II OZ 417/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 63/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 22 listopada 2022 r., nr 185/2022 w przedmiocie nakazu wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolą budowlaną budynku gospodarczego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z 24 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 63/23 odmówił M. G. (dalej: "skarżący") wstrzymania wykonania postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 22 listopada 2022 r., nr 185/2022, którym nakazano wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z samowolną budową budynku gospodarczego przy ul. [...] w Łodzi oraz nakładającej obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi wymaganymi dokumentami oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w skardze na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 22 listopada 2022 r. skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jego wykonania. Wniosek ten nie zawierał uzasadnienia. W ocenie Sądu brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę, a tym samym, brak jest podstaw do uznania, iż wykonanie kwestionowanego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki. Skarżący na powyższe postanowienie złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie. Podniósł, że wykonanie przedmiotowego postanowienia wymaga wykonania wielu czynności, w tym zdobycie niezbędnych map geodezyjnych, składania wniosków w urzędach, "do których trzeba dotrzeć w zakorkowanej Łodzi", jak również "znalezienia wykonawcy prac projektowych". Do tego "dochodzą koszty map i dokumentacji projektowej". Natomiast skarżący jest emerytem, dla którego "bieganie po urzędach jest sporym wysiłkiem", a konieczne do poniesienia koszty dużym obciążeniem. Ponadto nikt mu nie wynagrodzi wysiłku fizycznego i straconego czasu. Następnie wskazał, że wykonane przez niego obiekty, których wartość jest znikoma, nie wymagają legalizacji, nie wymagały bowiem one uzyskania pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia. Podniósł także, że w przypadku gdy strona nie uzasadnia wniosku o wstrzymanie Sąd winien wezwać ją do jego uzupełnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej: "p.p.s.a,") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Oznacza to, że strona we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu zobowiązana jest wskazać okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowego postanowienia, nie wskazał w jaki sposób wykonanie postanowienia spowoduje po jego stronie trudne do odwrócenia skutki lub wyrządzi znaczną szkodę. We wniosku nie zawarł wyjaśnienia niekorzystnych następstw wykonania postanowienia z punktu widzenia jego interesu. Wykazanie we wniosku, a ściślej w jego uzasadnieniu, niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jest natomiast konieczną przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym uznać należy, że Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowego postanowienia. Jednocześnie wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącego Sąd I instancji nie miał obowiązku wezwać go do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonanie postanowienia przez nadesłanie jego uzasadnienia. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania jest brakiem o charakterze materialnym i nie podlega uzupełnieniu jak brak formalny w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek prawidłowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, czego w tej sprawie skarżący nie uczynił. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również przywołane w zażaleniu okoliczności nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Dla wstrzymania jego wykonania nie jest bowiem wystarczające powołanie się na ewentualne negatywne konsekwencje finansowe nałożonego obowiązku. Uzasadnienie wniosku powinno bowiem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Uzasadnienie tych twierdzeń powinno zatem zostać poparte dokumentami źródłowymi zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej składającego wniosek oraz oszacowaniem kosztów wykonania obowiązków wynikającego z postanowienia. Takiej dokumentacji zaś skarżący do zażalenia nie załączył. Podstawą wstrzymania postanowienia nie może również stanowić okoliczność, iż w przypadku wykonania postanowienia skarżącemu nikt nie wynagrodzi wysiłku fizycznego i straconego czasu. Zwrócić należy uwagę, że wykonanie postanowienia zawsze wiąże się z podjęciem przez stronę czynności. Skarżący zaś nie wykazał, aby ich podjęcie stanowiło dla niego zbyt duże obciążenie. Także podnoszone w zażaleniu okoliczności przemawiające, zdaniem skarżącego, iż wykonane roboty budowlane nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia, nie mogły stanowić podstawy do wstrzymania wykonania postanowienia. Tego rodzaju argumentacja związana jest z oceną legalności postanowienia, co nie może być oceniane na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania – w innym wypadku doszłoby do nieuprawnionego przedsądu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.