I SAB/Sz 192/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Dyrektora [...] w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor [...] w S. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku A. C. z dnia [...]. o udostępnienie informacji publicznej, II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora [...] w S. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dyrektora [...] w S. na rzecz skarżącej A. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. A. C. (dalej zwana "Skarżącą") wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Dyrektora Szkoły (dalej zwanego "Organem") w związku z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Skarżąca w dniu 6 września 2024 r. na podstawie art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, zwróciła się drogą poczty elektronicznej do Organu z wnioskiem o udostępnienie kopii umowy z firmą, która prowadzi wynajem szafek w szkole. Wniosła również o informację o rozliczeniach w roku szkolnym 2023/24 (rodzaj rozliczeń, daty, kwoty). 2. W skardze do Sądu złożonej za pośrednictwem Organu w dniu 20 października 2024 r. Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") - przez nieudostępnienie informacji publicznej pomimo upływu terminu ustawowego. Wniosła o stwierdzenie, iż Organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o jej charakterze i nakazanie Organowi rozpoznania wniosku Skarżącej. Wniosła również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, w związku z art. 21 pkt 2 u.d.i.p. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych. W motywach skargi Skarżąca wskazała, że nie ulega wątpliwości, iż wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, bowiem jest informacją o mieniu publicznym należącym Organu. Mieniem takim jest zarówno powierzchnia nieruchomości, w której znajduje się szkoła, jak również wpływy z tytułu jej wynajmu lub wydzierżawienia. W jej ocenie nie ulega również wątpliwości, iż Organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. Natomiast jej zdaniem Organ w żaden sposób nie odniósł się do jej wniosku. 3. W odpowiedzi na skargę z dnia 8 listopada 2024 r. Organ wniósł o umorzenie postępowania w związku z udostępnieniem informacji publicznej oraz o orzeczenie, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Organ wskazał, iż po zapoznaniu się z treścią skargi w dniu 5 listopada 2024 r. poinformował mailowo Skarżącą o przyczynach opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na wniosek, a także udzielił żądanej w dniu 6 września 2024 r. informacji publicznej dołączając do wiadomości e-mail: 1) skan umowy z firmą, która wynajmuje w szkole szafki; 2) zestawienie rozliczenia firmy ze szkołą w roku szkolnym 2023/2024. Ponadto wyjaśnił, iż w sprawie nieudostępnienie informacji w terminie spowodowane było brakiem skutecznego przepływu informacji pomiędzy pracownikami szkoły. Organ po otrzymaniu skargi udostępnił żądaną informację publiczną i wyjaśnił przyczyny opóźnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: 4. Sąd dokonał kontroli bezczynności organu, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07). 5. Na wstępie należy nakreślić ramy prawne sprawy. Prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1 zd. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa o dostępie do informacji publicznej, która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Uprawnionym do uzyskania informacji na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. jest "każdy". Z kolei art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest także treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organy władzy publicznej i tych, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, a wytworzonych przez inne podmioty, niebędące organami władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z 23 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 1282/17, z 26 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 265/18). Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przepisy ww. ustawy nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Ustawa przewiduje też załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1). Z kolei, jeśli żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, bądź zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji lub zobowiązany podmiot nie jest w jej posiadaniu, to wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. P. Szustakiewicz, "Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych", Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). 6. Skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Szkoły w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej - kopii umowy z firmą, która prowadzi wynajem szafek w szkole oraz informacji o rozliczeniach w roku szkolnym 2023/24. Wobec brzmienia przytoczonego art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie może budzić wątpliwości, że Dyrektor Liceum Ogólnokształcącego w S., jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym (wykonujący zadania publiczne w zakresie oświaty i dysponujący środkami publicznymi), jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, zaś informacja, której udostepnienia żądała Skarżąca – informacją publiczną. Organ nie kwestionował swego statusu, jako podmiotu co do zasady zobowiązanego do udzielania informacji publicznej; nie kwestionował także, że żądana informacja stanowi informację publiczną, skoro w dniu 5 listopada 2024 r. udzielił Skarżącej żądanej informacji. Stąd, z uwagi na spełnienie obu przesłanek udostępnienia informacji publicznej (przedmiotowej i podmiotowej), Organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia. 7. W odpowiedzi na skargę Organ wskazał, że brak odpowiedzi na wniosek Skarżącej był wynikiem braku skutecznego przepływu informacji między pracownikami szkoły. Po wpływie skargi i ustaleniu okoliczności sprawy, Organ przesłał odpowiedź na adres poczty elektronicznej Skarżącej. Zaistniała zwłoka wynikała z przyczyn organizacyjnych, nie była zaś celowym działaniem organu. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącej z dnia 6 września 2024 r. w terminie 14 dni (ani nie podjął w tym czasie żadnych innych czynności, przewidzianych ustawą), a zatem dopuścił się bezczynności, co znalazło odzwierciedlenie w punkcie pierwszym wyroku. 8. Choć w sprawie zaistniał stan bezczynności, to jednak zdaniem Sądu nie miała ona charakteru rażącego. Bezczynność, jako wynik braku przepływu informacji między pracownikami nie była w ocenie Sądu przejawem lekceważenia czy próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Na marginesie Sąd wskazuje, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu. Wniosek Skarżącej wpłynął w pierwszym tygodniu września, tj. zaraz po rozpoczęciu roku szkolnego, kiedy to w każdej szkole w tym okresie występuje wzmożona ilość spraw do załatwienia. Organ po wpływie skargi zauważył swój błąd i udostępnił żądaną informację. Argumenty te przełożyły się na kształt punktu drugiego wyroku. 9. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) (pkt 3 sentencji wyroku).