech nauczycieli nie miał zastosowania, a sposób doręczenia informacji o zamiarze skreślenia był prawidłowy. Student wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P.W. na rzecz Rektora [...] kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2235/20 w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Rektora [...] z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr BSS-4414-NS-57/2020 w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od P.W. na rzecz Rektora [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2235/20 oddalił skargę P.W. na decyzję Rektora [...] z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr BSS-4414-NS-57/2020 w przedmiocie skreślenia z listy studentów.
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
Decyzją z dnia 18 maja 2020 r. Prodziekan ds. Studenckich Wydziału [...] (dalej w skrócie: "Prodziekan [...]" lub "organ pierwszej instancji") skreślił P.W. (dalej w skrócie: "skarżący") z listy studentów drugiego roku studiów niestacjonarnych jednolitych magisterskich na kierunku [...] z powodu stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach. W uzasadnieniu decyzji przywołał treść art. 108 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm., dalej w skrócie: "p.s.w.n."), zgodnie z którym student może być skreślony z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach. W świetle § 41 ust. 3 załącznika do uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] 2019 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów na [...] (Monitor [...] z 2019 r., poz. [...], dalej w skrócie: "Regulamin Studiów"), brak udziału w zajęciach obowiązkowych kierownik jednostki dydaktycznej stwierdza, jeżeli liczba nieobecności studenta uniemożliwia realizację obowiązków przewidzianych dla danego cyklu dydaktycznego. Prodziekan [...] wskazał, że okoliczność tę ustala się, uwzględniając sylabusy przedmiotów, na podstawie oświadczeń co najmniej 3 nauczycieli akademickich, z których każdy prowadzi inny przedmiot objęty planem danego etapu. Decyzję o skreśleniu z listy studentów kierownik jednostki dydaktycznej podejmuje po upływie co najmniej sześciu tygodni od rozpoczęcia danego cyklu dydaktycznego, jednak nie wcześniej niż po 14 dniach od skierowania do studenta informacji o zamiarze skreślenia go z powodu braku udziału w zajęciach obowiązkowych. Z informacji przekazanych przez prowadzących przedmioty: "[...] – ćwiczenia" oraz "[...] – ćwiczenia", liczba nieobecności skarżącego na w/w zajęciach objętych planem studiów uniemożliwiła – w świetle sylabusów tych przedmiotów – realizację obowiązków przewidzianych dla danego cyklu dydaktycznego. Przedmiotowe zajęcia były jedynymi obowiązkowymi zajęciami, na które skarżący się zarejestrował, przy czym uchybił on obowiązkowi uczestnictwa w nich. Prodziekan [...] podniósł także, że nieobecności nie zostały przez skarżącego usprawiedliwione w trybie określonym w § 33 Regulaminu Studiów. W konsekwencji skarżący nie uczynił zadość wyrażonemu w art. 107 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. obowiązkowi uczestnictwa w zajęciach, sprecyzowanemu w § 19 ust. 2 pkt 1 Regulaminu Studiów.
W odwołaniu z dnia 15 czerwca 2020 r. skarżący zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie wskazanych przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.:Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 108 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 p.s.w.n. w związku ze stosownymi postanowieniami Regulaminu Studiów, poprzez ich błędne zastosowanie i skreślenie go z listy studentów.
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr BSS-4414-NS-57/2020 Rektor [...] (dalej w skrócie: "Rektor [...]" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, Prodziekan [...] w swojej decyzji wyjaśnił należycie, jakie powody były podstawą wydania decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Rektora [...] P.W. zarzucił naruszenie wskazanych przepisów k.p.a. oraz art. 108 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 p.s.w.n. w związku ze stosownymi postanowieniami Regulaminu Studiów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał, że przepisy § 41 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Regulaminu Studiów przewidują obowiązek uzyskania oświadczeń co najmniej 3 nauczycieli akademickich, z których każdy prowadzi inny przedmiot objęty planem studiów danego etapu, celem ustalenia, czy student bierze udział w zajęciach obowiązkowych. Regulacja ta ma charakter gwarancyjny – jej celem jest zminimalizowanie ryzyka arbitralności oraz dowolności decyzji o skreśleniu danej osoby z listy studentów, podejmowanej przez kierownika jednostki dydaktycznej. Podkreślić jednak należy, że uzyskanie opinii 3 nauczycieli akademickich możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy student został przypisany co najmniej do 3 przedmiotów obowiązkowych, na które nie uczęszcza. Natomiast w przypadku, gdy student został przypisany do mniejszej liczby zajęć, lub w ogóle nie został przypisany do żadnych zajęć obowiązkowych, bezwzględny wymóg uzyskania opinii minimum 3 nauczycieli akademickich jest bezprzedmiotowy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji uzyskał opinie 2 nauczycieli akademickich: dr [...] oraz dr hab. [...], z których to opinii wynika, że skarżący nie uczęszczał na prowadzone przez nich zajęcia. Jednocześnie organ ustalił, iż skarżący nie został przypisany do jakichkolwiek innych zajęć obowiązkowych. Tym samym nie było trzeciego nauczyciela akademickiego, który mógłby opiniować w sprawie udziału skarżącego w zajęciach obowiązkowych. Należy więc uznać, że organy obu instancji zadośćuczyniły normie zawartej w art. 108 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w związku z § 41 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Regulaminu Studiów. Rektor [...] (podobnie jak i Prodziekan [...]) poczynił niezbędne ustalenia faktyczne dotyczące udziału skarżącego w zajęciach prowadzonych przez w/w nauczycieli akademickich, a ocena prawna tych dowodów nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu.
WSA w Warszawie jako chybiony uznał także zarzut nieprawidłowego doręczenia informacji o zamiarze skreślenia skarżącego z listy studentów. Przedmiotowe pismo zostało wysłane do 2 osób: adwokata [...] oraz bezpośrednio do skarżącego – na adres podany przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania. Fakt doręczenia informacji w/w adwokatowi, bez względu na to, czy był on umocowany do reprezentowania skarżącego w postępowaniu w przedmiocie skreślenia z listy studentów, czy też nie, nie ma istotnego znaczenia. Pismo to bowiem zostało skierowane także bezpośrednio do skarżącego (na podany przez niego adres), a odebrał je dorosły domownik – [...].
Z kolei warunki i tryb udzielania zgody na indywidualną organizację studiów określa w szczególności § 26 Regulaminu Studiów, który stanowi rozwinięcie art. 85 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. Wobec powyższego, w ocenie Sądu pierwszej instancji nie ma wątpliwości, że rozstrzygnięcia w zakresie indywidualnej organizacji studiów, które zapadały w stosunku do skarżącego, nie stanowiły decyzji administracyjnych, lecz rozstrzygnięcia wewnątrzzakładowe. Sąd wyjaśnił, że w odniesieniu do skarżącego zostały złożone 2 wnioski o wyrażenie zgody na indywidualną organizację studiów. Pierwszy był wnioskiem samego skarżącego (z dnia 30 września 2019 r.), a drugi wniosek został złożony przez jego pełnomocnika i wpłynął do [...] w dniu 5 marca 2020 r. Obydwa wnioski zostały rozpatrzone negatywnie.
WSA w Warszawie nie dopatrzył się także naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Uznał, że organy obu instancji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dokonały właściwej subsumcji. Sąd pierwszej instancji miał również na względzie uznaniowy charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. W jego ocenie, zaskarżona decyzja nie przejawia cech arbitralności czy dowolności.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł P.W. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzucił:
I) Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 108 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w zw. z § 41 ust. 2 pkt 4 w zw. ust. 3 Regulaminu Studiów, poprzez ich błędne zastosowanie i skreślenie skarżącego z listy studentów drugiego roku, [...], jednolite magisterskie, niestacjonarne (wieczorowe), Wydział [...], z powodu stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach, posiadając wyłącznie 2 oświadczenia nauczycieli akademickich, z których każdy prowadzi inny przedmiot objęty planem studiów danego etapu, podczas gdy wskazane powyżej przepisy prawa wymagają uzyskania 3 opinii nauczycieli akademickich;
2) art. 108 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w zw. z § 41 ust. 2 pkt 4 w zw. ust. 3 Regulaminu Studiów, poprzez ich błędne zastosowanie i skreślenie skarżącego z listy studentów drugiego roku, [...], jednolite magisterskie, niestacjonarne (wieczorowe), Wydział [...], z powodu stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach, pomimo nieskierowania do skarżącego w sposób prawidłowy informacji o zamiarze skreślenia go z powodu braku udziału w zajęciach obowiązkowych;
3) art. 108 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w zw. z § 41 ust. 2 pkt 4 w zw. ust. 3 Regulaminu Studiów, poprzez ich błędne zastosowanie i skreślenie skarżącego z listy studentów drugiego roku, [...], jednolite magisterskie, niestacjonarne (wieczorowe), Wydział [...], z powodu stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach, pomimo nierozpatrzenia w sposób wiążący wniosku skarżącego o umożliwienie kontynuowania studiów w systemie indywidualnym, a co za tym idzie braku podstaw do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów;
II) Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 39 k.p.a. w zw. z art. 391 k.p.a. a contrario, poprzez wadliwe uznanie, że doręczanie pism w postępowaniu dotyczącym wniosku skarżącego o umożliwienie kontynuowania studiów w systemie indywidualnym w trybie elektronicznym należy uznać za skuteczne, pomimo niewypełnienia przesłanek określonych w art. 391 k.p.a. do stosowania takiego trybu doręczeń, wyłącznie z uwagi na fakt, że skarżący, pozostający w uzasadnionym przekonaniu o załatwieniu jego sprawy za pośrednictwem instytucji milczącego załatwienia sprawy, nie kwestionował faktu informowania go o rozstrzygnięciu za pośrednictwem poczty studenckiej;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 39 k.p.a. oraz art. 40 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie zarzutu nieprawidłowego doręczenia pism w postępowaniu o skreślenie z listy studentów, z uwagi na brak udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi [...] przez skarżącego w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji niepoinformowaniu w sposób prawidłowy skarżącego o zamiarze skreślenia go z listy studentów z powodu braku udziału w zajęciach obowiązkowych, powołując się przez Sąd pierwszej instancji wyłączenie na brak istotnego znaczenia w/w okoliczności, pomimo oczywistego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 43 k.p.a., poprzez uznanie za skuteczne doręczenie pism w postępowaniu dotyczącym skreślenia z listy studentów [...], podczas gdy skarżący nie umocował wyżej wymienionej osoby do odbierania korespondencji kierowanej do skarżącego, a [...] nie podjęła się oddania pisma adresatowi;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 11 i art. 77 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 Regulaminu Studiów oraz z § 8 ust. 3 i 5 Regulaminu Studiów, poprzez niezastosowanie w sprawie w/w przepisów oraz sprzeczne i niezgodne z zasadami prawidłowego rozumowania wskazanie przez Sąd pierwszej instancji, że jest uprawniony do kontroli działalności organów orzekających w sprawie odnośnie do ustalenia, czy doszło do rozpoznania żądań skarżącego o indywidualny tok studiów (mieszczące w swoim zakresie w sposób bezsprzeczny badanie essentialia negotii rozstrzygnięć wydawanych przez organy), a następnie uznanie, iż rozstrzyganie w zakresie z § 8 ust. 1 Regulaminu Studiów w zw. z § 8 ust. 3 i 5 tego Regulaminu w przedmiotowej sprawie nie mieści się w zakresie materii weryfikacji sądowoadministracyjnej;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 122a § 1 i 2 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 Regulaminu Studiów oraz z § 8 ust. 3 i 5 Regulaminu Studiów, a także art. 39 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że organy w sposób skuteczny poinformowały skarżącego o treści orzeczenia administracyjnego w przedmiocie indywidualnego toku studiów i nie zachodzą podstawy do zastosowania milczącego załatwienia sprawy;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 k.p.a., poprzez uznanie, że organy obu instancji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, dokonując właściwej subsumcji, a ocena poszczególnych dowodów była dozwolona, rzetelna i adekwatna, podczas gdy w dalszej części wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzja Prodziekana [...] jest lakoniczna, czego nie można uznać za przejaw prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania w oparciu o rzetelną analizę materiału i adekwatną ocenę;
7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z § 41 ust. 3 Regulaminu Studiów, poprzez błędne uznanie, że mimo jednoznacznego stwierdzenia przez Rektora [...] faktu niezawiadomienia skarżącego przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, uchybienie to nie miało wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia z uwagi na rzekome skuteczne poinformowanie skarżącego o wewnątrzzakładowych rozstrzygnięciach.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz uchylenie decyzji organów obu instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Chybiony okazał się zarzut pierwszy skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia prawa materialnego, podnoszący, że organ nie zastosował się do przepisu § 41 ust. 2 pkt 4 w zw. ust. 3 Regulaminu Studiów. Rację ma skarżący kasacyjnie, że powołany przepis o charakterze gwarancyjnym powinien być stosowany restrykcyjnie. Przepisy § 41 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 Regulaminu Studiów przewidują obowiązek uzyskania oświadczeń co najmniej 3 nauczycieli akademickich, z których każdy prowadzi inny przedmiot objęty planem studiów danego etapu, celem ustalenia, czy student bierze udział w zajęciach obowiązkowych. Uzyskanie opinii 3 nauczycieli akademickich możliwe jest jednak wyłącznie w sytuacji, gdy student został przypisany co najmniej do 3 przedmiotów obowiązkowych, na które nie uczęszcza. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji uzyskał opinie 2 nauczycieli akademickich: dr [...] oraz dr hab. [...], z których to opinii wynika, że skarżący nie uczęszczał na prowadzone przez nich zajęcia. Jednocześnie organ ten ustalił, iż skarżący nie został przypisany do jakichkolwiek innych zajęć obowiązkowych, pomimo że był do tego zobowiązany. W sytuacji, gdy student został przypisany do mniejszej liczby zajęć lub w ogóle nie został przypisany do żadnych zajęć obowiązkowych, bezwzględny wymóg uzyskania opinii minimum 3 nauczycieli akademickich nie mógł być zatem spełniony. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że skarżący, pomimo poinformowania go o obowiązku uzyskania zgody na zapisanie się na ćwiczenia z przedmiotów: "[...]", "[...]", "[...]" – na żaden z tych przedmiotów się nie zapisał (strona nr 19 decyzji organu odwoławczego). Zatem skoro skarżący nawet nie zapisał się na ćwiczenia z 3 przedmiotów obowiązkowych, to uznać należało, że wymóg uzyskania informacji o udziale studenta w zajęciach od przynajmniej 3 nauczycieli akademickich został spełniony. Skoro bowiem skarżący nie dopełnił obowiązku zapisania się na wskazane wyżej przedmioty obowiązkowe, to tym samym nie mógłby uzyskać oświadczeń od prowadzących zajęcia o udziale w zajęciach przez nich prowadzonych.
Chybiony okazał się także zarzut drugi skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia prawa materialnego, podnoszący nieprawidłowe doręczenie informacji o zamiarze skreślenia skarżącego z listy studentów. Przedmiotowe pismo zostało wysłane do 2 osób: adwokata [...] oraz bezpośrednio do skarżącego – na adres podany przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania. Fakt doręczenia informacji w/w adwokatowi, bez względu na to, czy był on umocowany do reprezentowania skarżącego w postępowaniu w przedmiocie skreślenia z listy studentów, czy też nie, nie ma istotnego znaczenia. Pismo to zostało bowiem skierowane także bezpośrednio do skarżącego (na podany przez niego adres), a odebrał je dorosły domownik – [...]. Przepis art. 43 k.p.a. nie wymaga, aby dorosły domownik był upoważniony przez adresata do odbioru korespondencji. Skarżący kasacyjnie nie wskazał ponadto na konkretne okoliczności, z których miałoby wynikać nieprawidłowe doręczenie w/w przesyłki. Organ pierwszej instancji spełnił zatem warunek wynikający z § 41 ust. 3 Regulaminu Studiów, tj. wydał decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów po upływie 14 dni od doręczenia mu odpowiedniej informacji. W konsekwencji nie doszło także do pozbawienia skarżącego możliwości udziału w postępowaniu w przedmiocie skreślenia go z listy studentów.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut trzeci skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia prawa materialnego. Trafnie wskazano bowiem, że rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie indywidualnej organizacji studiów nie stanowią decyzji administracyjnych, lecz należy je zaliczyć do aktów wewnątrzzakładowych, regulowanych przepisami wewnętrznymi [...]. Według art. 85 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n., student ma prawo do odbywania studiów według indywidualnej organizacji studiów na zasadach określonych w regulaminie studiów. Poza tą ogólną regulacją p.s.w.n. nie formułuje żadnych szczegółowych wytycznych, np. konieczności wydawania decyzji administracyjnych, czy zasad udzielania studentowi zgody na odbywanie studiów w ramach indywidualnej organizacji. Rozstrzygnięcia w tym przedmiocie zostały objęte regulacją regulaminową. Według § 8 ust. 1-3 Regulaminu Studiów, indywidualne sprawy studentów są załatwiane w drodze decyzji administracyjnych i rozstrzygnięć. Decyzje administracyjne wydaje się w przypadkach określonych w p.s.w.n. lub w odrębnych przepisach. Indywidualne zaś sprawy studentów, które nie podlegają załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, są załatwiane w drodze rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie wydaje się niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia podania. Warunki i tryb udzielania zgody na indywidualną organizację studiów określa w szczególności § 26 Regulaminu Studiów, który stanowi rozwinięcie art. 85 ust. 1 pkt 2 p.s.w.n. Rozstrzygnięcia w zakresie indywidualnej organizacji studiów, które zapadały w stosunku do skarżącego, nie stanowiły decyzji administracyjnych, lecz rozstrzygnięcia wewnątrzzakładowe. Obydwa wnioski o indywidulaną organizację studiów zostały rozpatrzone negatywnie. O rozstrzygnięciu pierwszego wniosku skarżący został po raz pierwszy powiadomiony wiadomością mailową z dnia 7 października 2019 r. Ze względu na zgłoszone przez skarżącego w dniu 19 listopada 2019 r. problemy z funkcjonowaniem mailowej poczty studenckiej, pracownik dziekanatu [...] jeszcze w tym samym dniu ponownie wysłał wiadomość mailową na widniejący w USOS adres skarżącego. Ponadto w dniu 3 grudnia 2019 r. pracownik [...] przesłał skarżącemu kolejną wiadomość w tym przedmiocie na adres poczty elektronicznej, wskazany przez skarżącego w jego wiadomości mailowej z dnia 19 listopada 2019 r. W zakresie drugiego wniosku kierownik jednostki dydaktycznej poinformował pełnomocnika skarżącego o rozstrzygnięciu, pouczając o prawie wniesienia odwołania. Mając na uwadze, że rozstrzygnięcia w przedmiocie indywidualnej organizacji studiów stanowią rozstrzygnięcia wewnątrzzakładowe, zastosowanie względem nich znajdzie § 8 ust. 11 Regulaminu Studiów. W myśl tego przepisu, w indywidualnych sprawach studenckich dotyczących toku studiów, podlegających załatwieniu w drodze rozstrzygnięcia, w przypadku złożenia na piśmie podania, o treści rozstrzygnięcia studenta informuje się niezwłocznie po jego wydaniu osobiście lub drogą elektroniczną na adres o domenie identyfikowanej z [...]. Tak więc opisane wyżej sposoby poinformowania skarżącego o braku zgody na indywidualną organizację studiów należy ocenić jako skuteczne. Od w/w rozstrzygnięć nie wniesiono żadnych odwołań w trybie przewidzianym § 9 Regulaminu Studiów. Oznacza to, że w realiach wewnątrzzakładowych zyskały one przymiot ostateczności, a ich weryfikacja w ramach postępowania sądowoadministracyjnego jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy nie można zgodzić się ze skarżącym, iż pozostawał on w "uzasadnionym błędnym przekonaniu" co do pozytywnego rozpatrzenia jego podania o indywidualny tok studiów.
Chybione okazały się również zarzuty naruszenia prawa procesowego. Możliwość wewnętrznego uregulowania form i trybu załatwiania określonych spraw w ramach stosunku zakładowego, w tym dotyczących indywidualnej organizacji studiów, stanowią przejaw zagwarantowanej uczelniom wyższym autonomii. Dlatego też nie można przyjąć, że § 8 ust. 11 Regulaminu Studiów jest niezgodny z art. 39 i art. 39¹ k.p.a. Zestawione przepisy dotyczą odmiennych trybów rozstrzygania o indywidualnych sprawach studenta. Skoro kwestia indywidualnego toku studiów jest rozpoznawana w formie rozstrzygnięcia administracyjnego, to informowanie studenta o jego treści może nastąpić w trybie określonym w Regulaminie Studiów. Zresztą sam skarżący, żądając w wiadomości mailowej z dnia 19 listopada 2019 r. ponownego przesłania informacji o rozstrzygnięciu na podany przez niego adres, nie kwestionował wówczas faktu informowania go o rozstrzygnięciu za pośrednictwem poczty studenckiej.
Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty eksponujące naruszenie wskazanych przepisów k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy – inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem to przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne okoliczności z punktu widzenia przedmiotu postępowania zostały wyjaśnione. Ustalono bowiem, że skarżący nie uczęszczał na zajęcia obowiązkowe oraz że wszystkie wymogi proceduralne związane z wszczęciem postępowania i skreśleniem z listy studentów zostały dopełnione.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1, art. 200, art. 209 i art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 (ONSAiWSA 2013, nr 3, poz. 38).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło