II SA/Rz 1425/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia 27 sierpnia 2024 r. nr SE.9022.7.42.2024.LB w przedmiocie oddalenia zarzutów – skargę oddala – Przedmiotem skargi A. K. (dalej: "Skarżąca") jest postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: "PPWIS", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z dnia 27 sierpnia 2024 r. nr SE.9022.7.42.2024.LB w przedmiocie oddalenia zarzutów. Z uzasadnienia skargi oraz akt administracyjnych wynika, że na mocy tytułu wykonawczego z dnia 23 maja 2024 r. nr PSE.9022.8.19.2023.EM Wierzyciel - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: "PPIS" lub "Organ I instancji") wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji, mające na celu wyegzekwowanie obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletniego syna Skarżącej – M. K. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2024 r. znak: SE.9022.7.42.2024.LB PPWIS nałożył na Skarżącą grzywnę w wysokości 1000,00 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na poddaniu małoletniego M. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia 23 maja 2024 r., nr PSE.9022.8.19.2023.EM, wystawionym przez Wierzyciela i wezwał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia. PPWIS w treści postanowienia wezwał Skarżącą do wykonania obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. Pismami z dnia 1 lipca 2024 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, jak również zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr PSE.9022.8.19.2023.EM z dnia 23 maja 2024 r. Skarżąca podniosła następujące zarzuty: - określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 z późn. zm., dalej: uzzch) poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym; - na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "u.p.e.a.") brak uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu; - brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do obowiązkowych szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym; - naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, tj. niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 uzzch, ograniczenie do wskazania ogólnie na art. 17 ww. ustawy oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. PPIS postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 r. znak: PSE.9022.8.19.2023.EM oddalił w całości zarzuty Skarżącej. Pismem z dnia 4 sierpnia 2024 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podtrzymała swoje zarzuty oraz zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. art. 33 § 2 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2024 r. nr SE.9022.7.42.2024.LB Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca zarzuciła Organowi II instancji: 1. naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. uznanie przez organ, że Skarżąca nie wykonała obowiązku podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, ponadto brak jest w aktach sprawy zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, które potwierdzałoby, że dziecko zostało zakwalifikowane do obowiązkowych szczepień ochronnych, 3. naruszenie art. 7, 7a, 77 i 81 a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 uzzch poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść Skarżącej, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, 4. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że Skarżąca uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga okazała się nieuzasadniona, przez co została przez Sąd oddalona w całości. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 2493; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Otóż w myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi z kolei art. 120 P.p.s.a. Skarżąca poddała kontroli WSA postanowienie PPWIS z dnia 27 sierpnia 2024 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia PPIS o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, mającym przymusić Skarżącą do wykonania płynącego wprost z ustawy obowiązku wykonania ochronnych szczepień obowiązkowych dziecka. Żaden z zarzutów skargi nie znalazł dostatecznego potwierdzenia w toku sądowej kontroli. Nie miało miejsca w tej sprawie naruszenie przez Orzekające w sprawie organy art. 124 § 2 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnianiu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymaganego obowiązku. Odnosząc te twierdzenia do podstawy normatywnej działań organów, przypomnieć tu należy, że w świetle art. 124 § 2 K.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Dla Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że poddane kontroli postanowienie PPWIS oraz poprzedzające je postanowienie PPIS wskazują podstawy prawne, bowiem w początkowej części tych aktów ich adresat znajdzie wystarczające do poznania podstawy prawne obowiązku poddania dzieci szczepieniom. W szczególności wskazać tu bowiem wypadnie, iż na stronie nr 3 uzasadnienia PPWIS podaje i jednocześnie dokonuje wykładni kluczowych względem istnienia obowiązku szczepienia przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2024 r. poz. 924; zwana dalej u.z.z.z.). Organ wyjaśnia więc treść art. 17 ust. 2 w/w ustawy, podając m.in., że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Organ odnosząc się też obszernie do zarzutu braku wymagalności obowiązku podaje prawidłowo art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. i przytacza jego treść : osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Strona postępowania egzekucyjnego uzyskała także sposobność zaznajomienia się z przepisami normującymi aktualne terminy wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych w postaci załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077). W tym względzie nie znalazły też potwierdzenia słowa skarżącej o nieistnieniu obowiązku szczepienia przeciwko : 1) błonicy, tężcowi, krztuścowi, 2) odrze, śwince, różyczce. Otóż wskazane w tytule wykonawczym choroby zostały dość jasno wyszczególnione w treści podanych przez Organy przepisów w/w rozporządzenia. Ma rację Organ pisząc w odpowiedzi na skargę o zupełnym pokrywaniu się tych chorób z załącznikiem nr 1 do w.w aktu, gdzie podano schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, dzieląc go na szczepienia podstawowe i przypominające. Ponadto, strona winna mieć świadomość iż niepodanie w treści aktu stosowania prawa pełnej prawnej podstawy normy nie jest powodem dla którego sąd administracyjny mógłby uwzględnić skargę, o ile oczywiście realnie w systemie prawa taka norma istnieje. W rozpatrywanym przypadku nie może budzić choćby najmniejszych wątpliwości fakt istnienia przepisów pozwalających organom Inspekcji Sanitarnej na wydanie postanowienia o oddaleniu zarzutów do postępowania egzekucyjnego, którego celem jest realizacja w drodze środków przymusu obowiązku szczepienia dziecka. Sąd nie dopatrzył się również uchybień Organów mających wynikać z nieokreślenia wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom obowiązkowym. Przede wszystkim treść obowiązku, którego istnienie kwestionuje skarżący, została sprecyzowana w treści rubryki 5 Tytułu Wykonawczego skutecznie doręczonego skarżącej dnia 25 czerwca 2024 r. (kopia dowodu doręczenia w aktach sprawy). Organy poddały analizie także dokumenty poświadczające przeprowadzenie przez lekarza dnia 20 lutego 2024 r. badania dziecka celem ustalenia istnienia ewentualnych przeciwskazań do przeprowadzenia szczepień. W toku wywiadu lekarskiego ustalono, iż dziecko Skarżącej nie jest zaszczepione, zaś matka odmawia wykonania szczepienia. Dokumentem potwierdzającym brak wspomnianych przeciwskazań jest też informacja od lekarza kierującego z dnia 13 listopada 2023 r. Zatem w tych okolicznościach stanu faktycznego, zostały spełnione warunki aktualizacji obowiązku szczepień obowiązkowych z przytoczonego przez PPWIS art. 17 ust. 2 u.z.z.z. Treść tej regulacji jak również przepisy pozostające z nią w bezpośrednim związku zostały przytoczone w uzasadnieniu postanowienia i zdaniem Sądu zostały one w sposób prawidłowy zinterpretowane i zastosowane. Zatem, trzeba zaakceptować konstatacje Organu co do tego, że brak przeciwskazań do szczepień musi skutkować dalszym prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Skarga opiera się też na twierdzeniu o nieprawidłowościach w zastosowaniu wobec strony przepisów art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych i dotyczących stanu faktycznego, na niekorzyść skarżącej. Zdaniem WSA, nie doszło w tej sprawie do stanu o jakim pisze skarżąca strona, czyli stanu uzasadniającego uwzględnienie skargi, bowiem nie powstały w jej ramach wątpliwości wymagające sięgnięcia do stosowania reguł preferencyjnych wywodzonych z tych unormowań. Stan faktyczny sprawy właściwie udokumentowany pozwalał na ustalenie pełnego obrazu rzeczywistości wymagającej prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez organy służb sanitarnych. Natomiast przepisy prawa poddane konkretyzacji są na tyle czytelne, że nie stwarzały okazji by używać w ramach wykładni zabiegów z płaszczyzny rekonstrukcji normy prawnej korzystnych z punktu widzenia podmiotu obciążonego obowiązkiem szczepień. W aktach sprawy znajduje się również kopia dokumentu upomnienia z dnia 7 lutego 2024 r., doręczonego dnia 23 lutego 2024 r. Jego treść nie nasuwa jakichkolwiek zastrzeżeń względem wymogów formalnych płynących z rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. poz. 2194), bowiem wyraża informację z § 2 tego aktu normatywnego. W szczególności upomnienie o jakim mowa zawiera imię i nazwisko lub nazwę zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania oraz wskazuje treść obowiązku prawnego wraz z precyzyjnie wskazaną podstawą normatywną tego obowiązku. Sąd stoi na stanowisku opartym na wykładni semantycznej w/w przepisów rozporządzenia, potwierdzonej linią orzeczniczą NSA, iż brak numeru PESEL w upomnieniu doręczonym skarżącemu, nie może przekreślać skuteczności tego dokumentu, tym bardziej, że osobą zobowiązaną jest skarżący, a nie jego dziecko, które podlega obowiązkowi szczepień ochronnych zgodnie z ustawą o zwalczaniu chorób zakaźnych (por. wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1305/24, LEX nr 3825807.). Zarówno treść upomnienia jak i treść tytułu wykonawczego są dostatecznie precyzyjne aby bez trudu zidentyfikować podmioty realizacji obowiązku publicznoprawnego, a wobec jego niewykonania kontynuować postępowanie egzekucyjne. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. WSA uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono takich wad i uchybień, dlatego orzeczono jak w sentencji oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.