III SA/Po 706/20

Dnia 29 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi M. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 roku działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: k.p.a.), art. art. 4 pkt 22, 39a ust. 1 pkt 3, 39j ust. 1-4, 39k ust. 1-3, 39m, 87 ust. 1 pkt 1, 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 06 września 2001 roku o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 – dalej: u.t.d.) i załącznika do u.t.d. nr 4 l.p. 1.2, 4.2 i 4.3. utrzymał w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu drogowego z dnia [...] stycznia 2020 roku o nałożeniu na M. T. jako osobę zrządzającą transportem w Spółce A w P. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2019 r. w wyniku kontroli drogowej przy ul. [...] w P., samochodu osobowego marki [...] o nr. rejestracyjnym [...] kierowanego przez L. P. ustalono, że kierowca odpłatnie przewoził pasażera w imieniu Spólki A. Stwierdzono, że kierujący nie posiada na dzień kontroli ważnych orzeczeń: lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, psychologicznych o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierowca nie został wyposażony w wpis z licencji. Kontrolna została udokumentowana protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy – protokół kontroli, zeznania kierowcy, zeznania świadka, pozwalają na jednoznaczne ustalenie, że w dniu kontroli kierowca wykonywał na rzecz i w imieniu spółki okazjonalny zarobkowy przewóz osób, która go zatrudniała i nie został on wyposażony i nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego i dokumentu – wypisu z licencji. Organ podniósł, że zgodnie z art. 87 ust 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczeń, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonujących transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39j ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d.) Stosownie do art. 39j ust 1 u.t.d. i art. 39k u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega odpowiednio badaniom lekarskim przeprowadzonym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i badaniom psychologicznym przeprowadzonym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wymagania te stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy (art. 39m u.t.d.). Stwierdzone naruszenia, zdaniem organu, dawały podstawę do nałożenia na osobę zarządzającą transportem kary pieniężnej określonej co do rodzaju naruszeń i wysokości w załącznika nr 4 do u.t.d. lp. 1.2., 4.2 i 4.3 co wynika z art. 92a ust. 2 u.t.d. W skardze o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzucił naruszenie: 1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz zebranie i nierozparzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze Spólką A 2) naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 39l ust. 1 pkt 1b u.t.d. poprzez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w Spółce A., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych; 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie; 5) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuję: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która określa zasady odpowiedzialności za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a u.t.d.). Zgodnie z art. 39 a ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in. jeśli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzonym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań o wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Wykonując transport drogowy kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika albo wypis z licencji (art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.). W myśl artykułu 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenie stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 zł (ust. 4). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o którym mowa w ust. 2, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wraz z wagą naruszeń określa zał. 4 do u.t.d.. Stosownie do : 1) l.p. 1.2 załącznika nr 4 do u.t.d. niewyposażenia kierowcy w wpis z licencji skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł; 2) l.p. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kar pieniężnej w wysokości 1000 zł; 3) l.p. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 zł. Analiza akt administracyjnych sprawy w ocenie Sądu pozwala na stwierdzenie, że organ prawidłowo ustalił, iż w dniu [...] sierpnia 2019 roku kierowca L. P. wykonywał zarobkowy, okazjonalny przewóz osób na rzecz i w imieniu Spółki A. w P.. Przewóz osób odbywał się w ramach zamówienia złożonego przez pasażera za pośrednictwem aplikacji BOLT. Potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy: protokół kontroli drogowej, zeznania pasażera. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak prawidłowo ocenił organ, jednoznacznie wskazuje, że przewóz wykonywany był przez kierowcę nie posiadającego w dniu kontroli wymaganych prawem orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, wypisu z licencji (co jest okolicznością bezsporną) był dokonywany w imieniu i na rzecz Spółki A. w P., a osobą zarządzającą transportem w tym przedsiębiorstwie jest skarżący. Zasadnie organ przyjął, że w tych okolicznościach, kierowca korzystając z aplikacji BOLT przy nawiązywaniu kontaktu z klientem realizował zamówione, ze jej pośrednictwem, zlecenie na przewóz osób na rzecz i w imieniu Spółki A. Dzięki tej aplikacji i wykonanemu przewozowi przedsiębiorstwo otrzymało wynagrodzenie za wykonany przewóz, co nie tylko potwierdza, że doszło do wykonania usługi transportowej, ale, że usługa ta została wykonana na rzecz i w imieniu przedsiębiorstwa. Tym samym to na Spólce A., a w tym przypadku na profesjonalnym zarządcy transportem spoczywała odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców i to niezależnie od podstawy prawnej zatrudnienia kierowcy. Zdaniem Sądu, za bezzasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia na jakiej podstawie kontrolowany kierowca współpracował z Spółką A., błędne przyjęcie, że był zatrudniony w ramach umowy o pracę i nie wyjaśnienie tych zarzutów przez organ w zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił, że nie jest jego zadaniem w ramach kontroli spełniania wymogów nałożonych ustawą o transporcie drogowym w odniesieniu do stwierdzonych ustalanie na jakiej podstawie prawnej kierowca jest zatrudniony w przedsiębiorstwie .Sąd podziela stanowisko organu, że charakter umowy – umowa o pracę, umowa zlecenie, nie ma znaczenia dla przyjęcia odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie za stwierdzone naruszenia. Bezspornie bowiem kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz wyżej wymienionego przedsiębiorcy. Należy podkreślić, że celem przepisów nakładających na przedsiębiorcę obowiązku skierowania kierowcę na badania lekarskie i psychologiczne jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez wyeliminowanie osób, których stan zdrowia nie pozwala na pracę w charakterze kierowcy. Wymogi stawiane przedsiębiorcy w odniesieniu do zatrudnianych kierowców wskazane w przepisie art. 39a ust. 1 pkt 3, 4 u.t.d. i art. 39l u.t.d. są jednoznaczne i konieczność ich spełnienia nie jest uzależnione od podstaw prawnych zatrudnienie kierowcy przez przedsiębiorcę. Fakt zatrudnienia kierowcy na podstawie umowy zlecenie, tak jak w rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie zwalniał przedsiębiorcy z obowiązku skierowania go na badania lekarskie i psychologiczne i wyposażenie w wypis licencji zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że to nie on powinien być adresatem zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wyjaśniono, to skarżący był osobą odpowiedzialną za organizację transportu w Spółce A., pełnił funkcję zarządzającego transportem. Skarżący był zobowiązany do podejmowania działań organizacyjnych i kontrolnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg. Jego zadaniem był dobór takiego kierowcy, który posiadał stosowne uprawnienia i orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Do jego obowiązku było wyposażenie kierowcy w wypis z licencji. Sąd uznał zarzuty skargi za nie znajdujące podstaw prawnych w zakresie prawa materialnego i procesowego. Organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 39 a ust. 1 pkt 3 i 4, 39l, 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny. W zaskarżonej decyzji organ w sposób logiczny, pełny wyjaśnił podstawy swojego rozstrzygnięcia. Daje to podstawy do stwierdzenia, iż brak podstaw do uznania zarzutów naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec powyższego Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325)