III OSK 353/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-09
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Olga Żurawska-Matusiak, Hanna Knysiak-Sudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres oczekiwania na powtórzenie semestru przez studenta powinien być wliczany do łącznego okresu 12 semestrów, przez który przysługują świadczenia pomocy materialnej, zgodnie z art. 93 ust. 4 i 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że okres oczekiwania na powtórzenie semestru przez studenta, w którym zachowuje on status studenta, powinien być wliczany do łącznego okresu 12 semestrów, przez który przysługują świadczenia pomocy materialnej. Sąd stwierdził, że ustawodawca wyraźnie określił wyłączenia z tego okresu, a okres oczekiwania na powtórzenie semestru nie jest jednym z nich, mimo że student w tym czasie faktycznie nie studiuje.Stan faktyczny
Studentka A. G. złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego. Komisja stypendialna odmówiła przyznania świadczenia, powołując się na przekroczenie limitu 9 semestrów studiów pierwszego stopnia, wliczając do tego okresy oczekiwania na powtórzenie semestru. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że okresy oczekiwania na powtórzenie semestru nie powinny być wliczane do limitu semestrów. Od tego wyroku skargę kasacyjną wniosła Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę A. G. Zasądził od A. G. na rzecz Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów kwotę 460 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Go 433/23 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od A. G. na rzecz Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu [...] kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Go 433/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów [...] z dnia [...] maja 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I), a także zasądził od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 29 marca 2023 r., będąc studentką trzeciego roku studiów pierwszego stopnia na Wydziale [...] A.G (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca") złożyła wniosek do Komisji Stypendialnej Studentów [...] z prośbą o przyznanie na rok akademicki 2022/2023 świadczenia w formie stypendium socjalnego.
Po analizie danych dotyczących toku kształcenia opartych na oświadczeniu złożonym przez wnioskodawczynię wraz z wnioskiem oraz zawartych w uczelnianej bazie danych Dziekanat i w Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym: POL-on, Komisja Stypendialna Studentów [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. odmówiła przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023. Podstawę odmowy przyznania świadczenia stanowiła przesłanka z art. 93 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2022 r. poz. 574 z późn. zm., zwana dalej: "ustawa") oraz § 7 ust. 3 pkt 1 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] (załącznik do zarządzenia nr 28 Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 8 lutego 2023 r., zwany dalej: "Regulaminem").
Od powyżej decyzji Komisji Stypendialnej Studentów [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie.
Po rozpatrzeniu odwołania, Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów [...] decyzją z dnia [...] maja 2023 r., na podstawie art. 86 ust. 1 pkt. 1, art. 86 ust. 2-3, art. 87 ust. 1-2, art. 88, art. 92 ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1-6, ust. 8, art. 94, art. 95, art. 409 ust. 1 pkt 1, art. 414 ust. 1, art. 447 ustawy w związku z § 1 ust. 5, 6, § 2 ust. 1 pkt 1, § 3 ust. 1, 2, 6, § 4, § 5 ust. 1-3, 6, § 6, § 7 ust. 1-5, 7-9, § 10, § 11, § 12 Regulaminu oraz art. 138 §1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, zwana dalej: "k.p.a."), utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] maja 2023 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie oparte zostało na błędnej wykładni art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który określa jedną z przesłanek przyznania świadczenia, jakim w niniejszej sprawie jest stypendium socjalne dla studenta, a dotyczącą okresu, przez jaki świadczenie to może być pobierane. Ponadto Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewystarczające wyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zasadnie odmówiły stronie przyznania świadczenia socjalnego, o które zwróciła się ona wnioskiem z dnia 29 marca 2023 r. Przepis art. 86 ustawy reguluje podstawy i tryb przyznawania pomocy materialnej studentowi, stanowiąc w ust. 1 pkt 1, że może on ubiegać o stypendium socjalne. Z mocy ust. 2 tego przepisu przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym organy uczelni przy procedowaniu w przedmiocie przyznania stypendium są obowiązane do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a decyzje w tym zakresie zostały poddane kontroli prowadzonej przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że ograniczenie możliwości przyznania świadczeń ustawodawca uregulował w art. 93 ww. ustawy. Przepis ten stanowi, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich (ust. 1). W ust. 2 zawarto regulację, zgodnie z którą student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Zgodnie zaś z brzmieniem ust. 4 łączny okres, przez który przysługują te świadczenia wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim nie podzielił wykładni art. 93 ust. 4 ustawy przedstawionej przez organ w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu istotnym w niniejszej sprawie jest dokonanie wykładni pojęcia "przysługuje", o którym mowa w art. 93 ust. 1 oraz 93 ust. 4 powołanej ustawy. Wobec braku definicji ustawowej należy nadać temu pojęciu powszechne rozumienie językowe i odnieść je do świadczeń, które zostały przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów. Jednocześnie przepis ten, określając okres przysługiwania świadczenia na 9 semestrów stanowi "bez względu na ich pobieranie przez studenta", czyli wiąże ten okres z okresem studiowania przez daną osobę jako podstawową przesłanką ustawową i związanym z nią uprawnieniem do ubiegania się oświadczenie, z którego student może korzystać. Tym samym do okresu 9 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 ustawy, nie wlicza się okresu w którym, tak jak skarżąca w niniejszej sprawie, oczekuje się na powtórzenie semestru. W tym okresie dana osoba posiada status studenta, jednak z wielu uprawnień nie może skorzystać, np. ubiegać się o stypendia. Odnośnie skarżącej są to okresy oczekiwania na powtórzenie semestru szóstego - 2021/2022 oraz 2022/2023. Na taką wykładnię art. 93 ust. 4 ustawy zdaje się wskazywać także przepis art. 93 ust. 6 tejże ustawy. Zgodnie z tym przepisem do okresu, o którym mowa w ustępie 4, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wbrew twierdzeniom organu skarżąca oczekując na powtórzenie semestru szóstego nie rozpoczęła kolejnych semestrów studiów, albowiem w tym okresie oczekiwała na powtórzenie semestru. Przepis art. 93 ust. 6 stanowiąc o rozpoczętym semestrze jako warunek jego wliczenia do czasookresu 9 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 ustawy, kładzie akcent na faktyczne studiowane przez daną osobę. Nadto w dalszej części mówi o wliczeniu do okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 4, semestrów przypadających w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, czyli urlopów od zajęć oraz urlopów od zajęć z możliwością przystąpienia do weryfikacji uzyskanych efektów uczenia się określonych w programie studiów. Przepis ten nie daje natomiast podstaw wliczenia do czasookresu 9 semestrów innych okresów, w których dana osoba mimo, że przysługuje jej status studenta, faktycznie nie studiuje, np. okresów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 7 ustawy. Powyższą wykładnię art. 93 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce potwierdzają także zapisy Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu dotyczące przyznawania stypendiów. Zgodnie z § 5 ust. 3 tegoż regulaminu student, który oczekuje na powtórzenie semestru, nie ma prawa do świadczeń określonych w § 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 regulaminu, czyli również do stypendium socjalnego. Zapis ten potwierdza stwierdzenie, że stypendium to przysługuje jedynie studentom faktycznie studiującym, a okresu oczekiwania na powtórzenie semestru nie wlicza się do okresu 12 semestrów, o którym mowa w art. 83 ust. 4 ustawy.
W ocenie Sądu pierwszej instancji stwierdzić należy, iż wykładnia art. 93 ust. 4 i ust. 6 ustawy wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że do okresu, w trakcie którego student ma prawo do pobierania stypendium socjalnego - do okresu 9 semestrów - nie wlicza się okresu oczekiwania na powtórzenie semestru. Nie jest w szczególności uprawnione stwierdzenie, że okres ten liczy się od rozpoczęcia studiów i wlicza się do niego wszystkie semestry, bez względu na przyczyny faktycznego w danym okresie nie studiowania i oczekiwania na powtórzenie semestru. Żadna z regulacji ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce, jak i postanowienia regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu, nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernym okresem studiowania, który może być spowodowany nie tylko brakiem należytego przykładania się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji w związku z przedstawioną wykładnią art. 93 ust. 4 ustawy, mając również na względzie dyrektywy wypływające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w realiach rozpatrywanej sprawy koniecznym jest jednoznaczne ustalenie i wskazanie ilości semestrów podlegających uwzględnieniu na podstawie art. 93 ust. 4 ustawy, nadto - jednoznaczne ustalenie - którego semestru (letniego/zimowego danego roku akademickiego) oczekuje skarżąca na powtórzenie, a następnie - którego semestru dotyczy przedmiotowy wniosek skarżącej o udzielenie stypendium, a w szczególności - czy wniosek ten dotyczy semestru, w którym strona oczekiwała na powtórzenie semestru szóstego, czy też dotyczy kolejnego semestru. Zauważyć należy, że w świetle całości materiału dowodowego, okoliczność powyższa nie jest jednoznacznie wykazana. Wskazać również trzeba, że stwierdzony przez organ fakt oczekiwania przez stronę przez dwa semestry na powtórkę semestru szóstego nie był brany pod uwagę przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie stypendium, natomiast okoliczności stanu faktycznego sprawy wskazują, że może mieć on wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów [...], zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, a to naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 93 ust. 4 ustawy poprzez uznanie, że wykładnia pojęcia "przysługuje", o którym mowa w art. 93 ust. 1 oraz art. 93 ust. 4 pkt 1 ustawy w kontekście występującego w stanie faktycznym oczekiwania na powtarzanie semestru bazuje na związku uprawnienia do ubiegania się o świadczenie z okresem studiowania przez daną osobę, a powołane przepisy stanowiąc o "rozpoczętym semestrze" akcentują faktyczne studiowanie, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna uwzględniać, że ratio legis wliczania wszystkich rozpoczętych przez danego studenta semestrów na studiach jest powiązane z obiektywnym rozpoczynaniem się semestrów na studiach, a nie z wpisaniem danego studenta na kolejny semestr w danym cyklu studiów, w którym student studiuje.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, ewentualnie - w razie uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Jednocześnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżąca A. G. nie zażądała jej przeprowadzenia.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podlegała rozpoznaniu w granicach przytoczonej w niej podstawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. W niniejszej sprawie został postawiony jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Ponieważ zarzut skargi kasacyjnej opiera się wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego, to należy stwierdzić, że stan faktyczny sprawy nie podlega kwestionowaniu.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1571; dalej jako: "p.s.w.n.") poprzez uznanie, że wykładnia pojęcia "przysługuje", o którym mowa w art. 93 ust. 1 oraz art. 93 ust. 4 pkt 1 p.s.w.n. w kontekście występującego w stanie faktycznym oczekiwania na powtarzanie semestru bazuje na związku uprawnienia do ubiegania się o świadczenie z okresem studiowania przez daną osobę, a powołane przepisy stanowiąc o "rozpoczętym semestrze" akcentują faktyczne studiowanie, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna uwzględniać, że ratio legis wliczania wszystkich rozpoczętych przez danego studenta semestrów na studiach jest powiązane z obiektywnym rozpoczynaniem się semestrów na studiach, a nie z wpisaniem danego studenta na kolejny semestr w danym cyklu studiów, w którym student studiuje.
Treść zarzutów czyni koniecznym wskazanie na stan prawny obowiązujący przed nowelizacją z 17 listopada 2021 r., jak i istotę dokonanej nowelizacji ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Podstawy i tryb przyznawania stypendiów studentowi regulują przepisy art. 86 i następne ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis art. 93 ust. 2 p.s.w.n. przed nowelizacją stanowił, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1: "1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat". W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 2232) nastąpiła zmiana treści przepisu. Aktualnie obowiązuje art. 93 ust. 2 p.s.w.n., zgodnie z którym "student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku". Z kolei w wyniku nowelizacji art. 93 ust. 4 otrzymał brzmienie, zgodnie z którym "łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów,
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.".
W odniesieniu do studentów kierunku studiów jednolitych znajduje zastosowanie art. 93 ust. 5 p.s.w.n. po nowelizacji, który stanowi, że łączny okres, o którym mowa w ust. 4, jest dłuższy o 2 semestry w przypadku, gdy student podjął jednolite studia magisterskie, których czas trwania określony w przepisach prawa wynosi 11 albo 12 semestrów.
Należy więc dostrzec, że ustawa nowelizująca dokonała radykalnej zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania uprawnień studentowi w zakresie świadczeń materialnych z art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że pod pojęciem "przysługiwania świadczenia" użytego w art. 93 ust. 2 ustawy sprzed nowelizacji należy rozumieć tylko taką sytuację, że w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o świadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne faktycznie otrzymała. Oznacza to, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego okres otrzymywania świadczeń przez studenta nie był powiązany z czasookresem studiów, a do ustalenia prawa do świadczenia badano czas faktycznego pobierania świadczenia. Limitowanie czasookresu świadczeń następowało przez czas ich pobierania. Nowelizacja ustawy doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 ustawy. Z przepisu tego wynika, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:
1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów,
2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.
Sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy zatem prawo do świadczenia także z okresem studiowania, a nie - jak uprzednio - z okresem korzystania przez studenta ze świadczenia.
W sprawie niniejszej problem jest jednak skoncentrowany wokół kwestii posiadania statusu studenta w okresie oczekiwania na powtórzenie semestru. Zgodnie z art. 93 ust. 6 p.s.w.n. do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5 tego przepisu, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
Ustawodawca wskazał zatem wyraźnie wyłączenia w zakresie semestrów, których nie wlicza się do okresu, o którym mowa w art. 93 ust. 4 i 5 p.s.w.n. Brak jest natomiast podstaw do wyłączenia z powyższego zakresu semestrów, w których student oczekiwał na powtórzenie semestru, skoro w tym czasie nie utracił statusu studenta. Zgodnie z art. 83 p.s.w.n. osoba przyjęta na studia rozpoczyna studia i nabywa prawa studenta z chwilą złożenia ślubowania. Utrata statusu studenta następuje z chwilą ukończenia studiów lub skreślenia z listy studentów ostateczną decyzją administracyjną, wydaną w oparciu o przesłanki sformułowane w art. 108 p.s.w.n.
Przepis art. 66 zd. 1 p.s.w.n. stanowi, że rok akademicki trwa od dnia 1 października do dnia 30 września i dzieli się na 2 semestry. Skarżący traci status studenta dopiero po upływie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skreśleniu go z listy studentów lub z chwilą zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. Uznać należy zatem, że zachowując wszelkie uprawnienia studenckie do daty uzyskania ostateczności przez decyzję skreślającą go z listy studentów – student rozpoczął kolejny semestr studiów, mimo że w tym czasie oczekuje na powtarzanie semestru. Rację ma skarżący kasacyjnie organ, że okres oczekiwania na powtórzenie semestru jest podobny do okresu urlopów, o których mowa w 85 ust. 1 pkt 3 p.s.w.n., w tym znaczeniu, że student w tym czasie "faktycznie nie studiuje", co nie zmienia faktu, że jest studentem, dla którego rozpoczął się kolejny semestr studiów, w rozumieniu art. 93 ust. 6 p.s.w.n.
W kontekście powyższych rozważań zarzut skargi kasacyjnej jest uzasadniony, a w konsekwencji semestry, w których skarżąca oczekiwała na powtarzanie semestru, powinny zostać wliczone do okresu studiowania, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n.
Mając na uwadze, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło