III SA/Kr 390/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 9 stycznia 2023 r. nr SKO.PS/4110/983/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 9 stycznia 2023 r., znak: SKO.PS/4110/983/2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000), art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 15 i ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.), art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania R. G. od wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Tarnowa decyzji nr [...] z dnia 4 listopada 2022 r. odmawiającej przyznania R. G. dodatku węglowego – utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją nr [...] z dnia 4 listopada 2022 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Tarnowa na podstawie art. 2, art. 3 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.), art. 52 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku R. G. – odmówiono wypłaty dodatku węglowego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że we wniosku z dnia 5 września 2022 r. jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego wnioskodawcy wskazano kocioł na paliwo stałe, a w wyniku weryfikacji danych wniosku ustalono, że nie została złożona deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw do CEEB przez właściciela lub zarządcę mieszkania na adres ul. [...] 3A, natomiast zostały złożone dwie deklaracje z adresu ul. [...] 3. W dniu 24 października 2022 r. pełnomocnik wnioskodawcy (M. K.) oświadczył, że nie ma nadanego numeru 3A na ul. [...], natomiast z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że wnioskodawca odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w K. od 25 września 2020 r. do nadal. Fakt, że na adres ul. [...] 3A nie złożono deklaracji, uniemożliwia przyznanie dodatku węglowego. Ponadto wnioskodawca nie zamieszkuje pod tym adresem, skoro przebywa w zakładzie karnym. Działając na skutek odwołania R. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 9 stycznia 2023 r., którą utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy na wstępie przytoczył zarzuty odwołania: (i) nieprawdą jest, że deklaracja nie została złożona, natomiast jeśli w jej treści był błąd, to organ powinien był zwrócić na to uwagę strony, (ii) w domu mieszkają osoby starsze i schorowane (rodzice wnioskodawcy), a dodatek węglowy pozwoli im na ogrzanie domu, (iii) odbywanie kary pozbawienia wolności przez wnioskodawcę nie ma znaczenia, skoro dom zamieszkiwany jest przez jego rodziców i to dla nich konieczne jest kupienie opału na zimę. Następnie organ odwoławczy wskazał na dokumenty zalegające w aktach: (i) oświadczenie pełnomocnika wnioskodawcy (zgodnie z którym nie ma nadanego numeru 3A na ul. [...] – jest jeden budynek mieszkalny wielorodzinny, w którym zamieszkują trzy rodziny, każda z oddzielnymi mediami i piecami grzewczymi, tj. B. i P. W., R. G., F. i M. K., (ii) pełnomocnictwo M. K. do reprezentowania R. G., (iii) informację o osobie z KRK, (iv) dwie tożsame deklaracje dotyczące źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla adresu ul. [...] 3, tj. wcześniejszą złożoną przez F. K. i późniejszą złożoną przez R. G. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że dodatek węglowy przysługuje osobom, które gospodarują w danym gospodarstwie domowym, a tymczasem wnioskodawca przebywa w zakładzie karnym i nie prowadzi gospodarstwa domowego pod adresem wskazanym we wniosku. Na koniec organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że dla adresu ul. [...] 3 w dniu 4 listopada 2022 r. matce wnioskodawcy (F. K.) przyznano dodatek węglowy. Pismem z dnia 6 lutego 2023 r. (data stempla pocztowego) R. G. złożył skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie i podniósł, że decyzje obydwu organów są krzywdzące i niezrozumiałe. W domu mieszkają trzy rodziny i każda rodzina posiada oddzielne źródło ogrzewania. Deklaracja matki i deklaracja skarżącego dotyczyły oddzielnych źródeł ogrzewania. Twierdzenie, że skarżący obecnie nie zamieszkuje pod tym adresem jest niezrozumiałe, bo w domu znajdują się meble i odzież, a pozostawienie domu bez ogrzewania naraziłoby skarżącego na straty materialne (wilgoć, pleśń). Pod nieobecność skarżącego pieczę nad jego gospodarstwem domowym sprawuje ojciec skarżącego, co wynika z udzielonego pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 16 maja 2023 r. (data stempla pocztowego) skarżący podniósł, że: (i) nieprawdą jest to, że od 25 września 2022 r. przebywa w zakładzie karnym, (ii) każda z trzech rodzin ma osobne wejścia, kotłownie i piece, (iii) organ pierwszej instancji mógł sprawdzić stan faktyczny w gospodarstwie domowym skarżącego, jednak tego wbrew obowiązkowi i wątpliwościom nie uczynił. Pełnomocnik skarżącego na rozprawie podtrzymał skargę i argumentację w niej zawartą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania skarżącemu dodatku węglowego są przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (obecnie t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1630, dalej "u.d.w.", przy czym w niniejszej sprawie miarodajne jest brzmienie odnośnych przepisów w dniu wydania zaskarżonej decyzji), w tym art. 2 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu – w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.w., przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Jak wskazuje się w orzecznictwie, "zgodnie z definicjami art. 2 ust. 2 ustawy, gospodarstwo domowe oznacza zarówno zamieszkiwanie, jak i gospodarowanie w określonym miejscu" (postanowienie NSA z 26.04.2023 r., I OW 157/22, CBOSA). "Aby dodatek węglowy mógł zostać przyznany wnioskodawca musi zamieszkiwać oraz gospodarować w budynku, na którego ogrzewanie ma zostać przyznany dodatek" (wyrok WSA w Olsztynie z 7.09.2023 r., II SA/Ol 448/23, CBOSA). Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżący od dnia 25 września 2020 r. przebywa w zakładzie karnym (informacja z krajowego rejestru karnego) i tym samym nie zamieszkuje ani nie prowadzi gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem. W świetle przytoczonych przepisów organ odwoławczy prawidłowo stwierdził też, że w tej sytuacji przesłanki przyznania skarżącemu dodatku węglowego nie zostały spełnione. Decyzja odmowna jest zatem zgodna z prawem. Zarzuty sformułowane w skardze są niezasadne. Nawiązując zaś do argumentacji skarżącego podnoszonej wcześniej w odwołaniu, należy w ślad za organem odwoławczym zauważyć, że matce skarżącego dodatek węglowy został przyznany odrębną decyzją. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.