IV SAB/Wr 1068/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. Ć. na bezczynność Burmistrza Gminy Trzebnica w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 4 września 2024 r. I. stwierdza, że Burmistrz Gminy Trzebnica dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia 4 września 2024 r. w zakresie punktu 6 i 7 oraz że bezczynność ta nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Burmistrza Gminy Trzebnica do załatwienia wniosku w zakresie punktu 6 i 7, w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Burmistrza Gminy Trzebnica na rzecz S. Ć. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn. Działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej: u.d.i.p.), S. Ć. (dalej: wnioskodawca, autor wniosku, skarżący) - wnioskiem z 4 września 2024 r. - wystąpił do Burmistrza Gminy Trzebnica (dalej: Burmistrz, organ) o udzielenie odpowiedzi na zawarte we wniosku pytania i o udostępnienie wymienionych tam dokumentów i informacji. Wskazał, że w 2 i 3 sierpnia 2024 r. przez Gminę Trzebnica (dalej: Gmina) przeszły ulewne deszcze, które spowodowały podtopienia, zalania oraz uszkodzenia obiektów będących własnością Gminy. Mając na uwadze bezpieczeństwo mieszkańców, poprosił o odpowiedzi na zadane pytania. 1. Czy po remoncie zalanego budynku basenu zlecono i przeprowadzono przegląd techniczny? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie dokumentów. 2. Czy wszystkie zalane urządzenia elektryczne (pompy itp.) wymieniono na nowe (zregenerowano)? Jeżeli tak, proszę o udostępnianie faktur (rachunków). 3. Czy przed planowanym otwarciem basenu zostały przeprowadzono kontrole obiektu? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie protokołów. 4. Czy komisja ds. oszacowania strat powstałych w wyniku zjawisk noszących znamiona klęski żywiołowej zakończyła prace i czy powstał już dokument potwierdzający wysokość strat? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie dokumentu. 5. Czy Gmina wystąpiła do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego (dalej: DUW) o dotację na usuwanie skutków ww. zdarzeń? Proszę o udostępnienie wszystkich pism kierowanych do DUW oraz otrzymanych od DUW. 6. Czy Gmina była ubezpieczona od zdarzeń losowych, które obejmują ww. zjawisko oraz powstałe zniszczenia? Proszę o udostępnienie polis ubezpieczeniowych dla wszystkich obiektów gminnych, które ucierpiały wyniku zalania. 7. Czy Gmina zgłosiła Towarzystwu Ubezpieczeniowemu szkody i czy zostało już wypłacone odszkodowanie? Proszę o kopię korespondencji z tym związanej. Autor wniosku poprosił, aby odpowiedzi na ww. pytania i dokumenty wysłać na jego skrzynkę ePUAP. Pismem z 18 września 2024 r. poinformowano wnioskodawcę, że udzielenie odpowiedzi nie jest możliwe w terminie 14 dni i że nastąpi to do 4 listopada 2024 r. W piśmie z 4 listopada 2024 r. Burmistrz odpowiedział na wniosek jn. Ad 1, 2, 3. Organ nie jest w posiadaniu informacji. Odpowiedzi może udzielić G. Sp. z o.o. (podano dane kontaktowe). Ad 4. Komisja zakończyła już prace. Skan dokumentu w załączeniu. Ad 5. Nie występowano o dotację do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego (dalej: DUW).Ad 6. Skan polisy ubezpieczeniowej w załączeniu.Ad 7. Gmina zgłosiła szkody Towarzystwu Ubezpieczeniowemu i zostało wypłacone odszkodowanie z tego tytułu. Skan dokumentów w załączeniu.Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskiwania informacji publicznej, przez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, przez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udostępnienia, w ramach punktu 4 wniosku, dokumentu rzeczywiście wytworzonego przez komisję, zamiast okazanego pisma pod nazwą "Protokół strat powstałych w wyniku intensywnych opadów deszczu jakie miały miejsce na terenie Gminy Trzebnica w dniach 2 i 3 sierpnia 2024 roku", czyli stworzonego jednoosobowo pisma przez W. P.; 2) zobowiązanie organu do załatwienia punktu 5 wniosku, w części dotyczącej istnienia - lub nie - pism kierowanych do DUW i otrzymanych od DUW oraz udostępnienia tej korespondencji; 3) zobowiązanie organu do załatwienia punktu 6 wniosku, tj. udzielenia jednoznacznej odpowiedzi, czy Gmina była ubezpieczona od zdarzeń losowych, które obejmują ww. zjawisko i powstałe zniszczenia oraz wskazania czy załączone polisy ubezpieczeniowe dotyczą wszystkich obiektów gminnych, które ucierpiały wyniku zalania na początku sierpnia br.; 4) zobowiązanie organu do załatwienia punktu 7 wniosku, tj., udostępnienia całej korespondencji z Towarzystwem Ubezpieczeniowym, a dotyczącej wszystkich obiektów, które ucierpiały w wyniku zalania na początku sierpnia br.; 5) zobowiązanie organu do odpowiedzi na wniosek w formie wskazanej, czyli wysłania odpowiedzi i dokumentów na jego skrzynkę ePUAP. Skarżący uzasadnił swoje stanowisko w sprawie. Odpowiadając na skargę, Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej jest częściowo uzasadniona. Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo - podejmując te czynności - nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Informacją publiczną jest natomiast każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Wobec otwartego katalogu danych stanowiących informację publiczną, skonkretyzowanego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, wedle którego przez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość dotyczącą sfery faktów i danych, wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także do innych podmiotów, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale także te sporządzone przez inne podmioty, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Pojęcie informacji publicznej należy odnosić do sfery faktów. Wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów. Ponadto informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej. Przyjmuje się, że instytucja dostępu do informacji publicznej nie ma na celu kontroli prawidłowości funkcjonowania organu. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań i do których realizacji powołane są właściwe organy kontrolne. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż Burmistrz dopuścił się bezczynności w zakresie punktu 4 wniosku. Autor wniosku wnosił o informację: "Czy komisja ds. oszacowania strat powstałych w wyniku zjawisk noszących znamiona klęski żywiołowej w postaci intensywnych opadów deszczu w dn. 2 sierpnia 2024 r. zakończyła już swoje prace i czy powstał już dokument potwierdzający wysokość oszacowanych strat wynikłych z tego powodu? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie tego dokumentu". Burmistrz odpowiedział, że Komisja zakończyła już prace i w załączeniu przesłał skan dokumentu pn. "Protokół strat powstałych w wyniku intensywnych opadów deszczu jakie miały miejsce na terenie Gminy Trzebnica w dniach 2 i 3 sierpnia 2024 roku", podpisany przez W. P. (jak podaje skarżący: przez członka ww. Komisji, jednak nie przez jej przewodniczącego, ani jego zastępcę, ani osobę, która mogła tworzyć jednoosobowo dokumenty w imieniu Komisji). W ocenie Sądu, odpowiedź organu stanowiła ustosunkowanie się do wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Organ poinformował bowiem, że Komisja zakończyła już prace i przesłał - jedyny posiadany - ww. Protokół strat (podpisany przez członka Komisji). W odpowiedzi na skargę organ informował, że nie posiadał innego dokumentu "wytworzonego przez Komisję". Dodać za organem trzeba, że skarżący we wniosku żądał dokumentu "potwierdzającego wysokość oszacowanych strat", a nie dokumentu "wytworzonego przez Komisję" i że - wobec powyższego - organ przekazał mu odpowiedni dokument. Sąd uznał, że odnośnie punktu 5 wniosku Burmistrz także nie pozostawał bezczynny. We wniosku skarżący pytał: "Czy Gmina Trzebnica, zgodnie z tym co zapowiedział na platformie faccebook były burmistrz, a jednocześnie przewodniczący komisji ds. oszacowania strat powstałych w wyniku zjawisk noszących znamiona klęski żywiołowej w postaci intensywnych opadów deszczu w dn. 2 sierpnia 2024 r., Marek Długozima lub inna upoważniona osoba, wystąpiła do Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego o dotację na usuwanie skutków ww. zdarzeń? Proszę o udostępnienie wszystkich pism kierowanych do DUW oraz otrzymanych od DUW w związku z ulewą jaka przeszła w dniach 2 oraz 3 sierpnia 2024 r. nad Gminą Trzebnica". Organ odpowiedział, że nie występowano o dotację do DUW. Według Sądu, odpowiedź organy - mimo że lakoniczna - rodzi domniemanie, iż skoro nie występowano o dotację to także nie korespondowano w tej sprawie z DUW i że brak jest w tym zakresie dokumentacji. Powyższe stanowi, że nie można postawić organowi skutecznie zarzutu bezczynności, niemniej wskazana jest większa precyzja przy udostępnianiu informacji publicznej. W pozostałej części skarga okazała się uzasadniona. W punkcie 6 wniosku skarżący sformułował pytanie: "Czy Gmina Trzebnica była ubezpieczona od zdarzeń losowych, które obejmują ww. zjawisko oraz powstałe zniszczenia? Proszę o udostępnienie polis ubezpieczeniowych dla wszystkich obiektów gminnych, które ucierpiały w wyniku zalania na początku sierpnia br.". W odpowiedzi Burmistrz przesłał skan polisy ubezpieczeniowej. W opinii Sądu, słusznie podnosi skarżący, że nie udzielono mu pełnej informacji publicznej, tj. brak było jednoznacznej odpowiedzi, czy Gmina była ubezpieczona od zdarzeń losowych noszących znamiona klęski żywiołowej w postaci intensywnych opadów deszczu i powstałych w ten sposób zniszczeń. Z odpowiedzi organu nie wynika też, czy załączona polisa ubezpieczeniowa obejmuje wszystkie obiekty gminne, które ucierpiały wyniku zalania i czy obejmuje także obiekty nie zalane (brak oznaczenia na polisie obiektów gminnych, których dotyczy wniosek). Sąd uznał zatem, że organ pozostaje bezczynny w zakresie punktu 6 wniosku. Identyczna ocena dotyczy punktu 7 wniosku, w którym skarżący pyta: "Czy Gmina zgłosiła Towarzystwu Ubezpieczeniowemu szkody i czy zostało już wypłacone odszkodowanie z tego tytułu? Proszę o kopię korespondencji z tym związanej dla wszystkich obiektów, które ucierpiały w wyniku zalania na początku sierpnia br.". Odpowiadając na pytanie skarżącego organ informował, że Gmina zgłosiła szkody Towarzystwu Ubezpieczeniowemu i zostało wypłacone odszkodowanie z tego tytułu oraz że skan dokumentów przesyła w załączeniu. Owe skany obejmują dwie decyzje Towarzystwa Ubezpieczeniowego o wysokości odszkodowania, w których to decyzjach mowa jest o informacjach, jakie Gmina przekazała Towarzystwu Ubezpieczeniowemu (za które Towarzystwo dziękuje). Powyższe dowodzi, że skarżącemu przesłano tylko część żądanej korespondencji związanej ze zgłoszeniem szkody (pominięto wnioski i dokumenty przesłane do Towarzystwa Ubezpieczeniowego). Odnosząc się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że skarżący we wniosku żądał jedynie korespondencji "związanej z wypłatą" odszkodowania, Sąd dostrzega, że zakres żądania obejmował korespondencję "z tym związaną", czyli ze zgłoszeniem szkody i wypłatą odszkodowania (patrz: zdanie poprzedzające zakres żądania). Mając na uwadze powyższe Sąd - w pkt I zdaniu pierwszym sentencji wyroku - stwierdził tym samym bezczynność organu w załatwieniu wniosku w zakresie punktu 6 i 7, zaś w pkt II zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w powyższym zakresie w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy. Przy czym organ winien wziąć wzgląd na fakt, że żądanie wniosku dotyczyło przesłania odpowiedzi i dokumentów na skrzynkę ePUAP skarżącego. Dalej idącą skargę Sąd oddalił (pkt III sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym przesądził w pkt I zdaniu drugim sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego, czego w sprawie Sąd się nie dopatrzył. Orzekając jak w pkt I-III sentencji wyroku Sąd działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Zasądzona od organu na rzecz skarżącego kwota kosztów odpowiada wartości wpisu sądowego, jaki uiścił on inicjując postępowanie sądowe. Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.