III SA/Po 622/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-03-26
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Walentyna Długaszewska, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie przekroczenia 24 punktów karnych jest zgodna z prawem, jeśli przepis stanowiący podstawę prawną (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie Kodeksu karnego) odsyła do uchylonego przepisu (art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym) i czy taka decyzja może być wydana bez możliwości kwestionowania przez kierowcę informacji o punktach karnych?Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie przekroczenia 24 punktów karnych jest zgodna z prawem, nawet jeśli przepis odsyła do uchylonego artykułu, o ile istniały przepisy przejściowe lub inne akty prawne regulujące stosowanie tych przepisów w okresie przejściowym. Organ administracji jest związany informacją o liczbie punktów karnych przekazaną przez Policję i nie może jej weryfikować w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy. Skarżący miał możliwość kwestionowania nałożonych mandatów i punktów w innych postępowaniach, a sąd nie ma wątpliwości co do zgodności z Konstytucją stosowanych przepisów.Stan faktyczny
Starosta, na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy A. R. z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Skarżący w odwołaniu i skardze podniósł zarzuty dotyczące nieistniejącej podstawy prawnej, naruszenia przepisów K.p.a., niekonstytucyjności przepisów oraz braku możliwości kwestionowania informacji o punktach karnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2025 roku sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę
Wnioskiem z 02 lipca 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwrócił się do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji A. R. do kierowania pojazdami, z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta pismem z 10 września 2024 r. zawiadomił A. R. (dalej także jako skarżący) o wszczęciu postępowania.
Starosta [...] decyzją nr [...] z 26 września 2024 r., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, dalej także jako ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny) zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii A,B,C,E,T dokument nr [...] druk nr [...]
Starosta powołał się na informację udzieloną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], że skarżący w okresie od 13 czerwca 2023 r. do 29 czerwca 2024 r. naruszał przepisy ruchu drogowego uzyskując 28 punktów karnych (data uiszczenia/umorzenia grzywny za najstarsze naruszenie: 03 sierpnia 2023 r.). Skarżący przekroczył limit 24 punktów karnych, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 7 ust.1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając:
1. naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. poprzez zastosowanie nieistniejącej podstawy prawnej decyzji tj. art. 7 ust. 1 pkt 5 epizodycznej ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, która po uchyleniu w dniu 04 czerwca 2018 r. art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nie może stanowić podstawy ingerencji w prawa i obowiązki obywatela, ponieważ jest normą niepełną, naruszającą systemowość oraz nienadającą się do legalnego stosowania,
2. naruszenie art. 107 § 1 K.p.a., poprzez nieopisanie podstawy prawnej art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez ukrycie w uzasadnieniu decyzji nazwy ustawy oraz brak uzasadnienia prawnego do stosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 odnoszącego się do art. 130, co rażąco utrudniło stronie ustalenie rzekomej podstawy prawnej,
3. błędne ustalenie, że w art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (w domyśle Prawo o ruchu drogowym) jest zapis o punktach karnych, gdy tymczasem jest to przepis uchylony,
4. naruszenie art. 10 K.p.a., przez błędne pouczenie i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie,
5. niekonstytucyjność przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 epizodycznej ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, która po uchyleniu w dniu 04 czerwca 2018 r. art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nie może (co na etapie sądowym powinno być objęte pytaniem prawnym do TK) stanowić podstawy w ingerencję w prawa i obowiązki obywatela - art. 2 Konstytucji, który wymagania sprawiedliwej i rzetelnej procedury w sytuacji, w której kierujący pojazdem nie ma możliwości kwestionowania treści informacji organu kontroli ruchu drogowego i przedstawienia dowodów (podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 4/21 z dnia 13 grudnia 2022 r.),
6. bezwzględną nieważność decyzji zgodnie z art. 156 § 1 ust. 2 K.p.a., gdyż została wydana bez podstawy prawnej,
Skarżący wniósł o zastosowanie art. 132 K.p.a. w celu przywrócenie praworządności i niestosowania nieobowiązującego przepisu. Wskazał, że swoje argumenty przedstawił przed wydaniem decyzji, ale organ je zlekceważył i nie przeprowadził w tym zakresie nawet podstawowego postępowania dowodowego i analizy, opierając materiał dowodowy tylko na stanowisku i dowodach wnioskodawcy.
Skarżący podkreślił, że zapłacił mandaty za przekroczenie prędkości, co stanowi sankcje z tytuł prawa wykroczeń, zostały naliczone punkty karne czyli skarżący poniósł karę administracyjną, bez zastrzeżeń przeszedł szkolenie i uzyskał w dniu 25 lipca 2024 r. zaświadczenie Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...], czyli ma kwalifikacje, jest zdrowy i zdolny do prowadzenia pojazdu, nikt nie zauważył problemów. Popełnił tylko i aż wykroczenia związane z prędkością, ale bez wypadku, bez stworzenia zagrożenia, głównie poza terenem zabudowanym, normalnie się zachowywał, używając dwóch samochodów tj. [...] o mocy 250 KM i [...] o mocy 300 KM. Zrozumiał w czasie szkolenia, że te nowoczesne samochody dają inne odczucia w zakresie prędkości, mocy, przyspieszenia i masy. Z tego powodu ma jeździć autem z 100 KM a będzie bezpiecznie i zgodnie z prawem. Prawo jazdy jest potrzebne skarżącemu do prowadzenia działalności gospodarczej.
Decyzją z 05 listopada 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej także jako K.p.a.) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowił art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Przepis ten stanowi, że do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm. dalej jako Prawo o ruchu drogowym).
Przepis art. 130 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym, do którego odsyła ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny, został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed jego uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Uchylenie art. 130 Prawa o ruchu drogowym z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.) Jednocześnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957 z późn. zm., dalej: ustawa zmieniająca z 2018 r.), zgodnie z którym przepis art. 130 Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 Prawa o ruchu drogowym. W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r. minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Następnie w ustawie z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328 z późn. zm., dalej ustawa zmieniająca z 2021 r.) w art. 14 pkt 2 i 3 przewidziano, że w ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957 ) wprowadza się następujące zmiany: uchyla się art. 16, natomiast art. 16a otrzymuje brzmienie: "Art. 16a. Do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio.".
Z kolei art. 17 ust. 1 ustawy zmieniającej z 2021 r. stanowi, że "Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji.".
Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 5 ustawy zmieniającej z 2021 r. "Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe.".
W dacie wydania przez Starostę decyzji nie doszło do określenia przez ministra cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Stąd też fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez organ decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
SKO podkreśliło, że zawarty w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji publicznej w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta. Każdorazowo w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii.
Skarżący w okresie od 13 czerwca 2023 r. do 29 czerwca 2024 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, w związku z czym otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] obligował organ pierwszej instancji do wszczęcia postępowania o zatrzymanie prawa jazdy i w konsekwencji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
W skardze A. R. wniósł o uchylenie skarżonej decyzji, wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji przez SKO oraz przez Sąd, zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wniósł o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania o zgodność, szczególnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji: przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, która po uchyleniu w dniu 04 czerwca 2018 r. art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nie może (co na etapie sądowym powinno być objęte pytaniem prawnym do TK) stanowić podstawy w ingerencję w prawa i obowiązki obywatela - art. 2 Konstytucji, który wymaga sprawiedliwej i rzetelnej procedury w sytuacji, w której kierujący pojazdem nie ma możliwości kwestionowania treści informacji organu kontroli ruchu drogowego i przedstawienia dowodów (podobnie w wyroku K 4/21 z dnia 13 grudnia 2022 r. Trybunał Konstytucyjny).
Skarżący zarzucił naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. poprzez zastosowanie nieistniejącej podstawy prawnej decyzji tj. art. 7 ust. 1 pkt 5 epizodycznej ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, która po uchyleniu w dniu 04 czerwca 2018 r. art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nie może stanowić podstawy ingerencji w prawa i obowiązki obywatela, ponieważ jest normą niepełną, naruszającą systemowość oraz nienadającą się do legalnego stosowania.
Nadto zarzucił naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. poprzez nieopisanie podstawy prawnej art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez ukrycie w uzasadnieniu decyzji nazwy ustawy oraz brak uzasadnienia prawnego do stosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt. 5 odnoszącego się do art. 130, co rażąco utrudniło stronie ustalenie rzekomej podstawy prawnej,
Nadto zarzucił błędne ustalenie, że w art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (w domyśle Prawo o ruchu drogowym) jest zapis o punktach karnych, gdy tymczasem jest to przepis uchylony,
Nadto zarzucił naruszenie art. 10 K.p.a., przez błędne pouczenie i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie.
Skarżący podkreślił swoją ocenę o niekonstytucyjności przepisu art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny. Nadto zarzucił bezwzględną nieważność decyzji zgodnie z art. 156 § 1 ust. 2 K.p.a., gdyż została wydana bez podstawy prawnej, a nie można: (i) czasu obowiązywania danego przepisu uzależniać od poza-legislacyjnego zdarzenia w postaci komunikatu, (ii) stosować przepisów, które są wewnętrznie sprzeczne i naruszają podstawowe zasady tworzenia prawa, gdyż opierają się na kolejnych meta-przepisach z zerwanym łańcuszkiem legislacyjnym.
Uzasadniając napisał, że nie zgadza się z decyzją w całości. Powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu i dodał, że ma zastrzeżenia konstytucyjne wobec art. 49 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w związku z np. art. 32 Konstytucji i będzie w razie niekorzystnych rozstrzygnięć wnosił o zbadanie tego przepisu z Konstytucją w trybie np. pytania prawnego przez Sąd (jak w sprawie TK P 7/24, ale w zakresie zbyt ogólnych i nielogicznych kryteriów ustawowych). Wniósł o rozważenie stanu faktycznego, stanu prawnego i dowodów w świetle konstytucyjności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 10 stycznia 2024 r. III SA/Po 622/24 Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W dacie wydania decyzji obowiązywał przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541) przewidujący wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Ten przepis stanowi, że do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm.).
Przepis art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, do którego odsyła ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny został uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r., natomiast przed uchyleniem stanowił, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
Uchylenie art. 130 Prawa o ruchu drogowym z dniem 4 czerwca 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 125 pkt 13 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. poz. 151). Jednocześnie, w dniu 4 czerwca 2018 r. wszedł w życie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 09 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 957 ze zm.), zgodnie z którym przepis art. 130 Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 Prawa o ruchu drogowym. W myśl art. 16 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2018 r., Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Następnie w ustawie z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) w art. 14 pkt 2 i 3 przewidziano, że w ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957) wprowadza się następujące zmiany: uchyla się art. 16 natomiast art. 16a otrzymuje brzmienie: "Art. 16a. Do dnia wskazanego w komunikacie, o którym mowa w art. 14 ust. 2, policjant zatrzyma prawo jazdy w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2328). Przepisy art. 135 ust. 4, art. 135a ust. 5, art. 135b i art. 136 ust. 1-3 oraz art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się odpowiednio.".
Z kolei art. 17 ust. 1 i 5 ustawy zmieniającej z 2021 r. stanowi, że "Do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji.". W myśl natomiast ust. 5 "Ewidencja, o której mowa w ust. 1, obejmuje także naruszenia przepisów ruchu drogowego, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, popełnione przed dniem wejścia w życie art. 14 pkt 2 niniejszej ustawy. Do tych naruszeń w zakresie liczby przypisanych punktów oraz ich usuwania stosuje się przepisy dotychczasowe.".
W dacie wydania przez Starostę decyzji nie doszło do określenia przez Ministra Cyfryzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach. Stąd też fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów w wyniku naruszeń przepisów ruchu drogowego jest przesłanką do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Przedmiotowa decyzja ma charakter związany, bowiem w przedmiotowym zakresie ustawa nie przyznaje organom swobody decyzyjnej.
Decyzja wydawana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny jest decyzją o charakterze związanym, a organ prowadzący postępowanie nie ma uprawnień do weryfikacji przypisanej kierowcy liczby punktów, jest natomiast informacją o liczbie punktów związany. Powyższy pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2024 r. II GSK 1139/24; wyrok WSA we Wrocławiu z 11 kwietnia 2024 r. III SA/Wr 261/23 i wymienione w nich orzeczenia; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej NSA).
W sprawie postępowanie dotyczące zatrzymania prawa zostało wszczęte na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami, w związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów karnych.
Poza sporem pozostaje, że skarżący w okresie od 13 czerwca 2023 r. do 29 czerwca 2024 r. naruszył przepisy ruchu drogowego, otrzymując łącznie 28 punktów za ich naruszanie. Wniosek Komendanta Wojewódzkiego zobowiązywał Starostę do wszczęcia postępowania, między innymi o zatrzymanie prawa jazdy, a w konsekwencji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.
Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 98 ust. 5 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, informacje o otrzymanej liczbie punktów zgromadzone w centralnej ewidencji kierowców usuwa się, licząc od daty uiszczenia grzywny (o ile grzywna została nałożona). Jak wynika z wniosku od Komendanta Wojewódzkiego Policji skarżący dopiero 03 sierpnia 2023 r. uiścił grzywnę za wykroczenie popełnione 13 czerwca 2023 r., natomiast ostatnie z wykroczeń popełnił 29 czerwca 2024 r. Nadto Komendant Wojewódzki odnotował we wniosku odjęcie punktu na podstawie informacji o przebytym szkoleniu. Podkreślić jednak trzeba związanie organu liczbą punktów – w postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy. W konsekwencji także sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem decyzji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy, nie może w tym postępowaniu zweryfikować informacji udzielonej przez Komendanta Wojewódzkiego, we wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
. W tym miejscu zaznaczyć należy, że choć skarżący nie zarzucił w skardze, że suma punktów była inna ani tego, że w innej dacie niż wynikało to z pisma komendanta opłacił pierwszy mandat (jedynie w odwołaniu podał daty opłacenia mandatów), uznać należy, że pierwsze wykroczenie z 13 czerwca 2023r. zostało popełnione w czasie gdy w art. 17 ust. 2 i 3 ustawy zmieniającej z 2.12.2021r. termin usunięcia punktów karnych wynosił 2 lata od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia bądź od uiszczenia grzywny w drodze mandatu. Roczny termin usunięcia punktów karnych z ewidencji liczony od daty opłacenia mandatu został wprowadzony od 17.09.2023r. (art. 22 pkt 5, art. 20 ust. 1 ustawy zmieniającej (Dz.U. 2023.2123 i Komunikat Ministra Cyfryzacji z 24.08.2023e. – M.P. 2023.904) bez przepisów przejściowych obejmujących mające miejsce przed tą datą naruszenia. Gdyby więc skarżący uiścił mandat za pierwsze wykroczenie 13.06.2023r., czego nie podnosił to i tak odnośnie tego naruszenia termin usunięcia punktów karnych z ewidencji wynosiłby dwa lata i tym samym okoliczność ta nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze związany charakter decyzji nie mogły zostać uwzględnione argumenty skarżącego dotyczące zapłacenia grzywien, przejścia szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowym, nieadekwatnej – zdaniem skarżącego – szkodliwości popełnionych wykroczeń polegających na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości względem zatrzymania prawa jazdy, potrzeby posiadania uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej,.
Skarżący podkreślając swoje umiejętności prowadzenia pojazdów i dobry stan zdrowia nie bierze pod uwagę odpowiedzialnego zachowywania się na drodze, bezpiecznego dla skarżącego i pozostałych uczestników ruchu drogowego. Zdanie egzaminu sprawdzającego po przekroczeniu liczby 24 punktów karnych nie ma wpływu na uniknięcie konsekwencji związanych z przekroczeniem w/w limitu.
W ocenie Sądu nie jest również uzasadniona argumentacja odwołująca się do wyroku TK z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt SK 23/21 TK. Przede wszystkim wyrok TK dotyczy innych przepisów i innej sytuacji, aniżeli mające zastosowanie w sprawie. W sprawie będącej przedmiotem rozważań Trybunału wskazywano na brak możliwości skorzystania z prawa do postępowania dowodowego i np. kwestionowania pomiarów prędkości. W niniejszej sprawie, skarżący miał możliwość kwestionowania nałożonych mandatów i nałożonej liczby punktów, z czego nie skorzystał. Nadto Sąd nie ma wątpliwości co do zgodności z Konstytucją przepisów ustawy, mających zastosowanie w sprawie. Ustawodawca często dokonuje zmian, robi to jednak aktem prawnym rangi ustawowej i brak podstaw do zarzucania niekonstytucyjności przepisów wskazujących na konsekwencje jazdy z naruszeniem zasad bezpieczeństwa.
.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło