I OZ 146/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1184/24 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M.Ł. na decyzję Wojewody Małopolskiego z 7 czerwca 2024 r. znak WS-VI.7536.1.111.2023.PB w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1184/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku M.Ł. (dalej skarżąca, wnosząca zażalenie) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2024 r. znak [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika adw. M.C., uchybiła terminowi do złożenia skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego, doręczoną jej 25 czerwca 2024 r. Termin ten upłynął z dniem 25 lipca 2024 r. Skuteczne wniesienie skargi datowanej na 25 lipca 2024 r. nastąpiło dopiero dnia 1 sierpnia 2024 r. (pismem z 1 sierpnia 2024 r., k. 3-7; 8-35 akt sądowych), nadanym za pośrednictwem Poczty Polskiej (koperta k. 36 akt sądowych). Jako okoliczność wskazującą na brak swojej winy w uchybieniu terminu pełnomocnik skarżącej wskazał, że wysłał w terminie skargę, która nie została doręczona do adresata i zwrócona nadawcy, z uwagi na literówkę w adresie (wpisany numer "12" zamiast "22"). Wobec prawidłowego oznaczenia organu; prawidłowego podania pozostałych danych adresowych, w sposób umożliwiający doręczenie przesyłki; skarga winna być potraktowana jako nadająca się do doręczenia. Przesyłka ze skargą nadana dnia 25 lipca 2024 r. została zaadresowana i nadana na błędny adres "ul. Basztowa 12", zamiast prawidłowego adresu "ul. Basztowa 22", co - zdaniem Sądu I instancji - bezsprzecznie świadczy o nienależytej staranności wnoszącego skargę. Właściwy adres był znany nadawcy skargi, który na samej skardze (k. 8 akt sądowych) wpisał prawidłowy adres "ul. Basztowa 22"; przesyłkę z 1 sierpnia 2024 r. (k. 3-7, 36 akt sądowych), zaadresował właściwie i przesyłka ta bez przeszkód dotarła do adresata (k. 44-49 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 2 października 2024 r. złożyła M.Ł., reprezentowana przez adw. M.C., zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 86 § 1 ppsa przez błędne przyjęcie, że omyłka pisarska przy adresowaniu przesyłki zawierającej skargę, polegająca na wpisaniu numeru budynku 12 zamiast 22, świadczy o braku należytej staranności, a w konsekwencji o zawinieniu strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, podczas gdy doświadczenie życiowe wskazuje na możliwość zaistnienia tego rodzaju drobnych pomyłek nawet pomimo dołożenia należytej staranności. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia skargi (k. 65-67 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia pełnomocnika skarżącej, zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zostały należycie uprawdopodobnione, stąd w rozpoznawanej sprawie nie można zgodnie z art. 86 § 1 ppsa stwierdzić, że uchybienie w postaci niedotrzymania ustawowego terminu na wniesienie skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 ppsa, nastąpiło bez winy skarżącej. Regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Jednakże nie jest to reguła o charakterze bezwzględnym. Art. 86 § 1 zd. 1 ppsa przewiduje możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Powołana ustawa, obok innych warunków przywrócenia terminu, ustanawia obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Wnioskodawca nie musi dowodzić braku winy, a jedynie uwiarygodnić fakty świadczące o niezawinionym braku winy w uchybieniu terminu. We wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia profesjonalny pełnomocnik skarżącej jako jedyną okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, wskazał fakt, że przy adresowaniu przesyłki zawierającej skargę w dniu 25 lipca 2024 r. doszło do omyłki pisarskiej polegającej na wpisaniu numeru nieruchomości "12" zamiast prawidłowo "22" na etykiecie nadawczej. Był to jego zdaniem tzw. lapsus clavis polegający na wciśnięciu sąsiedniego klawisza na klawiaturze komputera. Podobieństwo w zapisie obu numerów jest na tyle znaczące, że nie zostało dostrzeżone przez nadawcę przesyłki mimo zweryfikowania poprawności wprowadzonych danych. Pozostałe dane adresata, tj. oznaczenie organu, ulica i kod pocztowy zostały wpisane prawidłowo, skarga nie miała braków formalnych i została prawidłowo opłacona. Nie sposób mówić w tych okolicznościach o braku należytej staranności. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Powyższe oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Trafnie Sąd I instancji uznał, że zawarte we wniosku o przywrócenie terminu argumenty nie uprawdopodabniają braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że nadanie skargi na błędny adres, mimo prawidłowego pouczenia o terminie i sposobie jej wniesienia, zawartego w zaskarżonej decyzji z 7 czerwca 2024 r., w której podano właściwy adres (k. 55, 53v akt Wojewody), świadczy o nienależytej staranności nadawcy skargi (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 18.9.2017 r. II SA/Ke 219/17, aprobowany przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2021, s. 602, nb 6 p. 57). Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że dochowanie należytej staranności przy wnoszeniu skargi było w zaistniałych okolicznościach niemożliwe lub nadzwyczaj utrudnione. W niniejszej sprawie to nie strona, lecz jej zawodowy pełnomocnik ponosi winę za uchybienie terminu do wniesienia skargi. Skutki działań pełnomocnika obciążają stronę. Brak było przesłanek do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.