II SA/Wr 780/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-03-20

Skład orzekający: Adam Habuda, Olga Białek, Marta Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla części działki ewidencyjnej, jeśli ta część obejmuje grunty rolne, ale nie wymaga zgody ministra na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, podczas gdy pozostała część działki obejmuje grunty rolne wyższych klas wymagające takiej zgody?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienie Starosty, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sąd stwierdził, że po nowelizacji przepisów z 3 stycznia 2022 r. dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla części działki ewidencyjnej, pod warunkiem, że ta część nie wymaga zgody ministra na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, a teren inwestycji można jednoznacznie wyodrębnić. Organy miały obowiązek wyważyć interes publiczny i słuszny interes inwestora, a nie opierać się wyłącznie na wąskiej interpretacji pojęcia "teren" jako całej działki ewidencyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej na części działki rolnej. Starosta Polkowicki odmówił uzgodnienia, argumentując, że teren inwestycji obejmuje część działki z gruntami rolnymi, a zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze wymaga zgody ministra, co jest niedopuszczalne dla części działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy utrzymało w mocy postanowienie Starosty. Inwestor złożył skargę do WSA, kwestionując interpretację przepisów dotyczącą możliwości wydawania decyzji dla części działki oraz konieczności uzyskania zgody ministra.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Polkowickiego. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 1 sierpnia 2024 r. nr SKO/PP-412/36/2024 w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty Polkowickiego z dnia 10 czerwca 2024 r. nr DG.SR.673.54.2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta Polkowicki postanowieniem z dnia 10 czerwca 2024 r., wydanym na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, odmówił uzgodnienia projektu decyzji Wójta Gminy G. o ustaleniu warunkówów zabudowy dla inwestycji pn budowa farmy fotowoltaicznej zlokalizowanej na części działki nr [...], obręb S., Gmina G. Starosta wziął pod uwagę, że obszar objęty wnioskiem, ograniczony przez linię rozgraniczającą teren inwestycji, obejmuje część działki nr [...], obręb S., Gmina G. Na działce tej znajdują się użytki rolne sklasyfikowane jako RIIIa, ŁII, RIVb, ŁIV, RV i ŁV. Starosta wskazał, że terenem w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. jest teren, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, czyli obszar jednej lub kilku działek ewidencyjnych, na których planowana jest inwestycja. Objęcie decyzją o warunkach zabudowy części działki ewidencyjnej w świetle art. 59 ust. 1 u.p.z.p. jest dopuszczane wyjątkowo i musi wynikać ze szczególnych uwarunkowań, np. gdy część działki objęta jest ustaleniami planu miejscowego czy decyzją wydaną w trybie spec ustawy. Dodatkowo, wskazując na wyroki sądów administracyjnych, Starosta podniósł, że nadrzędnym celem ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest ochrona tych gruntów, polegająca m.in. na ograniczeniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne. Tymczasem przeznaczenie działki nr [...], objętej wnioskiem, na cele nierolnicze i nieleśne, wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i możliwe jest wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ uzgadniający zaznaczył, że zmiana przeznaczenia gruntów obejmuje całą działkę geodezyjną, a nie tylko teren przeznaczony pod inwestycję. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do obejścia przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dodatkowo Starosta podniósł, że działka wraz z gruntami sąsiednimi tworzy zwarty kompleks użytków rolnych i leśnych. Inwestycja zlokalizowany byłaby na terenie bez żadnych zabudowań, stąd w ocenie organu uzgadniającego, nie da się go pogodzić z rolnym charakterem działki. Inwestor, P. sp. z o. o. (dalej jako strona skarżącą, skarżąca spółka) złożył zażalenie zarzucając naruszenie przepisów materialnych (art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 59 ust. 1, art. 54 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 u.p.z.p., art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z art. 61 ust. 4 i 5 u.p.z.p., art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji, art. 6 k.p.a. i art. 9 Konstytucji) oraz przepisów procesowych (art. 6, 7, 8, 9, 10 §1, 77§1, art. 80, art. 107§1 pkt 6 k.p.a.). Inwestor zanegował, jakoby decyzja o warunkach zabudowy miała się odnosić do całej działki, a nie jej części, jego zdaniem teren inwestycji ogranicza się do gruntów niewymagających zmiany na cele nierolnicze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2024 r. utrzymało w mocy kwestionowane postanowienie Starosty. Odnosząc się do zasadniczej kwestii spornej, czyli rozstrzygnięcia, czy możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla części działki nr [...] obręb S., Kolegium zajęło stanowisko, że jeżeli wnioskodawca ogranicza swoim wnioskiem rozpoznanie sprawy o ustalenie warunków zabudowy dla części działki, to zarówno organ wydający decyzje, jak i uzgadniający ma prawo i obowiązek ocenić ten fakt. Zdaniem Kolegium w sprawie nie ma podstaw do uznania za prawidłowe zgłoszenia tylko części działki. Pojęcie ustawowe (art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.) "określenie granic terenu objętego wnioskiem" należy rozumieć jako istniejące prawnie granice, których przebieg ustalony został w trybie przewidzianym obowiązującymi przepisami, co wyklucza wskazywanie przez inwestora terenu stanowiącego tylko część działki ewidencyjnej. Oznacza to, że poprzez grunty rolne, których przekształcenie wymaga zgody, należy rozumieć wyłącznie działkę (działki) ewidencyjną, nigdy zaś jej część. SKO podniosło, że ma świadomość, że od dnia 3 stycznia 2022 r. wprowadzone zostały ujednolicenia terminologiczne, w szczególności pojęcie "front działki" zamieniono na "front terenu", , czy wprowadzono pojęcie "teren objęty wnioskiem", jednakże pojęcie działki ewidencyjnej ma uniwersalne znaczenie w systemie prawnym. Orzecznictwo nie wyklucza sytuacji ustalenia warunków zabudowy dla części działki, ale ma to charakter wyjątkowy, np. gdy tylko część działki objęta jest planem miejscowym. Zdaniem SKO teren w rozumieniu art. 59 ust. 1 i 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. to obszar jednej lub kilku działek ewidencyjnych, a nie fragmenty działek; ustalenie warunków zabudowy w taki sposób jak oczekuje inwestor, stanowiłoby obejście przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Kolegium podniosło, że dominuje w orzecznictwie pogląd, że "teren" to jedna lub więcej działek, a nie fragmenty działek i Kolegium podziela taki właśnie pogląd. Teren objęty wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy stanowią grunty rolne oprócz klas ŁIII i RIIIB, także klasa RIVa i RVIb i przedmiotowa działka przeznaczona jest na cele rolne. Teren planowanej inwestycji otoczony jest kompleksem gruntów rolnych (kompleks rolny zytni), tym samym wnioskowana inwestycja nie jest związana z rolniczym wykorzystaniem działek, i ma charakter produkcyjny. Inwestor wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie SKO, kwestionując je w całości. Postawił zarzuty: I. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: a) art. 52 ust. 2 pkt 1 i la, art. 59 ust. 1 oraz art. 54 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja o warunkach zabudowy odnosić się może tylko i wyłącznie do całej działki o określonym numerze ewidencyjnym, a nie do jej części określonej przez wnioskodawcę, podczas gdy prawidłowa wykładania wskazanych powyżej przepisów nakazuje uznanie, że "teren" i "działka ewidencyjna" są odrębnymi znaczeniowo pojęciami, a tym samym "teren" może stanowić również wyodrębnioną za pomocą linii rozgraniczających część działki ewidencyjnej, co z kolei umożliwia uzgodnienie projektu decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji planowanej na części działki; b) art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dalej: u.o.g.r.l.) w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 u.p.z.p. poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzi konieczność uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, a uzgodnienie decyzji ustalającej warunki zabudowy naruszałoby przepisy odrębne (przepisy u.o.g.r.l.), podczas gdy prawidłowa interpretacja pojęcia "teren" dopuszcza uzgodnienie decyzji również dla części działki ewidencyjnej, a co za tym idzie - wobec faktu, że Skarżąca planuje inwestycję na gruncie kl. RIVb - obszar objęty wnioskiem nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na taką zmianę; c) art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla wyodrębnionego terenu, na którym występują grunty rolne klasy RIVb, niewymagające uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na przeznaczenie ich na cele nierolnicze, co doprowadziło do naruszenia prawa własności; d) art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pominięcie w swoich rozważaniach Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. U. UE.L.2018.328.82 z dnia 21.12.2018 r. z późn. zm.), jak również ustawy o odnawialnych źródłach energii; II. naruszenie przepisów prawa procesowego, mającego istoty wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i przyjęciu, że pojęcie "teren" wskazane w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy w niniejszej sprawie traktować jako "działkę ewidencyjną" w sytuacji, gdy ustawodawca wprowadził rozróżnienie tych pojęć oraz przyjęcie, że uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy ma dotyczyć całej działki ewidencyjnej, na której znajdują się również grunty rolne klasy II i III, co wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntu na cele nierolne, podczas gdy teren planowanego zamierzenia ogranicza się do terenu nie objętego gruntami rolnymi klasy II i III i dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania w/w zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji; b) art. 8 k.p.a. polegające na rozstrzygnięciu wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść Skarżącej wbrew zasadzie in dubio pro libertate i Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, jak również ustawy o odnawialnych źródłach energii, mimo braku spornych interesów stron i osób trzecich, co stanowi przejaw braku kierowania się przez organ administracyjny zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania i podważa tym samym zasadę dot. pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; c) art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dot. pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a w konsekwencji uniemożliwienie stronie realizacji inwestycji ze względu na pozaprawne kryteria; d) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku racjonalnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności sprzecznego z u.o.g.r.l., interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, w oparciu o dowolne, pozaprawne kryteria, a tym samym powstania wątpliwości, co do zasadności i logiki rozstrzygnięcia. Rozwijając skargę zarzucono, że postanowienie SKO w Legnicy, utrzymujące w całości w mocy postanowienie Starosty Polkowickiego o odmowie uzgodnienia decyzji ustalającej warunki zabudowy zmierza do obejścia przepisów prawa, które po nowelizacji u.p.z.p. obowiązującej od dnia 3 stycznia 2022 roku nie budzą już wątpliwości co do możliwości lokowania inwestycji na części działki ewidencyjnej. Skarżąca podkreśla, że teren inwestycji objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy stanowi jedynie grunty rolne klasy RlVb. Inwestycja w postaci budowy farmy fotowoltaicznej ulokowana więc będzie na glebach średniej jakości, które nie są atrakcyjne pod względem rolnym. Należy przy tym mieć na uwadze, że grunty rolne o klasie IV, V i VI nie są objęte szczególną ochroną przez uzyskanie zgody właściwego ministra i w tej sytuacji zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na nierolnicze nie stanowi naruszenia przepisów u.o.g.r.l. Zdaniem Skarżącej nie ulega wątpliwości, że w obowiązującym stanie prawnym dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody właściwego ministra na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji. Skarżąca taki załącznik w formie graficznej załączyła do wniosku o ustalenie warunków zabudowy, ze wskazaniem, że wniosek ten dotyczy części wskazanej we wniosku działki w części pomijającej grunty klasy II i III, a więc w części niewymagającej uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia jej na cele nierolnicze. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła świadomość dotychczasowych rozbieżności w orzecznictwie sądowym, przedstawiając interpretację, w jej ocenie usprawiedliwioną: oczywistym jest więc, że pojęcia działki i terenu na użytek rozpoznawania spraw o ustalenie warunków zabudowy nie są pojęciami tożsamymi. Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza jednoznacznie ugruntowana już linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której warto przywołać wyroki: z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt: II OSK 347/23, w którym NSA stwierdził, iż: "Nie znajduje aprobaty składu orzekającego stanowisko skargi kasacyjnej wskazujące., że nie jest możliwe ustalenie warunków zabudowy dla części działki inwestycyjnej. W wyroku tym NSA stwierdził również, że " odmowa wydania właścicielowi warunków zabudowy dla wyodrębnionego terenu stanowiącego część działek ewidencyjnych, niewymagającego zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, może być postrzegana jako naruszenie prawa własności (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Wprawdzie właściciel może dokonać podziału działki na części wymagające i niewymagające zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze, jest to jednak zbytni formalizm, który ponadto nie spowoduje, że ochrona gruntów rolnych wyższych klas będzie bardziej skuteczna. Skarżąca zwróciła uwagę na nieadekwatność chronologiczną przywołanych przez organ orzeczeń sądowych, podnosząc, że przywoływane przez SKO judykaty wydane zostały przed zmianą z dnia 3 stycznia 2022 r. Wskazano także, iż w niniejszej sprawie wyodrębnienie we wniosku o ustalenie warunków zabudowy konkretnej części działki jako terenu inwestycji nie może być postrzegane - zwłaszcza w aktualnym stanie prawnym - jako próba obejścia obowiązujących przepisów prawa, w tym zakresie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ta część działki mogłaby wszak stanowić samodzielną działkę ewidencyjną i wówczas ten sam teren inwestycji zamknąłby się w granicach działki. Skarżąca zarzuca również, że SKO w Legnicy, a także wcześniej Starosta Złotoryjski, wydając postanowienie w niniejszej sprawie, wbrew obowiązującym przepisom i zasadom ogólnym postępowania administracyjnego przyjęło niekorzystną dla Skarżącej interpretację przepisów, tj. wydało rozstrzygnięcie wbrew zasadom korzystnej interpretacji w razie wątpliwości oraz zasadzie prounijnej wykładni prawa krajowego (promowanie energii ze źródeł odnawialnych). W odpowiedzi na skargę Kolegium pozostało przy swoim stanowisku. Organ podkreślił, że w świetle dominującej linii orzeczniczej nie ma najmniejszej wątpliwości, że teren inwestycji należy utożsamiać z terenem w sensie prawnym jako teren działek ewidencyjnych, nie zaś zaznaczony we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i załączonej do niego mapie, teren faktycznej inwestycji. Wskazało, że w orzecznictwie wskazuje się bowiem, że nawet określenie granic terenu inwestycji, poprzez wskazanie ich liniami rozgraniczającymi nie może zmieniać przyjętego zapatrywania, iż teren inwestycji rozumiany musi być jako cała działka ewidencyjna, na której planowana jest realizacja zamierzenia inwestycyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935.), dalej także jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. W niniejszej sprawie Sąd kontrolował postanowienie SKO w Legnicy utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji w postaci budowy farmy fotowoltaicznej. Sprawa związana jest z zamiarem inwestycyjnym P. sp. z o.o. (skarżąca) polegającym na budowie farmy fotowoltaicznej na części działki nr [...] obręb S. Na materialnej podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 iustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 3 ust. 1 , art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, ust. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych Starosta Polkowicki odmówił uzgodnienia projektu decyzji Wójta gminy G. o ustaleniu warunków zabudowy dla tej inwestycji, i to rozstrzygniecie Kolegium otrzymało w mocy. Przepis art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977), dalej u.p.z.p., stanowi: decyzję (w sprawie ustalenia lokalizacji celu publicznego) wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych jest, na zasadzie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409), starosta. Istotę sporu wyznacza zasadniczo kwestia dopuszczalności odmowy uzgodnienia projektu decyzji lokalizacyjnej traktującej jako teren część działki ewidencyjnej. W sprawie pojawia się zagadnienie, czy inwestor (wnioskodawca) spełnia wymóg sformułowany w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., gdy jako teren, którego wniosek dotyczy, przedstawia część działki ewidencyjnej, a nie całą działkę. Z perspektywy ochrony gruntów rolnych organy miały obowiązek zweryfikować, czy realizacja planowanej inwestycji - farmy fotowoltaicznej - jest uzasadniona na części działki obejmującej grunty klasy IVa i IVb, podczas gdy pozostała części działki pokryta jest gruntami klas wyższych. Postanowienie uzgodnieniowe ma charakter uznaniowy. W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, także tych przywoływanych przez Kolegium zarówno w treści zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę wskazywano, że kontrola sądowa jest w związku z tym ograniczona, niemniej organ uzgadniający zobowiązany jest do wyważenie interesu publicznego i słusznego interesu inwestora. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, wyraz tego wyważenia musi się znaleźć w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, nie tylko w celu uczynienia zadość obowiązkowi informacji i przekonywana, wynikającym z art. 9 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego. Należy ocenić, czy rozstrzygnięcie uzgodnieniowe Starosty, podtrzymane przez organ odwoławczy, sprostało wymogom prawa. Okoliczność bezsporną stanowi fakt, że działka na której planowana jest inwestycja skarżącej spółki w farmę fotowoltaiczną, ma powierzchnię ma łączną powierzchnię [...] ha i stanowią ja grunty rolne RIIIa o powierzchni [...] ha, i ŁII o powierzchni [...] ha oraz grunty klas niższych, tj. RIVa o powierzchni [...] ha, RIVb o powierzchni [...] ha, RV o powierzchni [...] ha, ŁIV o powierzchni [...] ha i Ł o powierzchni [...] ha. Wniosek obejmuje wyłącznie grunty klas nie chronionych. Starosta odmówił uzgodnienia argumentując, że przyjęcie do analizy jedynie części działki, narusza przepisy prawa, w szczególności art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Organ wskazał, że niedopuszczalne jest zawężenie ustaleń w zakresie ochrony gruntów tylko do części działki, zaś tego skutkiem byłoby naruszenie zasad ochrony gruntów poprzez niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów. Podtrzymując postanowienie Starosty SKO podkreśliło, że celem uzgodnienia jest ochrona rolnego charakteru gruntów, a realizacja przedsięwzięcia nie może prowadzić do naruszenia wartości chronionych przepisami ustawy o ochronie gruntów. Jako kwestię istotną Kolegium zdefiniowało rozstrzygnięcie, czy możliwe jest ustalenia warunków zabudowy dla części działki i wskazało, że ma obowiązek ocenić okoliczność objęcia zgłoszonym wnioskiem części działki. Następnie, przywołując orzeczenia sądowe negujące możliwość częściowego oznaczenia działki dla inwestycji, stwierdziło, że teren inwestycji to teren działki ewidencyjnej, nie zaś teren faktycznej inwestycji. Jednocześnie SKO wyraziło akceptację dla objęcia decyzją lokalizacyjną części działki, ale tylko w nietypowych stanach faktyczno – prawnych, wskazując jednocześnie, że w rozpatrywanej sprawie takich wyjątkowych okoliczności brak. Odnosząc się do faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcie odwołuje się do orzecznictwa sądów administracyjnych jako głównego argumentu dla uzasadnienia odmowy uzgodnienia, wskazać należy, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym już po nowelizacji przepisów, która weszła w życie w dniu 3 stycznia 2022 r., Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2025 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II OSK 389/24, w sposób bardzo stanowczy rozprawił się z przedmiotową kwestią. Sąd podniósł, że po dniu 3 stycznia 2022 r. oczywistą rzeczą jest dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy dla części działki ewidencyjnej, w odniesieniu do inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej (wyrok NSA z dnia 12 marca 2025 r. II OSK 389/24, wyrok NSA z 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 153/24, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA). Sprawa ta dotyczyła co prawda odmowy ustalenia warunków zabudowy, a nie uzgodnienia, jednakże kluczowe do rozstrzygnięcia kwestie są tożsame, zatem wyrok ten i rozważania w nim zawarte, w całości znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. W przywołanych wyrokach NSA (dotyczących dodatkowo tej samej strony skarżącej i tożsamych inwestycji) podniósł, że przepisy art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 pkt 5 u.o.g.r.i.l. nie mogą być interpretowane w ten sposób, że wynika z nich zakaz zabudowy części działek ewidencyjnych, jeżeli ta część w ogóle nie podlega pod zakres art. 7 u.o.g.r.i.l. - przykładowo użytki RV, z uwagi na charakter użytku na pozostałej części działki ewidencyjnej. Okoliczność ta miała decydujące znacznie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, bowiem z uwagi na wnioskowanie o ustalenie warunków zabudowy tylko dla terenu niestanowiącego użytku LsV, nie wystąpiła przeszkoda do wydania decyzji dla części działki. Ponadto dopuszczalność ustalenia warunków zabudowy dla części działki może być usprawiedliwiona uwarunkowaniami urbanistycznymi, w sytuacji kiedy z ustaleń analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków w oparciu o parametry zabudowy sąsiednich działek ewidencyjnych wynika, że ustalenie warunków zabudowy dla części działki ewidencyjnej nie doprowadzi do naruszenia ładu przestrzennego i wymogów, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a teren można jednoznacznie wyodrębnić na załączniku graficznym (zob. wyroki NSA z 14 czerwca 2022 r. sygn. akt II OSK 1082/21, z 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt II OSK 1899/23). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p., niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 tej ustawy, nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. Dalej NSA wskazał, że art. 59 ust. 1 oraz art. 61 u.p.z.p. trzeba postrzegać systemowo jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Każdy krok w celu zwiększenia dostępności energii słonecznej ma fundamentalne znaczenie w transformacji polityki energetycznej i zmniejszenia uzależnienia od tradycyjnej energii jak i ochronę klimatu i realizacji zasady "efektywność energetyczna przede wszystkim". Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej i energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomicznych. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych. Na marginesie należy zaznaczyć, że kontynuacja tego podejścia ma miejsce również w dyrektywie 2023/2413 z 18 października 2023 r. zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylającej dyrektywę Rady (UE) 2015/652. NSA uznał zasadność zarzutów inwestora również w zakresie naruszenia art. 7 ust. 1 i 2 u.o.g.r.i.l. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 u.p.z.p. poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, iż w stanie faktycznym zachodzi konieczność zmiany przeznaczenia gruntów leśnych, skoro teren inwestycji ogranicza się do gruntów niewymagających takiej zmiany oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia poprzez błędne uznanie, że niedopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla części działki ewidencyjnej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela prezentowane stanowisko. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią przedstawioną ocenę prawną i wskazania Sądu i przeprowadzą stosownie do niech analizę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło