II SAB/Po 209/24

Dnia 6 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2025 roku sprawy ze skargi G. H. na bezczynność Wojewody W. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę W. do załatwienia sprawy z wniosku G. H. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z dnia 29 sierpnia 2023 r., w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda W. dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody W. rzecz skarżącego kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. G. H. (dalej również jako: "skarżący") reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Wojewody w zakresie postępowania o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy prowadzonego pod sygn. [...] Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; o przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości [...],- zł oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że organ bezpodstawnie pozostawił bez rozpoznania wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, na skutek przyjęcia, że wniosek został złożony na nieaktualnym formularzu. Zdaniem skarżącego jest to sprzeczne z faktami, albowiem wbrew twierdzeniom organu wniosek został złożony na aktualnym formularzu, zawierającym wszystkie dane i informacje wymienione w art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 769, dalej również jako: "ustawa") i odpowiadającym co do treści wzorowi formularza określonemu rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (Dz. U. z 2019 r., poz. 779, dalej również jako: "rozporządzenie"). Skarżący podał, że wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy został wypełniony za pośrednictwem Portalu Informacyjno-Operacyjnego udostępnionego przez D. Urząd Wojewódzki: https://p. .duw.pl/ (dalej jako: portal "P. ") i złożony do Wojewody D. w dniu 29 sierpnia 2023 r. W trakcie postępowania sprawa została przekazana według właściwości Wojewodzie W. ze względu na zmianę miejsca zamieszkania skarżącego. Pismem z dnia 03 lipca 2024 r. skarżący został wezwany do osobistego stawiennictwa oraz do uzupełnienia braków formalnych. Wbrew dyspozycji art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "K.p.a.") organ nie pouczył skarżącego, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Skarżący stawił się osobiście w siedzibie W. Urzędu Wojewódzkiego w dniu 25 lipca 2024 r. i uzupełnił wymagane dokumenty, jednak Wojewoda W. uznał, że formularz wniosku udostępniony przez D. Urząd Wojewódzki w portalu P. jest nieaktualny i pismem z dnia 05 września 2024 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. W tych okolicznościach faktycznych skarżący w dniu 26 września 2024 r. wniósł ponaglenie, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Następnie skarżący wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom organu, wniosek został złożony na aktualnym formularzu, zawierającym wszystkie dane i informacje wymienione w art. 106 ust. 1 ustawy i odpowiada, co do treści, wzorowi formularza określonemu rozporządzeniem, a samo wezwanie z dnia 03 lipca 2024 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 64 § 2 K.p.a. albowiem nie zawiera pouczenia, że nieusunięcie braku (za jaki organ błędnie uznaje złożenie wniosku na formularzu udostępnionym przez D. Urząd Wojewódzki w portalu "P. ") spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Odwołując się do wyroków sądów administracyjnych skarżący wykazał, że kwestionowanie pism (wniosków, pełnomocnictw) spełniających wymogi określone w przepisach, ale sporządzonych na nieaktualnym wzorze, stanowi wyraz nadmiernego formalizmu nieuzasadnionego jakąkolwiek obiektywną okolicznością i nie mogło stanowić podstawy pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Uzasadniając wniosek o przyznania sumy pieniężnej skarżący podał, że obecny stan powoduje, że jego pobyt w Polsce nie ma uregulowanego statusu i może on zostać wydalony z kraju, a dodatkowo brak wydania zezwolenia na pobyt czasowy uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia, jak również uniemożliwia mu wyjazd do innych krajów strefy Schengen. Z tego też powodu nie mógł wrócić do S. , gdzie jego ojciec przeszedł operację. Odpowiadając na skargę Wojewoda W. wniósł o jej odrzucenie. Zdaniem organu skarżący pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie dokonał powyższych czynności w zakreślonym terminie, a dodatkowo analiza akt sprawy wskazuje, że wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy zostało złożone po terminie. W ocenie Wojewody skuteczne pozostawienie wniosku bez rozpoznania, które zostało poprzedzone wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, oznacza, że organowi nie można postawić zarzutu bezczynności. W dalszej części Wojewoda zauważył, że skarżący działał w sprawie poprzez profesjonalnego pełnomocnika, a po otrzymaniu pisma dotyczącego pozostawienia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania nie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia braków formalnych ani nie złożył innych wyjaśnień, a więc nie wykazał się dostateczną starannością w dbałości o własne interesy. Finalnie Wojewoda podniósł, że z uwagi na treść przepisów ustawy do dnia złożenia skargi nie wystąpiło zdarzenie, które powodowałoby rozpoczęcie biegu terminu załatwienia sprawy, a bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu pobytu cudzoziemców prowadzonych na podstawie ustawy o cudzoziemcach, w tym również w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega z uwagi na obowiązywanie ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie skazać trzeba, że stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "K.p.a."). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt, postępowanie organu administracji zakończyło się zawiadomieniem z dnia 05 września 2024 r. pozostawiającym wniosek skarżącego bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, o które strona była wzywana pismem z 03 lipca 2024 r. Podstawę prawną działania organu administracji stanowiły przepis art. 64 § 2 K.p.a. Sąd zauważa, że zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., nie podlega zaskarżeniu. Jednakże nieuzasadnione pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego nią podania (żądania), przysługuje na zasadach ogólnych skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu po uprzednim wniesieniu ponaglenia (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, Nr 1, poz. 2). W realiach rozpoznawanej sprawy, w ramach skargi bezczynność, możliwie i konieczne było zbadanie, czy zawiadomienie o pozostawieniu wniosku strony bez rozpoznania, wobec nieuzupełnienia braków formalnych, miało uzasadnienie, a następnie, w zależności od wyniku uprzedniej oceny, czy organ administracji dopuścił się bezczynności. Wcześniej jednak odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.") skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej skarżący wyczerpała środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość regulacji zawartej w art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. skarga została wniesiona po uprzednim złożeniu ponaglenia, które skierowane zostało do właściwego organu. Sąd zauważa, że powodem, dla którego organ administracji pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania było przyjęcia, że wniosek został złożony na nieaktualnym formularzu. Już chociażby z takiego uzasadnienia czynności materialno-technicznej pozostawienia wniosku bez rozpoznania nie wynika jednakże z jakiego dokładnie względu organ uznał, że złożony, a następnie uzupełniony wniosek uniemożliwiał rozpoznanie sprawy. W ocenie Sądu bez znaczenia pozostaje przy tym brak złożenia aktualnego formularza, o ile wypełniony uprzednio formularz zawierał wszelkie niezbędne informacje umożliwiające załatwienie sprawy, do czego jednakże nie odniesiono się w jakikolwiek sposób w toku postępowania. Okoliczność powyższa ma szczególne znaczenie przy uwzględnieniu faktu, że w piśmie informującym o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, nie wykazano aby kwestia okoliczność złożenia wniosku na nieaktualnym formularzu stanowiła przeszkodę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a więc aby organ mógł skutecznie zastosować art. 64 § 2 K.p.a. W ocenie Sądu organ w okolicznościach niniejszej sprawy powinien rozważyć, czy pozostawienie wniosku bez rozpoznania, w sytuacji przedstawiania przez skarżącego wszystkich niezbędnych informacji umożliwiających wydanie decyzji, nie stanowiło nadmiernego formalizmu, a w konsekwencji pozbawiło skarżącego możliwości merytorycznego rozpoznania jego wniosku. Jeżeli skarżący przedłożył dokumenty, które w jego ocenie stanowiły uzupełniony wniosek, to tym samym dopełnił formalnego warunku wyrażonego w wezwaniu. Odmienna ocena merytoryczna wartości dostarczonych dokumentów jest elementem badania spełnienia materialnoprawnych przesłanek udzielenia zgody i w związku z tym może również prowadzić ewentualnie do odmowy wydania zezwolenia, nie jednakże być podstawą pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Wojewoda pozostaje w bezczynności i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego, o czym orzeczono w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd podkreśla, że wskazany termin jest wystarczający do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia stosowego rozstrzygnięcia przez organ. Równocześnie obowiązkiem Sądu było rozstrzygnięcie, czy bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. W powyższym zakresie podstawą pozostawienia wniosku bez rozpoznania była błędna, w ocenie Sądu, ocena, że skutek powyższy może wynikać z braku złożenia wniosku na aktualnym formularzy. Tego typu działanie nie wyczerpuje przesłanki rażącego naruszenia prawa, które to pojęcie oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu uniemożliwienie rozpoznanie wniosku skarżącego. Mając powyższe na względzie orzeczono, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a, jak w pkt 3 sentnecji wyroku. Jednocześnie w związku z istniejącymi wątpliwościami interpretacyjnymi dotyczącymi możliwości zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy art. 64 § 2 K.p.a. i tym samym brakiem podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, w ocenie Sądu, w ramach uznania wynikającego z art. 149 § 2 p.p.s.a. brak było podstaw do przyznania cudzoziemcowi sumy pieniężnej, o czym orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 5 sentencji na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 zł, na która składa się wpis od skargi - 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł.