IV SA/Po 118/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-03-27

Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie udostępnienia danych z rejestru PESEL i rejestru mieszkańców, wydane na podstawie art. 47 ust. 3a ustawy o ewidencji ludności, które kończy postępowanie w sprawie, może być zaskarżone do sądu administracyjnego, jeśli nie zawiera prawidłowego pouczenia o możliwości jego zaskarżenia?
Ratio decidendi
Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie udostępnienia danych z rejestru PESEL i rejestru mieszkańców, wydane na podstawie art. 47 ust. 3a ustawy o ewidencji ludności, które kończy postępowanie w sprawie, jest zaskarżalne do sądu administracyjnego. Brak prawidłowego pouczenia o możliwości jego zaskarżenia do sądu administracyjnego nie stanowi samodzielnej podstawy uchylenia postanowienia, jeśli nie wpłynął na skorzystanie przez stronę z prawa do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie organ administracji przedwcześnie zastosował art. 47 ust. 3a ustawy o ewidencji ludności, nie wyjaśniając należycie, czy żądanie wniosku służy realizacji ustawowych zadań wnioskodawcy w związku z decyzją o dostępie do danych teletransmisyjnych.
Stan faktyczny
Dyrektor Ośrodka Wychowawczego złożył wniosek o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców i PESEL. Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 47 ust. 3a ustawy o ewidencji ludności, wskazując, że Starosta posiada dostęp do danych za pomocą urządzeń teletransmisji. Dyrektor Ośrodka Wychowawczego wniósł zażalenie, kwestionując podstawę prawną odmowy. Wojewoda przekazał sprawę do sądu administracyjnego, uznając, że na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie służy zażalenie, a jedynie skarga do sądu. Sąd rozpoznał sprawę po tym, jak Burmistrz złożył odpowiedź na skargę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi Dyrektora Ośrodka Wychowczego na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 8 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz Dyrektora Ośrodka Wychowawczego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 30 grudnia 2024 r. do Burmistrza Miasta i Gminy wpłynął wniosek Ośrodka Wychowawczego o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL dotyczący numeru PESEL należącego do E. W.. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2025 r., nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy na podstawie art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") w związku z art. 47 ust. 3a ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2024 r. poz. 736, dalej "u.e.l.") odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku Ośrodka Wychowawczego o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL. Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał na brzmienie art. 61a § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1, art. 47 ust. 3a u.e.l., oraz że w toku czynności wyjaśniających ustalono, że Starosta [...], zgodnie z decyzją teletransmisyjną wydaną przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 sierpnia 2020 r., znak sprawy [...], posiada dostęp do danych objętych wnioskiem za pomocą urządzeń teletransmisji danych. Wskazano także, iż Ośrodek Wychowawczy jest jednostką organizacyjną Powiatu [...], dla której Starosta [...] jest organem prowadzącym w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.). Organ pouczył wnioskodawcę, że na postanowienie służy zażalenie do Wojewody W. w terminie 7 dni. Na powyższe postanowienie, zgodnie z pouczeniem, pismem z dnia 15 stycznia 2025 r., zażalenie wniósł Dyrektor Ośrodka Wychowawczego, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że analiza decyzji z dnia 04 września 2020 r. Ministra Cyfryzacji ([...]) wraz z uzasadnieniem w zestawieniu z treścią art. 46 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności prowadzi do stwierdzenia, iż wydana ona została na wniosek Starosty [...] o udostępnienie danych z rejestru PESEL za pomocą urządzeń teletransmisji w kwestiach związanych z koniecznością wystawiania tytułów egzekucyjnych (art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz wydawaniem pozwolenia na budowę do ustalenia stron w prowadzonym postępowaniu oraz w zakresie zawiadamiania stron na każdym etapie prowadzonego postępowania budowlanego. Zdaniem Żalącego się z brzmienia art. 46 ust. 1 u.e.l. wynika, iż ustawodawca zastrzega, że żądanie udostępnienia danych powinno pozostawać w bezpośrednim związku z ustawowymi zadaniami podmiotu żądającego. Jednocześnie związek ten ma wynikać z niezbędności posiadania danych osobowych dla osiągnięcia celu wyznaczonego treścią żądania. Wojewoda W. przekazał zażalenie Dyrektora Ośrodka Wychowawczego na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy z 8 stycznia 2025 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku Ośrodka Wychowawczego o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL. Wskazał, że z uwagi na brak wskazanego w przepisach u.e.l. środka zaskarżenia na ww. rozstrzygnięcie, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest postanowieniem, które kończy postępowanie w administracyjnym toku instancji i przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. WSA w Poznaniu zarządzeniem z dnia 10 lutego 2025 r. wezwał Burmistrza do nadesłania w terminie 7 dni odpowiedzi organu na skargę nazwaną zażaleniem. W odpowiedzi na to wezwanie Burmistrz złożył odpowiedź na skargę wnosząc o jej oddalenie w całości. Burmistrz motywował, że w toku czynności wyjaśniających ustalono, że Starosta [...], zgodnie z decyzją teletransmisyjną wydaną przez Ministra Cyfryzacji z dnia 20 września 2020 r., posiada dostęp do danych objętych wnioskiem za pomocą urządzeń teletransmisji danych. Z sentencji decyzji wynikało, że Minister Cyfryzacji wymienioną wyżej decyzją wyraził zgodę na udostępnienie Staroście [...] danych z rejestru PESEL za pomocą urządzeń teletransmisji danych do realizacji zadań ustawowych. W związku z tym organ wskazał, że dla wymienionej placówki Starosta [...] wykonuje zadania organu prowadzącego w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz.737 ze zm.). W ocenie organu I instancji pozostawanie przez wnioskodawcę w strukturze organizacyjnej Powiatu [...] umożliwia uzyskiwanie przez powiatowe jednostki organizacyjne danych z rejestru PESEL za pomocą urządzeń teletransmisji w oparciu o decyzję Ministra Cyfryzacji. Wspomniana decyzja zdaniem organu nie zawiera ograniczeń podmiotowych, a ponadto jej zakres przedmiotowy obejmuje realizację zadań ustawowych, do których należą zadania w zakresie prowadzenia przez Powiat [...] placówki oświatowej, tj. Ośrodka Wychowawczego. Ośrodek Wychowawczy jako powiatowa jednostka organizacyjna może realizować dostęp do danych jednostkowych, w tym danych z rejestru PESEL, wykorzystując uprawnienia teletransmisyjne przyznane organowi prowadzącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie w sprawie. Przechodząc dalej wskazać należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Poddana kontroli Sądu sprawa dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie udostępnienia danych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL w trybie opisanym w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r., poz. 736, dalej jako: "u.e.l."). Podstawą odmowy wszczęcie postępowania był art. 47 ust. 3a u.e.l., zgodnie z którym organ, który otrzymał wniosek w postaci, o której mowa w ust. 1, skierowany przez podmiot zobowiązany na podstawie art. 48 u.e.l. do korzystania z urządzeń teletransmisji danych, odmawia, w drodze postanowienia, wszczęcia postępowania. W powołanej ustawie brak jest przepisu wskazującego na to, że postanowienie wydane na podstawie art. 47 ust. 3a u.e.l. może być zaskarżone zażaleniem. Co do zasady postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 146 k.p.a.). Zasada ta dotyczy tylko tzw. postanowień wpadkowych, wydanych w toku postępowania zakańczanego decyzją. Postanowienie z art. 47 ust. 3a u.e.l. nie jest postanowieniem incydentalnym, jest za to postanowieniem ostatecznie kończącym postępowanie w sprawie wniosku. Jak wskazano powyżej, skarga do sądu administracyjnego przysługuje na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W ocenie Sądu postępowanie w sprawie udostępniania danych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL ma charakter postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ, a zaskarżone postanowienie kończy postępowanie w sprawie. Nie budzi zatem wątpliwości, że postanowienie wydane na podstawie art. 47 ust. 3a u.e.l. jest zaskarżalne do sądu administracyjnego. O prawie zaskarżenia ostatecznego postanowienia, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, strona winna zostać pouczona i pouczenie to winno znaleźć się w treści tego postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Jednocześnie zgodnie z art. 123 § 3 k.p.a. postanowienie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, doręcza się stronie wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi oraz uzasadnieniem faktycznym i prawnym. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie pozbawione było prawidłowego pouczenia o możliwości jego zaskarżenia do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu wynik sprawy i nie stanowiło samodzielnej podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia. Naruszenie to nie wpłynęło bowiem na skorzystanie przez skarżącego z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tak bowiem Sąd potraktował pismo Dyrektora Ośrodka Wychowawczego zatytułowane zażaleniem z dnia 15 stycznia 2025 r. i uznał, że skarga wniesiona została w ustawowym terminie (doręczenie postanowienia nastąpiło w dniu 13 stycznia 2025 r., skarga wpłynęła za pośrednictwem organu w dniu 15 stycznia 2025 r., k. 7 akt sąd.). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 48 u.e.l. dane z rejestru PESEL i rejestru mieszkańców udostępnia się, pod wskazanymi w art. 48 u.e.l. warunkami, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, podmiotom, o których mowa w art. 46 ust. 1 u.e.l. Na podstawie art. 46 ust. 1 u.e.l. dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań udostępnia się następującym podmiotom: 1) organom administracji publicznej, sądom i prokuraturze; 2) Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Więziennej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Krajowej Administracji Skarbowej, Żandarmerii Wojskowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Ochrony Państwa, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, Szefowi Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych, Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego, organom wyborczym i strażom gminnym (miejskim); 3) komornikom sądowym - wyłącznie w zakresie niezbędnym do prowadzenia przez nich postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego albo wykonywania postanowienia o zabezpieczeniu spadku lub sporządzania spisu inwentarza; 4) (uchylony); 5) państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym oraz innym podmiotom - w zakresie niezbędnym do realizacji zadań publicznych określonych w odrębnych przepisach; 6) Polskiemu Czerwonemu Krzyżowi, w zakresie danych osób poszukiwanych. Zgodnie natomiast z art. 46 ust. 2 ustawy, dane, o których mowa w ust. 1, mogą być udostępnione: 1) osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny; 2) jednostkom organizacyjnym, w celach badawczych, statystycznych, badania opinii publicznej, jeżeli po wykorzystaniu dane te zostaną poddane takiej modyfikacji, która nie pozwoli ustalić tożsamości osób, których dane dotyczą; 3) innym osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą interes faktyczny w otrzymaniu danych, pod warunkiem uzyskania zgody osób, których dane dotyczą; 4) podmiotom odpowiedzialnym za system identyfikacji elektronicznej oraz podmiotom wydającym środki identyfikacji elektronicznej w systemie identyfikacji elektronicznej zgodnie z ustawą z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1797) w celu wydania środka identyfikacji elektronicznej; 5) kwalifikowanym dostawcom usług zaufania świadczącym kwalifikowane usługi podpisu elektronicznego lub kwalifikowaną usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego wpisanym do rejestru, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej. O zgodę, o której mowa w ust. 2 pkt 3, występuje organ właściwy do udostępnienia danych, wyznaczając termin do udzielenia zgody, nie krótszy niż 7 dni i nie dłuższy niż 14 dni od dnia otrzymania wystąpienia. Nieudzielenie zgody w wyznaczonym terminie skutkuje odmową udzielenia zgody na udostępnienie danych (art. 46 ust. 2a u.e.l.). Przypomnieć należy w tym miejscu treść art. 47 ust. 3a u.e.l., zgodnie z którym organ, który otrzymał wniosek w postaci, o której mowa w ust. 1, skierowany przez podmiot zobowiązany na podstawie art. 48 do korzystania z urządzeń teletransmisji danych, odmawia, w drodze postanowienia, wszczęcia postępowania. Z powyższego wynika, że zasadniczym dla możliwości odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie udostępnienia danych z rejestru PESEL i rejestru mieszkańców jest ustalenie, że wniosek w tym zakresie pochodzi od podmiotu wymienionego w art. 46 ust. 1 u.e.l. i dotyczy danych niezbędnych do realizacji jego ustawowych zadań. W niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji z rejestru PESEL na podstawie art. 46 u.e.l. złożył Dyrektor Ośrodka Wychowawczego. Jest on jednostką organizacyjną Powiatu [...], dla której Starosta [...] jest organem prowadzącym w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737 ze zm.). Jak wynika z przytoczonej wcześniej treści art. 47 ust. 3a u.e.l. odsyła on do art. 48 u.e.l. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ administracji przedwcześnie przyjął, że żądanie zawarte we wniosku Skarżącego z 30 grudnia 2024 r. związane jest z realizacją jej ustawowych zadań, a Skarżący w zakresie objętym tym wnioskiem posiada dostęp do danych w trybie art. 48 u.e.l. Przedwcześnie zatem i bez należytego wyjaśnienia sprawy Burmistrz zastosował w sprawie art. 47 ust. 3a u.e.l. obligujący do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie udostępnia danych z rejestru PESEL. Podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia stanowiło nieprawidłowe ustalenie i nierozważenie okoliczności mającej zasadniczy wpływ na możliwość zastosowania w sprawie trybu przewidzianego w art. 46 ust. 1 u.e.l. i w konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 47 ust. 3a u.e.l. W treści zaskarżonego postanowienia organ powołał się w tym zakresie na fakt, że Starosta [...], zgodnie z decyzją teletransmisyjną wydaną przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 sierpnia 2020 r. znak sprawy [...], posiada dostęp do danych objętych wnioskiem z dnia 30 grudnia 2024 r. za pomocą urządzeń teletransmisji danych. W aktach sprawy brak jest jednak tej decyzji, nie sposób więc zweryfikować jakich zadań ustawowych jednostki decyzja dotyczy. W piśmie przewodnim z 21 stycznia 2025 r., skierowanym do Wojewody W. z zażaleniem z 15 stycznia 2025 r., Burmistrz wskazuje na inną decyzję Ministra Cyfryzacji z 20 września 2020 r., znak [...] wyrażającą zgodę na udostępnienie Staroście [...] danych z rejestru PESEL za pomocą urządzeń teletransmisji do realizacji zadań ustawowych. Podobnie, w odpowiedzi na skargę organ powołuje się na powyższą decyzję - wydaną przez Ministra Cyfryzacji z dnia 20 września 2020 r. znak: [...], której kopii nie przedstawił do akt sprawy, ani nie przytoczył jej treści. Z kolei, skarżący w skardze wskazał na decyzję Ministra Cyfryzacji z dnia 04 września 2020 r., znak sprawy [...], czyli trzecią z kolei w tym zakresie. W istocie więc w toku postępowania organ nie wyjaśnił i nie wskazał jaka konkretnie decyzja teletransmisyjna, o której mowa w art. 48 u.e.l. była podstawą wydania zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie. Kopię decyzji Ministra Cyfryzacji z 04 września 2020 r. przedłożył skarżący Dyrektor do skargi zwanej "zażaleniem". W tej sytuacji wydanie postanowienia w oparciu art. 47 ust. 3a u.e.l. uznać należy za w żaden sposób nieuzasadnione okolicznościami faktycznymi sprawy. Organ nie przeanalizował bowiem istotnej okoliczności, czy żądanie wniosku z 30 grudnia 2024 r. służy realizacji ustawowych zadań Dyrektora Ośrodka Wychowawczego w związku z decyzją o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 u.e.l. Nadto tych ustawowych zadań organ w żaden sposób nie zidentyfikował i nie ustalił, czy objęte są decyzją wyrażającą zgodę na udostępnienie Staroście [...] danych z rejestru PESEL za pomocą urządzeń teletransmisji danych do realizacja zadań ustawowych. Żądanie samorządowej jednostki organizacyjnej o udostępnienie danych z rejestru PESEL i rejestru mieszkańców nie może być każdorazowo utożsamiane tylko i wyłącznie z pozyskiwaniem tych danych celem realizacji konkretnego zadania ustawowego i że podmiot zawsze dysponuje zgodą Ministra na udostępnienie tych danych za pomocą urządzeń teletransmisji danych. Taki automatyzm przyjął zaś Burmistrz, podtrzymując argumentację w odpowiedzi na skargę, bez odniesienia się do konkretnych merytorycznych zarzutów Dyrektora w tym zakresie. Zauważyć też należy, że wątpliwość co do tego, czy w istocie wniosek objęty był zgodą Ministra budziła już sama treść tego wniosku z 30 grudnia 2024 r. W uzasadnieniu potrzeby uzyskania danych wskazano, że na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l. zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. Dyrektor Ośrodka Wychowawczego, zwraca się z prośbą o udostępnienie danych z rejestru PESEL, a interes prawny wynika z prowadzonego postępowania o egzekucję administracyjną, zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Szkoły i placówki oświatowe mogą uzyskać dane z rejestru PESEL, nieodpłatnie, na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 5 u.e.l. w trybie art. 47 u.e.l. wobec treści art. 48 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Sugeruje to, że żądanie wniosku służyć może realizacji własnego tj. dotyczącego sfery uprawnień lub obowiązków jako podmiotu prawa, nie zaś tylko związanych z ewentualnym wykonywaniem obowiązków ustawowych o charakterze publicznym. Jak wskazywał Dyrektor Ośrodka Wychowawczego, decyzja Ministra Cyfryzacji z dnia 4 września 2020 r. dotyczy wyłącznie spraw budowlanych i nie może być podstawą do upoważnienia dyrektorów szkół i placówek do dostępu do danych z rejestru PESEL za pomocą aplikacji "Źródło" w celu realizacji czynności związanych z prowadzeniem np. windykacji należności publicznoprawnych określonych w ustawie o finansach publicznych. Tymczasem w aktach sprawy brak jakiejkolwiek innej decyzji, na którą powołuje się Burmistrz, która upoważniałaby do uzyskania informacji w powyższym trybie upoważniającym do korzystania z danych PESEL za pomocą urządzeń do teletransmisji danych do realizacji zadań ustawowych. W tym zakresie organ nie poczynił żadnych ustaleń pozwalających jednoznacznie stwierdzić, że Dyrektor w zakresie treści wniosku z 30 grudnia 2024 r. w oparciu o konkretną decyzję Ministra wyrażającą zgodę na udostępnienie danych za pomocą urządzeń teletransmisji powinien skorzystać z tego systemu i samodzielnie pozyskać dane z rejestru PESEL. Zwrócić bowiem należy uwagę, że pozyskanie danych w powyższym trybie nie jest dowolne, dotyczy bowiem danych wrażliwych i podmioty korzystające z dostępu do danych podlegają kontroli i weryfikacji (art. 57 u.e.l.). W postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jako podstawowe zasady postępowania dowodowego wymieniane są najczęściej zasady: prawdy obiektywnej, oficjalności, bezpośredniości, otwartego sytemu dowodów, równej mocy środków dowodowych, swobodnej oceny dowodów, czynnego udziału stron w postępowaniu dowodowym oraz jego jawności wobec stron. Zasada prawdy obiektywnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. jako zasada ogólna postępowania administracyjnego; znajduje ona odzwierciedlenie również w przepisach o dowodach (art. 75–86 k.p.a.), a w szczególności w art. 77 § 1 k.p.a. z którego wynika obowiązek organu administracyjnego, aby w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Wiąże się z nią zasada oficjalności w postępowaniu wyjaśniającym (dowodowym), zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie administracji. Ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organ administracyjny następuje zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), która powinna opierać się na zebranym materiale dowodowym i ma stanowić wynik wszechstronnej oceny wszystkich dowodów, przy czym rozumowanie organu prowadzące do ustalenia faktów powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Jednym z elementów decyzji administracyjnej jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ administracji publicznej kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności powinno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Organ nieprawidłowo, bo przedwcześnie, zastosował art. 47 ust. 3a u.e.l., przy czym naruszono art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji także art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną i wskazania. Konieczne jest wyjaśnienie jaką decyzją, o której mowa w art. 48 ust. 1 u.e.l. dysponuje Starosta [...] i jakich jego ustawowych zadań ona dotyczy, zatem czy w istocie w sprawie wniosku z dnia 30 grudnia 2024 r. - mając na uwadze jego treść - organ może zastosować przepis art. 47 ust. 3a u.e.l. Jeśli okaże się, że tą decyzją jest jedynie wskazywana przez Skarżącego decyzja z dnia 4 września 2020 r. to uznać należy, że nie jest możliwe na jej podstawie odmówienie wszczęcia postępowania na podstawie art. 47 ust. 3a u.e.l. Organ podejmie wówczas dalsze czynności w sprawie z wniosku z 30 grudnia 2024 r. zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozpoznaje sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Sprawy te – z uwagi na przytoczoną już treść art. 120 p.p.s.a. – Sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło