II OZ 1098/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. S.-W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 522/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi I. S.-W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 30 września 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 522/20, odmówił I. S.-W. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji skarżąca w skardze na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r., uchylające postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr [...], obręb [...], gmina [...], zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ze względu na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu meriti wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż po pierwsze skarżąca w żaden sposób swego wniosku nie uzasadniła, a po drugie przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, a zaskarżone postanowienia takowych przymiotów nie posiada. Tym samym na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako: "P.p.s.a.", Sąd Wojewódzki orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie uzasadniła ona konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz nie dołączyła odpowiednich dokumentów na poparcie swoich twierdzeń o zasadności wstrzymania postanowienia, a w konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę postanowienia Sądu pierwszej instancji poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała m.in., że brak wstrzymania przedmiotowego postanowienia spowoduje, że dalsze procedowanie administracyjne nastąpi bez weryfikacji elementów istotnych środowiskowo, wskutek czego realizacja zamierzenia inwestycyjnego opartego na takich podstawach spowoduje trudne do odwrócenia skutki środowiskowe, poprzez - jak wskazano w treści skargi - degradację spójności korytarzy migracyjnych ornitofauny. Skarżąca podniosła również, że w ramach prowadzonego postępowania, nie powinna wyręczać organu w dostarczaniu i gromadzeniu dowodów niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Nieuzasadnione są zdaniem skarżącej twierdzenia Sądu meriti, że w okolicznościach niniejszej sprawy powinna ona sama dostarczyć dowody na potwierdzenie swojego wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia ze względu na trudne do odwrócenia skutki środowiskowe, poprzez możliwość degradacji spójności korytarzy migracyjnych ornitofauny, skoro zbadanie tych skutków leży w sferze kompetencji organu administracji publicznej, zaś brak należytego działania organu w tej sferze strona właśnie kwestionuje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia NSA z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12). Należy podkreślić, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu art. 61 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 1382/96, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 1998/3/54). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym organ uchylił postanowienie Wójta Gminy [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W świetle uwag zamieszczonych powyżej wstrzymanie wykonania może nastąpić w sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skutków takich nie wywołuje postanowienie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wykonanie zaskarżonego postanowienia, ze względu na treść rozstrzygnięcia, jego zakres i charakter prawny, nie powoduje bezpośrednio skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Postanowienie to nie uprawnia do realizacji przedmiotowej inwestycji, ani uruchomienia określonej w tym postanowieniu działalności, a jedynie stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Postanowienie takie nie może zatem spowodować trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.